Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2012 r., II FSK 2454/10

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2012 r., II FSK 2454/10

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędziowie: NSA Jerzy Płusa, del. WSA Grażyna Nasierowska (sprawozdawca), Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Wójta Gminy M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 412/10 w sprawie ze skargi Wójta Gminy M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Wójta Gminy M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 1. Zaskarżonym wyrokiem z 15 lipca 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygnaturze akt, I SA/Gl 412/10, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej P.p.s.a.), oddalił skargę Wójta Gminy M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 22 stycznia 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania wynikało, że Wójt Gminy M. wystawił przeciwko K. W. w K. tytuły wykonawcze obejmujące zobowiązanie w podatku od nieruchomości (za okres od stycznia 2004 r. do kwietnia 2006 r.). 24 sierpnia 2009 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. dokonał zajęcia rachunku bankowego na kwotę 2.880.180, 74 zł. K. W. złożyła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, a ponadto pismem z 4 września 2009 r. złożyła skargę na czynności egzekucyjne. Trzema postanowieniami z 2 października Wójt Gminy M. uznał zarzuty K.W. za nieuzasadnione. Zażalenie na postanowienia w przedmiocie zarzutów przekazano do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Natomiast w wyniku rozpatrzenia skargi K.W. na czynności egzekucyjne, postanowieniem z 20 października 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uznał skargę za zasadną. W uzasadnieniu wskazał, że czynność egzekucyjna została dokonana przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Postanowieniem z 27 października 2009 r. Naczelnik D. Urzędu Skarbowego w K. , działając na podstawie art. 59 §1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 z późn. zm.), umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z 15 kwietnia 2009 r. Na powyższe postanowienie złożyli zażalenie zarówno Kompania Węglowa jak i wierzyciel – Wójt Gminy M.. W ocenie Wójta Gminy M. doszło do przedwczesnego umorzenia postępowania – przed rozpoznaniem zasadności zgłoszonych zarzutów przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a ponadto nie doszło do naruszenia art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1267 z późn. zm.). 12 listopada 2009 r. do organu egzekucyjnego wpłynęły postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienia Wójta Gminy M. z 2 października 2009 r., mocą których wierzyciel uznał zarzuty zgłoszone przez K. W. za nieuzasadnione.

3 Dyrektor Izby Skarbowej, po łącznym rozpoznaniu zażaleń (art. 62 K.p.a.) wniesionych przez K. W. oraz Wójta Gminy M. na postanowienia Naczelnika D. Urzędu Skarbowego w K. z 27 października 2009 r., stwierdził, że w postanowieniu tym błędnie powołano podstawę prawną umorzenia ( pkt 7 art. 59 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), gdyż niewłaściwość organu nie jest tożsama z niedopuszczalnością egzekucji. W sprawie egzekucja jest dopuszczalna, jednakże prowadzić ją winien inny organ. Tym samym podstawą umorzenia powinien być pkt 10 art. 59 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przewidujący jako podstawę umorzenia – inne przypadki przewidziane w ustawach. Takim uregulowaniem ustawowym są przepisy o właściwości organów skarbowych. Artykułem 15 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz.U. Nr 137, poz. 489 z późn. zm.) zmieniono ustawę z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz.U. Nr 106, poz. 489 z późn. zm.), m.in. tworząc z dniem 1 stycznia 2004 r. wyspecjalizowane urzędy skarbowe, powołane do obsługi tzw. "dużych podatników". Zgodnie z art. 5 ust. 6 pkt 7 ustawy o urzędach i izbach skarbowych w odniesieniu do K.W. właściwym organem egzekucyjnym jest Naczelnik P. S. Urzędu Skarbowego w S.. Z tych względów organ nadzoru uchylił wadliwe postanowienie organu egzekucyjnego, orzekając jednocześnie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na nowej podstawie prawnej. Organ nadzoru podkreślił jednocześnie, że dla podjęcia takiego rozstrzygnięcia nie jest konieczne oczekiwanie na prawomocne rozpatrzenie zażalenia na stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów egzekucyjnych, skoro niewłaściwość organu egzekucyjnego została stwierdzona bezspornie.

4 Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł wierzyciel – Wójt Gminy M.. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 156 §1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 62 K.p.a. i art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia ze względu na naruszenie art.7, 10, 62 , 77 K.p.a. w związku z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

5 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w wyniku przeprowadzenia sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia uznał, że nie narusza ono prawa. Sąd stwierdził, że przedmiotem sporu jest wyłącznie kwestia zgodności z prawem postanowienia o umorzeniu postępowania, które zostało wydane przez organ nadzoru w postępowaniu zażaleniowym, prowadzonym w związku z wniesieniem zażaleń przez zobowiązaną - K. W. S.A. w K. i wierzyciela – Wójta Gminy M. na postanowienie organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Organ nadzoru w swym postanowieniu podzielił stanowisko organu egzekucyjnego co do tego, że powodem umorzenia postępowania w tej sprawie jest naruszenie przepisów o właściwości organu, oparł jednakże swe rozstrzygnięcie – tożsame w treści – na innej podstawie prawnej.

