Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2021 r., II FSK 2862/18
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2021 r., II FSK 2862/18Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA - del. Sylwester Golec (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Ke 95/18 w sprawie ze skargi A. W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 29 stycznia 2018 r. nr 0112-KDIL3-1.4011.32.2018.1.KF w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
2 | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 24 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 95/18 oddalił skargę A. W. na interpretację |
3 |indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 29 stycznia 2018 r. wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób |
4 |fizycznych. |
5 | W wyroku sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny: |
6 |Skarżąca złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, w którym wskazała, że na podstawie wyroku sądu |
7 |otrzymała odszkodowanie za błąd w sztuce lekarskiej. Odszkodowanie zostało wypłacone z odsetkami. |
8 |W związku z tym skarżąca zadała następujące pytanie: czy odsetki od odszkodowania za błąd lekarski podlegają opodatkowaniu? |
9 |Zdaniem wnioskodawczyni, odsetki od odszkodowania za błąd lekarski powinny być zwolnione z podatku dochodowego tak samo jak kwota główna |
10 |odszkodowania. Odsetki zostały zasądzone, ponieważ pozwana instytucja (szpital) nie uznała swojej winy i nie wypłaciła odszkodowania za |
11 |narażenie życia i zdrowia wnioskodawczyni. Nie mają więc one na celu wzbogacenia skarżącej, lecz wynagrodzenie czasu, w którym nie |
12 |otrzymywała ona odszkodowania za swoje krzywdy. W związku ze źle wykonanym zabiegiem i zaniedbaniami lekarzy podczas cesarskiego cięcia |
13 |zostało zagrożone jej życie. Straciła dużą część zdrowia. Po zabiegu w jamie brzusznej pojawił się ropień, który spowodował zapalenie |
14 |otrzewnej, a w konsekwencji braku działań ze strony szpitala przeszła kolejną operację ratującą życie. Podkreśliła cierpienie oraz traumę, |
15 |której skutki do tej pory odczuwa. Zasądzona kwota odsetek miała na celu wynagrodzenie wnioskodawczyni czasu, w jakim pozwany szpital nie |
16 |przyznawał się do popełnionego czynu, a nie wzbogacenie. Objęcie odsetek informacją PIT-8C spowodowało podwyższenie jej dochodu za 2016 r.,|
17 |co skutkuje wstrzymaniem świadczeń rodzinnych oraz świadczenia 500+. Skarżąca jest o osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, samotną matką i|
18 |obecnie została bez środków do życia. |
19 |Organ w ww. interpretacji indywidualnej uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji organ powołał treść art.|
20 |20 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 200), dalej powoływanej jako |
21 |"u.p.d.o.f." Wskazał, że zadośćuczynienie, analogicznie jak odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającego na naprawieniu|
22 |szkody, czyli uszczerbku jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. W interpretacji organ |
23 |wskazał, że odsetki za zwłokę regulują przepisy art. 481 § 1 i § 2 k.c. Zgodnie natomiast z art. 20 k.p.c. do wartości przedmiotu sporu |
24 |nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. Przepis ten ma zastosowanie do odsetek ustawowych. Odsetki |
25 |są związane z kwotą długu głównego, jednak źródło ich powstania różni się zasadniczo od źródła powstania długu głównego. Nie można |
26 |utożsamiać odsetek za zwłokę z odszkodowaniem, zadośćuczynieniem, czy też innym świadczeniem (naprawieniem szkody). Wierzyciel może ich |
27 |żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Tak więc pomimo pewnego związku odsetek z długiem głównym,|
28 |ze względu na fakt różnego źródła ich powstania, są one należnością odrębną od odszkodowania (zadośćuczynienia) i nie są odszkodowaniem |
29 |(zadośćuczynieniem) sensu stricto. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego i są skutkiem niewykonania zobowiązań. Na |
30 |poparcie swojego stanowiska organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym na uchwałę siedmiu sędziów NSA z 6 czerwca |
