Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r., II FSK 352/07

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r., II FSK 352/07

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Grzelak, Sędziowie NSA: Grzegorz Borkowski, Teresa Porczyńska (sprawozdawca), Protokolant Agnieszka Lipiec, po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. Ł. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 3519/06 w sprawie ze skargi S. Ł. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 listopada 2006 r. (III SA/Wa 3519/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. Ł. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarga została wniesiona przez radcę prawnego, który zgodnie z art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) był zobligowany, składając pismo, uiścić wpis stały, wynoszący 100 zł stosowanie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193; dalej rozporządzenie Rady Ministrów). Z uwagi na niewykonanie powyższego obowiązku orzeczono o odrzuceniu skargi. Sąd zaznaczył również, iż wyrokiem z dnia 7 marca 2006 r. (SK 11/05) Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 221 p.p.s.a., § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów, zgodnie z którym wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszczano na wezwanie, po przekazaniu skargi sądowi. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego opublikowane zostało w Dzienniku Ustaw z dnia 17 marca 2006 r. i z tym dniem wskazany przepis rozporządzenia przestał obowiązywać.

3 Skargę kasacyjną S. Ł. oparł na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 221 p.p.s.a. i § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów, polegającym na przyjęciu, że pełnomocnik, będący radcą prawnym, był zobowiązany, przy wnoszeniu skargi, do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości stałej, bez wezwania sądu, podczas gdy wzajemna relacja powołanego przepisu ustawy i rozporządzenia nie jest spójna, gdyż pełnomocnik nie jest w stanie spełnić rygorów prawnych określonych w § 5 ust. 2 rozporządzenia, polegających na wskazaniu sygnatury akt sądowych sprawy, do której uiszczany jest wpis, a jednocześnie nie ma prawnej podstawy dla oparcia się wyłącznie na art. 221 p.p.s.a. z pominięciem § 5 ust. 1 rozporządzenia. Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zakwestionowanego orzeczenia w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentowano, iż z uwagi na obecne brzmienie § 5 rozporządzenia Rady Ministrów, który w ust. 1 nakazuje wskazać przy uiszczaniu wpisu sygnaturę akt sądowych, pełnomocnik wnosząc skargę nie ma możliwości zastosowania się do tego wymogu, gdyż na tym etapie postępowania sprawa nie ma jeszcze nadanej sygnatury. Dalej wywodzono, iż usunięcie ust. 2 z § 5 rozporządzenia spowodowało ten skutek, iż pełnomocnik (radca prawny lub adwokat) składając skargę nie może uczynić zadość przepisom obowiązującego prawa, bowiem skoro nie opłaci wpisu jest narażony na sankcję odrzucenia skargi. Podobny skutek odniesienie uiszczenie wpisu bez podania sygnatury akt sądowych, gdyż w takiej sytuacji wpis nie zostanie należycie zakwalifikowany, jako odnoszący się do określonej skargi, co w konsekwencji również doprowadzi do jej odrzucenia. W konkluzji podniesiono, iż Sąd pierwszej instancji, z uwagi na powyższe, powinien uznać, iż art. 221 p.p.s.a. i § 5 rozporządzenia Rady Ministrów, w aktualnym brzmieniu, są niezgodne z art. 2 Konstytucji RP i dokonać wykładni w kierunku umożliwiającym merytoryczne rozpoznanie sprawy.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

5 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlega oddaleniu.