6 Sąd podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że organem egzekucyjnym dla podmiotu odpowiadającego kryteriom określonym w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych, w brzmieniu nadanym przez art. 15 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302) jest naczelnik tzw. "dużego" urzędu skarbowego, w tym przypadku – Pierwszego S. Urzędu S. w S.. Jednocześnie Sąd I instancji powołał się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdzające słuszność powyższego stanowiska i stwierdził, że wydanie z urzędu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, wszczętego i prowadzonego przez niewłaściwy organ, uznać należy za zgodne z prawem. Postawę prawną tego orzeczenia stanowi art. 59 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przewidujący umorzenie postępowania "w innych przypadkach przewidzianych w ustawach". Takie też postanowienie wydał w tej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w K. , zasadnie korygując błędną podstawę prawną umorzenia, powołaną w postanowieniu organu egzekucyjnego (tj. art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W tym ostatnim zakresie organ nadzoru prawidłowo wskazał na czym polega niedopuszczalność egzekucji (w sensie podmiotowym i przedmiotowym), o której mowa w art. 29 powołanej wyżej ustawy. Strona skarżąca poglądu tego nie zakwestionowała w skardze, mimo sformułowania zarzutu naruszenia przepisu art. 29. Zarzut ten Sąd uznał więc za nieuzasadniony. Sąd I instancji nie dopatrzył się także zarzucanych naruszeń art. 7, 10 i 77 k.p.a., stwierdzając, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że strona była pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu.

7 Za niezasadne uznano także twierdzenia strony skarżącej, zawarte w zażaleniu, że rozstrzygnięcie w przedmiocie właściwości było przedwczesne, wobec niezakończenia postępowania z zakresie badania zasadności zarzutów na prowadzenie egzekucji. Organ niewłaściwy nie może bowiem kontynuować tego postępowania i nie może orzec w przedmiocie zarzutów.

8 Sąd odniósł się także do zarzutu, postawionego na rozprawie, że organ nie miał prawa umorzyć postępowania egzekucyjnego, gdyż było już ono zakończone z powodu wyegzekwowania całej należności pieniężnej. Ten argument jest zresztą także sprzeczny ze stanem faktycznym, gdyż zobowiązana K. W. S.A. złożyła, przewidziane prawem środki prawne w postępowaniu egzekucyjnym, co oznacza, że do czasu ich ostatecznego rozpoznania - postępowanie to nadal się toczyło. Przyjęcie poglądu strony skarżącej prowadziłoby do nieskuteczności jakichkolwiek środków zaskarżenia, w tym zwłaszcza zarzutów na postępowanie egzekucyjne, w sytuacji wyegzekwowania należności. Jest to sprzeczne z treścią przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która w art. 59 § 1 pkt 1 przewiduje, że postępowanie egzekucyjne umarza się, gdy obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania, a nie w jego wyniku.

9 Sąd I instancji uznał, że organ nadzoru, rozpoznając jednym postanowieniem dwa zażalenia wniesione przez dwie strony postępowania egzekucyjnego (tj. zobowiązanego i wierzyciela) na to samo postanowienie organu egzekucyjnego, działał zgodnie z prawem, mimo że zbędnie powołał się na art. 62 k.p.a. Ta wadliwość proceduralna nie miała wpływu na wynik sprawy i nie mogła stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia, ani tym bardziej – stwierdzenia jego nieważności. W sprawie toczyło się bowiem tylko jedno postępowanie administracyjne (egzekucyjne), nie wystąpiła zatem wielość spraw, które mogły być połączone na postawie art. 62 k.p.a.

10 Wniesienie środków odwoławczych od jednego orzeczenia (decyzji, postanowienia) organu administracji publicznej przez strony postępowania wszczyna tylko jedno postępowanie odwoławcze (zażaleniowe), w toku którego rozpoznaniu podlegają wszystkie, wniesione skutecznie, środki zaskarżenia, jednym orzeczeniem organu odwoławczego. Odmienny sposób postępowania, prowadziłby – przy wielości stron postępowania - do dwukrotnego lub kilkakrotnego rozstrzygania tej samej sprawy decyzją ostateczną, co jest niedopuszczalne w świetle art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.