31 |2016 r., sygn. akt II FPS 2/16. |
32 |Wyłączenie z opodatkowania należności głównej (odszkodowania, czy zadośćuczynienia) nie oznacza, że wolne od podatku są także odsetki od |
33 |niej naliczone. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje - co do zasady - zwolnienia od podatku odsetek od ww. |
34 |świadczeń. Zwalnia od opodatkowania jedynie należność główną, tj. świadczenia polegające na naprawieniu szkody na rzecz poszkodowanego |
35 |(art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f.). Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od |
36 |podatku dochodowego (art. 21 ust. 1 pkt 52, 95, 119, 130, 130a, 130b u.p.d.o.f.). Ustawodawca wyraźnie określa, że w tych przypadkach także|
37 |odsetki od określonych przychodów wolne są od podatku dochodowego. Zatem jeżeli w stosunku do innych kategorii przychodów zwolnionych od |
38 |podatku o odsetkach związanych z tymi należnościami nie wspomina, to jest to zabieg celowy. Skoro ustawodawca nie zamieścił w katalogu |
39 |zwolnień odsetek przysługujących od zasądzonych kwot tytułem odszkodowania, określonych przez wnioskodawczynię w opisie stanu faktycznego, |
40 |należało stwierdzić, że odsetki te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z regułą powszechności |
41 |opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. Nie można przyjąć, że odsetki są odszkodowaniem sensu stricto i jako takie objęte są |
42 |zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych przewidzianym dla odszkodowania. Okoliczność, że odsetki stanowią najczęściej swoistą|
43 |rekompensatę wynikającą z czasookresu jaki upłynął pomiędzy zaistnieniem zdarzeń skutkujących wypłatą odszkodowania a skonkretyzowaniem |
44 |obowiązku naprawienia szkody (krzywdy) w wyroku sądu, nie jest wystarczająca do objęcia zwolnieniem z opodatkowania przedmiotowych odsetek,|
45 |na podstawie przepisów, które mają zastosowanie do odszkodowania. |
46 |Na powyższą interpretację A. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. W skardze podniosła, że odszkodowania |
47 |nie podlegają opodatkowaniu i są ustawowo zwolnione z podatku dochodowego. Nie ma więc podstaw, aby podatkiem objąć odsetki związane ściśle|
48 |z odszkodowaniem, gdyż jeśli odsetek są konsekwencją pawaną odszkodowania, które jest wolne od podatku. Nie powstałyby również one gdyby |
49 |szpital przyznał się do winy i wypłacił odszkodowanie w terminie. Z treści art. 21 ust 1 pkt. 3b u.p.d.o.f. wynika zwolnienie z podatku |
50 |odszkodowań-zadośćuczynień za doznane krzywdy. W przepisie tym nie ma mowy o rozdzieleniu odszkodowania na kwotę główną i odsetki. Odsetki |
51 |nie mają na celu wzbogacenia się, lecz zadośćuczynienie za czas nieprzyznawania się pozwanej instytucji do winy oraz ponoszone w tym czasie|
52 |koszty przez poszkodowanego. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała wyroki sądów administracyjnych. |
53 |Skarżąca zarzuciła, że organ błędnie uznał odsetki za przychody zaliczane do źródła przychodów określonego w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. W |
54 |przypadku skarżącej nie można mówić o realnej korzyści majątkowej z odsetek, gdyż skarżąca w wyniku błędu lekarskiego utraciła zdrowie, |
55 |poniosła koszty leczenia, leków, koszty adwokata, utraciła pracę. Nie uzyskała więc dochodu w postaci odszkodowania i odsetek. Nadal wymaga|
56 |ciągłego leczenia i przyjmowania leków, zatem straty pogłębiają się z każdym dniem. W interpretacji pojęcie naprawienia krzywdy pomylono z |
57 |pojęciem wynagrodzenia szkody. W przepisach prawa podatkowego od osób fizycznych brak jest regulacji, które stwierdzałyby obowiązek |
58 |zapłacenia podatku dochodowego od odsetek od odszkodowania za błąd lekarski. Należy przyjąć, że odsetki od odszkodowania za błąd lekarski |
59 |jako nie wymienione w katalogu przychodów nie stanowią przychodu i kierując się poglądami wyrażonymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym|
60 |należy uznać je za integralną część odszkodowania. |
61 |W piśmie procesowym zatytułowanym ,,Skarga" z 28 lutego 2018 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji. Zarzuciła rażące |
