Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2019 r., II FSK 973/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2019 r., II FSK 973/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Beata Cieloch (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi W. B., M. C. i K. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 36/14 w sprawie ze skargi kasacyjnej W. B., M. C. i K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 141/13 w sprawie ze skargi W. B., M. C. i K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 31 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. postanawia zawiesić postępowanie sądowe.

Uzasadnienie

2 1. Pismem nadanym 19 marca 2018 r. W. B., M. C. i K. S. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 36/14 w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 141/13 w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 31 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r.

3 Jako podstawę skargi wskazano art. 272 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 13/15.

4 2. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o udzielenie informacji o wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją SKO z 31 grudnia 2012 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r.

5 3. Z informacji zawartych w piśmie SKO z 21 stycznia 2019 r. wynika, że Skarżący pismem nadanym 19 stycznia 2018 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r., złożyli wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną SKO z 31 grudnia 2012 r. Postanowieniem z 13 marca 2018 r. SKO wznowiło to postępowanie.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 4. Zgodnie z art. 56 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Stosownie do art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w przypadku, o którym mowa w art. 56 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy szczególne znaczenie ma również art. 276 p.p.s.a., zgodnie z którym do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela pogląd prezentowany w dotychczasowym orzecznictwie, zgodnie z którym z uwagi na to, że art. 276 p.p.s.a., w przypadku postępowania ze skargi o wznowienie postępowania sądowego, odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, należy też stosować w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego - art. 56 i art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (vide postanowienia NSA: z 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 415/14; z 25 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 3744/13; z 19 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 3694/13; CBOIS).

8 Chociaż ustawodawca w p.p.s.a. rozróżnia pojęcie skargi (którym posługuje się w art. 56 p.p.s.a.), skargi kasacyjnej i skargi o wznowienie postępowania, to w ramach postępowania sądowego rozgranicza też - używając odrębnych nazw na poszczególne tryby postępowań - postępowanie przed sądem pierwszej instancji, postępowanie ze skargi kasacyjnej i ze skargi o wznowienie postępowania. Dlatego też, respektując przymiot racjonalności ustawodawcy, nie należy ograniczać odpowiedniego zastosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji tylko do zwyczajnego postępowania sądowego - jeżeli takie ograniczenie nie zostało wprowadzone w Dziale VII p.p.s.a. (vide postanowienie NSA z 28 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 437/14). W art. 56 p.p.s.a. opisany jest jedyny przypadek zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji m.in. wszczęcia nadzwyczajnego postępowania prowadzącego do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Hipoteza tej normy prawnej stanowi o uprzedniości zainicjowania postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowoadministracyjnego, a taka właśnie sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

9 5. W myśl art. 241 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej O.p.) wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Przy czym, jak stanowi § 2 pkt 2 art. 241 O.p. wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 lub 11 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Skarżący wnieśli o wznowienie postępowania podatkowego pismem z 18 stycznia 2019 r., nadanym 19 stycznia 2019 r. Organ podatkowy przed formalnym wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia postępowania obowiązany jest rozpoznać dopuszczalność wznowienia postępowania, to jest, czy wskazana została przesłanka określona w art. 240 § 1 O.p. i czy zostały zachowane wszystkie wymogi formalne takiego wniosku. Jak wskazano w postanowieniu NSA z 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I FZ 230/10, jest to etap wstępny, w którym nie bada się zasadności wskazanej przesłanki wznowienia postępowania. Postępowanie to kończy się wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania, bądź też wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, jak miało to miejsce w tym przypadku. Postanowienie SKO o wznowieniu postępowania podatkowego zapadło 13 marca 2018 r. (Nie jest tu brane pod uwagę ponowne postanowienie o wznowieniu postępowania z 20 listopada 2018 r., bowiem prawidłowość jego wydania nie jest przedmiotem tej sprawy.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma więc podstaw do badania, czy postanowienie o wznowieniu postępowania z 13 marca 2018 r. zostało doręczone Skarżącym przed 19 marca 2018 r., bowiem za postępowanie administracyjne "w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania", o którym mowa w art. 56 p.p.s.a., należy uznać już samo wszczęcie wstępnego postępowania zmierzającego do wznowienia postępowania zainicjowane żądaniem Skarżących nadanym 19 stycznia 2018 r.

10 Jak słusznie podaje się w piśmiennictwie, wstępne postępowanie organu należy traktować jako fazę jednego postępowania nadzwyczajnego, którego przedmiotem jest weryfikacja decyzji ostatecznej. Z dniem doręczenia organowi podatkowemu żądania strony następuje wszczęcie postępowania, w którym organ najpierw rozstrzyga, czy nastąpi wznowienie postępowania (zob. B. Brzezieński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa Komentarz, tom II, TNOiK Toruń 2007, s. 555).

11 6. W sytuacji gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 13 marca 2018 r. wznowiło na żądanie strony postępowanie podatkowe w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z 31 grudnia 2012 r., natomiast skargę o wznowienie postępowania sądowego Skarżący wnieśli pismem nadanym 19 marca 2018 r., to należy stwierdzić, że niewątpliwie wystąpiła obligatoryjna przesłanka zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego wynikająca z art. 124 § 1 pkt 6 w zw. z art. 56 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 276 p.p.s.a. Wniesienie skargi do sądu nastąpiło bowiem "po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania".

12 7. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 56 i art. 124 § 1 pkt 6 w zw. z art. 276 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.