6 Treść art. 221 p.p.s.a., w zakresie będącym przedmiotem kontroli kasacyjnej, jest jasna i nie wymaga zabiegów interpretacyjnych. Zgodnie z tym przepisem pisma (niewątpliwie takim jest skarga) wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Oznacza to, iż w wypadku, gdy pismo do sądu składa pełnomocnik zawodowy, ma on obowiązek uiszczenia opłaty stałej, o ile pismo takiej opłacie podlega, samodzielnie, bez wezwania sądu, a sankcją pominięcia powyższego wymogu jest pozostawienie pisma bez rozpoznania lub jego odrzucenie. Z kolei stosowanie do § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów przy uiszczeniu wpisu należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma od którego wpis jest uiszczany oraz sygnaturę akt sądowych. Do dnia 17 marca 2006 r. wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego należało uiścić na wezwanie sądu, po przekazaniu skargi sądowej (§ 5 ust. 2 rozporządzenia). Jednakże we wskazanej dacie powołany przepis rozporządzenia utracił swoją moc na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7 marca 2006 r. (SK 11/05, Dz. U. Nr 45, poz., 322), jako niezgodny z art. 221 p.p.s.a. i art. 2 Konstytucji RP.

7 Okolicznością niekwestionowaną w sprawie jest to, iż skarga podlegała wpisowi stałemu w wysokości 100 zł, a zatem z uwagi na fakt, iż wniesiono ją po wydaniu przez Trybunał wspomnianego wyżej wyroku (skarga pochodzi z 4 września 2006 r.) składający ją radca prawny winien opłacić pismo w kasie wojewódzkiego sądu administracyjnego w gotówce lub wpłacić należną z tego tytułu kwotę na rachunek sądu bez stosownego wezwania. Zgodzić należy się z autorem skargi kasacyjnej, iż na etapie składania skargi do sądu, z oczywistych względów, nie jest jeszcze znana sygnatura akt sądowych. Nie można jednak pomijać istotnego faktu, iż wymóg wskazania sygnatury akt, przy dokonywaniu wpłaty wpisu sądowego, został przewidziany w akcie podstawowym. Zważywszy więc na określoną w Konstytucji RP hierarchię źródeł prawa (art. 87 Konstytucji RP) oraz zasadę prymatu przepisu ustawowego wobec uregulowań aktów wykonawczych, przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów nie znajdzie zastosowania w omawianej sprawie.

8 Zwrócić należy także uwagę na instrukcyjny charakter analizowanego przepisu rozporządzenia. Wskazanie sygnatury akt ma umożliwić zidentyfikowanie sprawy, do której został uiszczony wpis. Nie oznacza to jednak, wbrew obawom wyrażonym w skardze kasacyjnej, iż niepodanie oznaczenia sprawy skutkować będzie uznaniem, iż należność sądowa nie została prawidłowo uregulowana. Sąd bowiem w takiej sytuacji, mając wątpliwości której sprawy dotyczy wpis, podejmie z urzędu odpowiednie czynności celem ich wyjaśnienia np. wezwie pełnomocnika do wskazania sprawy, do której dokonano wpłaty. Nie ma także przeszkód, by wpłacający zamiast sygnatury akt sądowych wskazał skarżącego, organ administracji, który wydał zaskarżony akt oraz podał jego datę i numer, co niewątpliwie pozwoli uniknąć ewentualnych problemów z identyfikacją uiszczonego wpisu.

9 Stanowisko zajęte w niniejszej sprawie jest zgodne z dotychczasową linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, tytułem przykładu warto wskazać na postanowienia: z dnia 11 marca 2008 r. w sprawie I FSK 1903/07, z dnia 29 lutego 2008 r. w sprawie II OZ 84/08, z dnia 21 lutego 2008 r. w sprawie II FSK 1788/06, czy też z dnia 12 lutego 2008 r. w sprawie II GSK 213/08 - dostępne w internecie).

10 Z uwagi na powyższe, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut błędnego zastosowania art. 221 p.p.s.a. i § 5 rozporządzenia Rady Ministrów uznać należało za bezzasadny. W przedmiotowej sprawie istniał obowiązek uiszczenia wpisu sądowego bez wezwania, a zatem skarga nieopłacona, prawidłowo została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucona na podstawie art. 221 p.p.s.a.

11 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 p.p.s.a. postanowił skargę kasacyjną oddalić.