62 |naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., błędną interpretację art. 20 ust. 1 w zw. art. 10 ust. 1 punkt 9 u.p.d.o.f. przez |
63 |zinterpretowanie prawa podatkowego na podstawie przypuszczeń, co ustawodawca miał na myśli w kwestii podatku od odsetek od zadośćuczynienia|
64 |za doznane krzywdy. Podtrzymując stanowisko przedstawione w piśmie z 14 lutego 2018 r. skarżąca wskazała, że organ pomylił kwestię |
65 |zadośćuczynienia za zniszczone zdrowie z kwestią podatku od odsetek np. za nieterminowe wykupienie weksli. Zostało pomylone pojęcie |
66 |naprawienia krzywdy z pojęciem wynagrodzenia szkody. Organ źle zinterpretował wyraz "w szczególności", który oznacza szczegółowe pokazanie |
67 |katalogu przychodów z innych źródeł. Ewidentną utratę zdrowia, pieniędzy, czasu i późniejsze zadośćuczynienie, za te straty zakwalifikował |
68 |jako korzyści majątkowe. Zdaniem skarżącej nie można twierdzić, że wystąpiła u niej jakakolwiek korzyść majątkowa. Pojęcie |
69 |zadośćuczynienia za doznaną krzywdę jest pojęciem niematerialnym, więc nie może być uznane za korzyść majątkową. W ocenie skarżącej, |
70 |zaskarżona interpretacja podważa stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące kwestii podatku dochodowego od odsetek od |
71 |odszkodowania (zadośćuczynienia). Jako argument przemawiający za prawidłowością jej stanowiska, skarżąca wskazała wyroki NSA: z 17 stycznia|
72 |2013 r., II FSK 289/12, z 25 lutego 2014 r. II FSK 702/12, z 29 stycznia 2014 r., II FSK 333/12, z 17 stycznia 2014 r. II FSK 289/12, z 20 |
73 |grudnia 2013 r. II FSK 115/12. |
74 |W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji i wniósł o oddalenie skargi. |
75 |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w uzasadnieniu wyroku z 24 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 95/18 zawarł ocenę prawną, według |
76 |której sformułowana w zaskarżonej interpretacji ocena stanowiska skarżącej, przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji, jest |
77 |zgodna z prawem (uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji oraz innych powołanych poniżej wyroków dostępne jest w internetowej bazie |
78 |orzeczeń sądów administracyjnych CBOSA na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). |
79 |Od wyroku sądu pierwszej instancji skargę kasacyjną wniosła A. W. reprezentowana przez adwokata. W skardze kasacyjnej zaskarżonemu |
80 |wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U |
81 |2017 r. poz. 1369 ze zm.) dalej powoływanej jako P.p.s.a., zarzucono naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 3b w zw. art. 20 ust. 1 i art. 10 ust. 1|
82 |pkt 9 u.p.d.o.f. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że odsetek od kwoty odszkodowania otrzymanego na podstawie wyroku |
83 |sądowego, nie można przyporządkować do tego samego źródła przychodu co należność główną, lecz stanowią one przychody z innych źródeł i |
84 |podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych; podczas gdy odsetki stanowią integralny element przychodu z tytułu |
85 |odszkodowania, gdyż mają charakter akcesoryjny, a ich byt prawny zależy od należności, z którą są związane, a ponadto same odsetki, |
86 |przyznane wyrokiem sądowym, stanowią odszkodowanie za korzystanie ze środków pieniężnych należnych od dłużnika, po uprzednim wezwaniu go do|
87 |dobrowolnego spełnienia żądania, a zatem podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych. |
88 |W skardze kasacyjnej wniesiono o: |
89 |- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej interpretacji lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy |
90 |Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania, |
91 |- rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, |
92 |- zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która nie została opłacona w żadnej części. |
93 |Dyrektor Krajowej informacji Skarbowej wniósł o: |
94 |- oddalenie skargi kasacyjnej, |
95 |- zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm |
96 |przepisanych, |
97 |- rozpoznanie skargi ksacayjnej na rozprawie. |
