Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2020 r., II FSK 880/20

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2020 r., II FSK 880/20

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA (del.) Wojciech Stachurski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Po 415/19 w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 28 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 1. Wyrok sądu pierwszej instancji.

3 Wyrokiem z 6 listopada 2019 r., sygn. I SA/Po 415/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę H. K. (dalej jako: "Skarżąca") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 28 lutego 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 r.

4 Z uzasadnienia wyroku wynika, że Prezydent Miasta P. decyzją z 10 stycznia 2018 r. ustalił Skarżącej oraz K. K. za 2018 r. podatek od nieruchomości, położonej w P. przy ul. U. [...]. Pismem z 8 marca 20218 r. Skarżąca zwróciła się do Urzędu Miasta P. z wnioskiem o ustalenie, kto jest podatnikiem podatku od ww. nieruchomości. Zdaniem Skarżącej, jest nim B. K., będący samoistnym posiadaczem tej nieruchomości. Postanowieniem z 14 marca 2018 r. Prezydent Miasta P. odmówił wszczęcia postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem wydanym przez SKO w Poznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, oddalając skargę na postanowienie organu odwoławczego, stwierdził, że organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania wyjaśniającego. Skarżąca mogła wnieść odwołanie od decyzji wymiarowej w podatku od nieruchomości za 2018 r. Skoro jednak Skarżąca w terminie nie wniosła odwołania, decyzja organu pierwszej instancji stała się ostateczna. Sąd stwierdził zauważył przy tym, że Skarżąca nie złożyła informacji, która mogłaby ewentualnie stanowić podstawę do zmiany decyzji organu pierwszej instancji w trybie nadzwyczajnym, gdzie zostałoby przeprowadzone postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy Skarżąca jest nadal podatnikiem podatku od spornej nieruchomości. Podsumowując, WSA w Poznaniu stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa, mogącego powodować uchylenie zaskarżonego postanowienia.

5 2. Skarga kasacyjna.

6 Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu złożył pełnomocnika Skarżącej. Zaskarżonemu w całości wyrokowi postawione został zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), w związku z naruszeniem przez organy podatkowe przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

7 - art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm., dalej jako: "o.p."), poprzez niepodjęcie przez organy podatkowe obu instancji wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym;

8 - art. 187 § 1 o.p., poprzez zaniechanie przez organy podatkowe obu instancji zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

9 - art. 188 o.p., poprzez nieuwzględnienie przez organy podatkowe obu instancji żądania skarżącej przeprowadzenia dowodu, którego przedmiotem była okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, mimo że okoliczność ta nie była stwierdzona wystarczająco innym dowodem;

10 - art. 180 o.p., poprzez niedopuszczenie przez organy podatkowe obu instancji przedstawionych przez skarżącą informacji, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie były sprzeczne z prawem;

11 - art. 191 o.p., poprzez naruszenie przez organy podatkowe obu instancji zasady swobodnej oceny dowodów, polegające na tym, że organy nie dokonały oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy okoliczności przedstawione przez skarżącą zostały udowodnione;

12 - art. 210 § 4 o.p., poprzez sporządzenie przez organy podatkowe obu instancji uzasadnień ich postanowień z pominięciem wymogów określonych w tym przepisie;

13 - art. 235 o.p., poprzez naruszenie przez organy podatkowe obu instancji zasady dwuinstancyjności, to jest zaniechanie dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa.

14 Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie o kosztach postępowania.

15 W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

16 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

17 Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

18 W pierwszym rzędzie należy podkreślić, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają tzw. podstawy kasacyjne (art. 174 p.p.s.a.), tj. wskazanie przepisów prawa (materialnego lub procesowego), które zdaniem wnoszącego ten środek odwoławczy, zostały w danej sprawie naruszone. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia konkretnych przepisów prawa determinują zatem zakres kontroli dokonywanej przez sąd kasacyjny, który - w przeciwieństwie do sądu pierwszej instancji - nie bada całokształtu sprawy, lecz wyłącznie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. NSA nie może tych zarzutów modyfikować, ani uzupełniać.

19 Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że w tej sprawie sąd pierwszej instancji rozpoznał skargę na postanowienie o odmowienie wszczęcia postępowania wyjaśniającego, wydane na podstawie art. 165a § 1 o.p. Organ podatkowy uznał, a sąd pierwszej instancji to zaakceptował, że spełnione są przesłanki wynikające z tego przepisu, pozwalające na wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie, w której postępowanie zostało już zakończone wydaniem decyzji wymierzającej stronie podatek od nieruchomości za 2018 r. Skontrolowanie tego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny byłoby możliwe, gdyby w skardze kasacyjnej postawiony został zarzut naruszenia art. 165a o.p. Takiego zarzutu skarga kasacyjna jednak nie zawiera. Natomiast zarzuty, które zostały w niej postawione, w żaden sposób nie uzasadniają uchylenia zaskarżonego wyroku.

20 Przede wszystkim za bezzasadne należy uznać zarzuty koncentrujące się na nieprawidłowościach związanych z postępowaniem dowodowym, tj. naruszeniu zasady prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.), zasady oficjalności postępowania dowodowego (art. 187 o.p.), zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 o.p.), żądania strony postępowania podatkowego przeprowadzenia dowodu (art. 188 o.p.) oraz samej definicji dowodu (art. 180 o.p.). Zarzuty te dotyczą bowiem postępowania zakończonego wydaniem decyzji podatkowej za 2018 r., a nie postępowania zakończonego wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd pierwszej instancji słusznie wyjaśnił, że w przypadku, gdy decyzja wymiarowa w podatku od nieruchomości za 2018 r. stała się ostateczna, nie było podstaw do wszczęcia postępowania dowodowego mającego wykazać, że podatnikiem spornej nieruchomości jest – jak twierdzi Skarżąca – B. K. Skarżąca nie złożyła bowiem we właściwym terminie odwołania od ww. decyzji ani nie przedłożyła organowi informacji o nieruchomościach, na podstawie art. 6 ust. 3 w zw. z ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 z późn. zm., dalej jako: "u.p.o.l."). Złożenie takowej informacji bądź odwołania od decyzji mogłoby skutkować zainicjowaniem postępowania dowodowego, w efekcie którego możliwe byłoby zweryfikowania prawidłowości ustaleń stanu faktycznego, w tym kto jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym opodatkowanej nieruchomości. Organ dysponował natomiast informacją o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach z 4 listopada 2013 r., podpisaną przez podatników (Skarżącą i K. K.) oraz wyciągiem z księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości.

21 Również nieuzasadnione są zarzuty naruszenia przepisów art. 210 § 4 i art. 235 o.p. Zaskarżone w tej sprawie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, zawiera uzasadnienie faktyczne, o którym mowa w art. 210 § 4 o.p. Organ odwoławczy odniósł się w szczególności do zapatrywań strony skarżącej, co do ustalenia podatników podatku od spornej nieruchomości, powołując się na właściwe w tej kwestii dokumenty oraz pouczając Skarżącą, jaka powinna być właściwa droga, mogąca podważyć ustalenia zawarte w decyzji podatkowej. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej w sprawie nie doszło też do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Sprawa odmowy wszczęcia postępowania została dwukrotnie rozpatrzona z zachowaniem dewolucji kompetencji między organem pierwszej i drugiej instancji.

22 W konsekwencji niezadany jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przepis ten ma charakter wynikowy, co oznacza, że jego zastosowanie przez sąd pierwszej instancji jest następstwem oceny legalności zaskarżonego aktu.

23 Biorąc powyższe pod uwagę, a także fakt, że w sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.