98 |Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca |
99 |2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniemCOVID-19, innych chorób zakaźnych i |
100 |wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 z poźn. zm.) sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne w dniu 28 stycznia 2021|
101 |r., w celu rozpoznania skargi kasacyjnej. |
102 |Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. |
103 |W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji, w celu uzasadnienia zajętego stanowiska, według którego odsetki od |
104 |odszkodowania lub zadośćuczynienia nie podlegają zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., zasadnie odwołał się do poglądów|
105 |Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonych w uchwale siedmiu sędziów z 6 czerwca 2016 r., sygn. akt II FPS 2/16. W uchwale tej wyrażono |
106 |pogląd, według którego odsetki za opóźnienie w zapłacie powstają z mocy ustawy (art. 481 § 1 k.c.) oraz, że po powstaniu odsetki stają się |
107 |długiem samodzielnym, niezależnym od długu głównego. Z uchwały tej wynika też, że odsetki nie powstają na podstawie zdarzenia prawnego, z |
108 |którego wynika obowiązek zapłaty świadczenia głównego, lecz mają odrębny byt prawny. Ocena ta uzasadnia stwierdzenie, że odsetki od |
109 |odszkodowania lub zadośćuczynienia nie mogą być utożsamiane z samym odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem. Mimo że uchwała ta dotyczy |
110 |kwestii określenia źródła przychodów w zakresie odsetek za nieterminowe uiszczenie ceny za zbyte akcje, to rozważania i argumentacja |
111 |przedstawione w tej uchwale odnoszą się do charakteru odsetek za zwłokę (art. 481 § 1 k.c.) jako odrębnego źródła przychodów. Poglądy |
112 |wyrażone w tej uchwale odnośnie odsetek za zwłokę mają ogólny charakter i odnoszą się do wszelkiego rodzaju odsetek za zwłokę w zapłacie |
113 |świadczenia głównego. Poglądy te w orzecznictwie NSA uznawane są za argument przemawiający za uznaniem odsetek za zwłokę w zapłacie |
114 |odszkodowania lub zadośćuczynienia za świadczenie odrębne od świadczenia głównego. Konsekwencją tego jest brak podstaw do zastosowania do|
115 |odsetek zwolnienia podatkowego ustanowionego w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., które może mieć zastosowanie do świadczenia głównego, z |
116 |którym związany jest obowiązek zapłaty odsetek (zob. wyroki NSA: z 15 stycznia 2021 r., sygn. akt II FSK 2435/18; z 4 listopada 2020 r., |
117 |sygn. akt II FSK 1712/18; z 6 lutego 2020, sygn. akt II FSK 714/18; z 25 października 2019 r., sygn. akt II FSK 3859/17; z 24 lipca 2018 |
118 |r., sygn. akt II FSK 17/18; z 14 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 686/16; z 17 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2902/16; z 6 grudnia |
119 |2016 r., sygn. akt II FSK 298/14; z 20 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1911/18). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym |
120 |niniejsza sprawę pogląd ten w pełni podziela. |
121 |W rozpatrywanej sprawie odszkodowanie i odsetki zostały przyznane wyrokiem sądu zatem zwolnienie z opodatkowania odsetek należało |
122 |rozpatrywać na gruncie przepisu art. 21 ust.1 pkt 3b u.p.d.o.f. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zakres unormowania spornego |
123 |przepisu należało ustalić z uwzględnieniem dyrektyw interpretacyjnych, jakie obowiązują przy wykładni przepisu wprowadzającego zwolnienie |
124 |podatkowe oraz uwzględniając orzecznictwo sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmujące, że w odniesieniu do przepisów wprowadzających |
125 |ulgi i zwolnienia podatkowe, zasadnicze znaczenia ma wykładnia językowa i przepisy takie powinny być rozumiane zgodnie z ich literalnym |
126 |brzmieniem. Oznacza to, że niedopuszczalne jest doszukiwanie się intencji ustawodawcy i stwarzanie na tej podstawie norm wykraczających |
127 |poza literalne i klarowne brzmienie przepisu. Zwolnienia i ulgi podatkowe mają charakter wyjątkowy. Stanowią one odstępstwo od zasady |
128 |sprawiedliwości podatkowej, przejawiającej się w powszechności oraz równości opodatkowania. Z tego względu także stosowanie przywilejów |
129 |podatkowych nie może być dokonywane w drodze wykładni rozszerzającej (zob. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia|
130 |20 listopada 2006 r., sygn. akt II FPS 2/06, publ. CBOSA). Mając na uwadze treść art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. należy zwrócić uwagę, że |
131 |wprowadzone tym przepisem zwolnienie podatkowe ustawodawca odnosi do otrzymanych na podstawie wyroku lub ugody odszkodowania lub |
132 |zadośćuczynienia. Z kolei z brzmienia art. 361 k.c. wynika, że naprawienie szkody obejmuje pokrycie strat, które poszkodowany poniósł, oraz|
133 |korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Wysokość szkody wyznacza więc rozmiar obowiązku odszkodowawczego, a zasada|
134 |restytucji wyklucza dopuszczalność wzbogacenia się poszkodowanego. W prawie cywilnym istnieje rozróżnienie pojęć "szkoda" i "krzywda". |
135 |Pierwsze z nich odnosi się do majątkowego skutku naruszenia dóbr, a drugie, stosownie do art. 444 i art. 445 k.c., oznacza niemajątkowy |
136 |skutek naruszenia dóbr osobistych. Pojęcie "odszkodowania" jest odnoszone do pokrywania uszczerbków o charakterze majątkowym, a pojęcie |
137 |"zadośćuczynienia" do pokrywania uszczerbków o charakterze niemajątkowym, czyli krzywd. Oba pojęcia oznaczają główne, tj. zasadnicze |
138 |świadczenie pieniężne związane z naprawieniem szkody. Taka redakcja przepisu statuującego zwolnienie podatkowe, przy uwzględnieniu |
139 |konieczności jego wykładni w granicach możliwego sensu słów, niedozwolonym czyni zabieg interpretacyjny polegający na przyjęciu, że zakres |
140 |normowania art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. obejmuje oprócz świadczenia głównego (odszkodowania, zadośćuczynienia), także świadczenie |
141 |uboczne jakim są odsetki. Tak dalece idąca wykładnia art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. nie znajduje bowiem uzasadnienia w językowych ramach |
142 |analizowanego przepisu, który wyraźnie traktuje o odszkodowaniu oraz zadośćuczynieniu. Także wynik wykładni systemowej wewnętrznej |
143 |doprowadza do wniosku, że przedmiotowe odsetki nie podlegają zwolnieniu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. W przepisie art. |
144 |21 u.p.d.o.f. zostały zawarte zwolnienia dotyczące innego rodzaju odsetek. I tak - wolne od podatku są odsetki wymienione w art. 21 ust. 1 |
145 |pkt 52, pkt 95 i pkt 119, pkt 130, pkt 130a oraz pkt 130b u.p.d.o.f., gdzie wyraźnie wyodrębniono świadczenie odsetkowe jako przedmiot |
146 |zwolnienia podatkowego. Ustawodawca nie pomija zatem odsetek w swoich uregulowaniach, jeżeli uznaje zasadność ich zwolnienia w odniesieniu |
147 |do dóbr, które w jego ocenie zasługują na szczególną ochronę. Tym samym, skoro normodawca w ramach art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. (a więc w |
148 |obrębie jednej i tej samej jednostki redakcyjnej) wyraźnie określa przypadki, w których odsetki od określonych przychodów uznaje za wolne |
149 |od podatku, to wynika z tego, że tylko w tych przypadkach można mówić o objęciu świadczeń odsetkowych zwolnieniem od podatku dochodowego. |
150 |Inaczej rzecz ujmując wynik, w tym przypadku wnioskowania a contrario wskazuje, że odsetki które nie zostały wymienione przez ustawodawcę |
151 |jako zwolnione z podatku, podlegają opodatkowaniu. |
152 |Wypłacone skarżącej odsetki stanowią świadczenie pieniężne , które polegało na wypłaceniu skarżącej określonej kwoty pieniędzy. |
153 |Świadczenie takie na podstawie art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. stanowi przychód objęty obowiązkiem podatkowym. Uzyskanie przychodu, o ile |
154 |przysporzenie to na podstawie art. 2 ust. 1 pkt. 1-8 u.p.d.o.f. nie jest wyłączone z opodatkowania, powoduje że podlega ono |
155 |zakwalifikowaniu do źródeł przychodów wymienionych w przepisach art. art. 10 ust. 1 pkt 1-9 u.p.d.o.f. Występujące w sprawie odsetki nie są|
156 |wyłączone z opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 1 u.p.d.o.f. Odsetki od odszkodowań i zadośćuczynień nie są wymienione w treści |
157 |przepisów art. 10 ust. 1 pkt 1-8 u.p.d.o.f. i w związku z tym stanowi źródło przychodu wskazane w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. Brzmienie|
158 |tego przepisu wskazuje, że jego zakresem objęte są przychody, które nie mieszczą się w żadnym ze źródeł określonych w art. 10 ust. 1 pkt |
159 |1-8 u.p.d.o.f. W katalogu przykładowych przychodów, zaliczanych do tego źródła, zawartym w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., nie wymieniono |
160 |wprawdzie odsetek, ale jest to katalog otwarty, a wskazane w nim rodzaje przychodów są tylko niektórymi z przychodów zaliczanych do tego |
161 |źródła. Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę przy wyliczeniu wyrażenia "w szczególności" (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady. |
162 |Reguły. Wskazówki, Warszawa 2002, s. 199). Zatem brak wymienienia odsetek w zawartym w art. 20 ust. 1 u.p.do.f. katalogu przykładowych |
163 |przychodów stanowiących pozostałe przychody nie może być przesłanką do uznania, że odsetki od odszkodowań nie są objęte zakresem tego |
164 |przepisu. |
165 |O zasadności skargi kasacyjnej nie mogły świadczyć przywołane w skardze kasacyjnej orzeczenia sądów administracyjnych. Przytoczone w |
166 |skardze kasacyjnej wyroki sądów pierwszej instancji, od których zostały wniesione skargi kasacyjne, zostały uchylone. W sprawach tych |
167 |zostały wydane wyroki, w których Naczelny Sąd Administracyjny wyraził poglądy zbieżne z oceną prawną zawarta w niniejszym wyroku. Powołane|
168 |w skardze kasacyjnej wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego zostały wydane przed podjęciem ww. uchwały z dnia 20 listopada 2006 r., |
169 |sygn. akt II FPS 2/06. Obecnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego występuje jednolita linia orzecznicza, w której sąd |
170 |przyjmuje, że odsetki za zwłokę w spełnieniu świadczenia głównego nie stanowią tego samego przychodu, co świadczenie główne i podlegają |
171 |odrębnej od świadczenia głównego ocenie na gruncie przepisów art. 21 u.p.d.o.f. |
172 |Mając na uwadze powyższe wnioski Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a oddalił skargę kasacyjną. Na podstawie art. |
173 |207 § 2 P.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu. W przepisach art. 205 P.p.s.a. |
174 |dotyczących zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego mowa jest o niezbędnych kosztach, a art. 207 § 2 P.p.s.a. uprawnia Sąd do odstąpienia |
175 |od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub części w przypadkach szczególnie uzasadnionych. Sąd na podstawie art. 207 § |
176 |2P.p.s.a. działa w sposób uznaniowy, dokonując na tle konkretnej sprawy oceny, czy występują w niej szczególnie uzasadnione względy |
177 |pozwalające na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów w całości lub w części. Taki przypadek zachodził w rozpoznawanej sprawie, gdzie |
178 |odstępując od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu administracji publicznej, Naczelny Sąd Administracyjny |
179 |kierował się z jednej strony tym, iż rozpatrywana sprawa ze skargi kasacyjnej jest kolejną podobną sprawą rozpatrywaną przez sąd i stąd |
180 |nakład pracy na przygotowanie odpowiedzi na skargę kasacyjną był stosunkowo niewielki, a z drugiej strony tym, że skarżaća znajduje się w |
181 |bardzo trudnej sytuacji osobistej i majątkowej, która stanowiła podstawę do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Te |
182 |okoliczności sprawiły, że Naczelny Sąd Administracyjny korzystając z uprawnień zakreślonych art. 207 § 2 P.p.s.a. uznał, że wniosek organu |
183 |o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego nie powinien zostać uwzględniony. |
184 | |
185 | |
186 | |
187 | |
Powołane przepisy
- Kodeks cywilny, art. 361
- Kodeks cywilny, art. 444
- Kodeks cywilny, art. 445
- Kodeks cywilny, art. 481 (§ 1)
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 20
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 207 (§ 2)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 10
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 20
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 21