11 3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący zaskarżył w całości wskazany powyżej wyrok, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) poprzez błędną wykładnię : a) art. 59 §1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , poprzez błędne uznanie, że przepis ten, dotyczy m.in. przypadku stwierdzenia niewłaściwości organu w trybie ustawy o urzędach i izbach skarbowych; b) art. 80 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że mimo dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Dłużnika, które było skuteczne ze względu na uzyskanie egzekwowanej kwoty, postępowanie egzekucyjne trwa nadal i może być po dokonaniu tej czynności egzekucyjnej umorzone przez organ egzekucyjny, a następnie przy zmienionej podstawie prawnej również umorzone przez organ odwoławczy; c) art. 62 K.p.a., polegające na przyjęciu przez Sąd tezy, że nastąpiło prawidłowe połączenie bliżej nieokreślonych podmiotowo i przedmiotowo spraw, co nie wymagało trybu art. 62 K.p.a., a równocześnie umożliwiło mimo zakończenia postępowania egzekucyjnego stwierdzenie braku właściwości organu egzekucyjnego, a w następstwie umorzenie postępowania. Jednocześnie wnoszący skargę kasacyjną wniósł o uchylenie wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 P.p.s.a., uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji ze względu na spełnienie przesłanek z art. 156 §1 pkt 2 K.p.a. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną należało ustalić z czyjej inicjatywy zostało wszczęte postępowanie w sprawie umorzenia postępowania. Kwestia ta ma istotne znaczenie dla oceny legalności działań Dyrektora Izby Skarbowej, bowiem jest to jedyny sposób na dokonanie oceny prawidłowości stanowiska WSA. Kasator następnie podkreślił, że w sprawie ustalenia właściwości organu egzekucyjnego nie było wniosku Kompanii Węglowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dokonał błędnej wykładni art. 59 §1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem wskazał jako przyczynę umorzenia postępowania egzekucyjnego ustawę o urzędach i izbach skarbowych, która nie mieści się w dyspozycji tego artykułu. Nie uwzględniono też faktu, że toczy się równolegle postępowanie przed Ministrem Finansów, co do prawidłowości ustaleń Dyrektora Izby Skarbowej w K. .

12 Odpowiadając na skargę kasacyjną Dyrektor Izby w K. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

13 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

14 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.

15 Jednym z istotnych elementów skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 P.p.s.a). Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji (por. Jan Paweł Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LexisNexis, Warszawa, 2012, s.471). Nie wystarczy też samo przytoczenie naruszonego przepisu prawa bez dokładnego wskazania jednostek redakcyjnych przepisu. Ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazać należy, że konkretne naruszenie prawa miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z art. 188 P.p.s.a., jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać sprawę. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku. Wyjaśnić należy, że wnoszący skargę kasacyjną profesjonalny pełnomocnik nie jest konsekwentny w stawianych wyrokowi Sądu I instancji zarzutach i wnioskach zawartych w skardze kasacyjnej. Brak jest także spójności między zarzutami, wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej. Wniosek o wydanie orzeczenia reformatoryjnego kłóci się bowiem z uzasadnieniem skargi kasacyjnej, w którym podkreśla się, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę art. 7 i 77 k.p.a., przy czym zarzut ten nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia. Skoro w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną stan faktyczny przyjęty w wyroku nie budzi zastrzeżeń, to nie można jednocześnie zarzucać Sądowi niewyjaśnienia tego stanu. Po drugie – co już wyżej podkreślano – przytoczenie podstaw kasacyjnych wymaga ich wyjaśnienia i uzasadnienia. Konieczne jest zatem powołanie się na konkretne przepisy prawa – nie wystarczy powołać się na art. 77 k.p.a. Przepis ten zawiera cztery paragrafy. Ponadto należy podkreślić, że Sąd nie stosował art. 7 i 77 k.p.a. Skutecznie postawiony zarzut w skardze kasacyjnej powinien wskazywać na naruszenie art. 141 §4 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. ze wskazaniem odpowiedniego paragrafu ostatniego przepisu. Zupełnie niezrozumiały jest w uzasadnieniu zarzut dotyczący braku ustalenia z czyjej inicjatywy wszczęto postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Brak jest wyjaśnienia związku tego zarzutu z kwestią właściwości organów. Podkreślić też wypada, że wnoszący skargę kasacyjną powinien wskazać art. 174 pkt 2 P.p.s.a. jako podstawę skargi kasacyjnej (skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Wnoszący zaś skargę kasacyjną wskazuje tylko i wyłącznie na naruszenie przepisów prawa materialnego (zarzuty), zaś w uzasadnieniu przytacza (nieprecyzyjnie) naruszone przepisy postępowania i wnosi jednocześnie o wydanie orzeczenia reformatoryjnego (co z kolei wyklucza naruszenie przepisów postępowania).

16 Zgodnie jednakże z uchwałą Pełnego Składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. (I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1) , przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane, jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 §1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.

17 Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że prawidłowe jest stanowisko sądu I instancji, że skoro ustawodawca nakazuje organom administracji publicznej przestrzeganie z urzędu swej właściwości rzeczowej i miejscowej , to – bez względu na stanowisko stron – postępowanie może się toczyć tylko przed organami właściwymi. Sąd prawidłowo też przyjął, że organ niewłaściwy nie może kontynuować postępowania i nie może orzec w przedmiocie zarzutów.

18 Ugruntowane już orzecznictwo sądów administracyjnych, potwierdzone orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyroki z 15 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 918/07, II FSK 1141/07; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych ; www.nsa.gov.pl) wskazuje, że tzw. duże urzędy skarbowe pozostają organami właściwymi w zakresie egzekucji administracyjnej w stosunku do kategorii podmiotów, które zostały wskazane w przepisach art. 5 ust. 9a i 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Zdaniem NSA przy tworzeniu dodatkowej kategorii urzędów skarbowych nie przewidziano dla nich innego zakresu właściwości rzeczowej niż dla kategorii urzędów skarbowych dotychczas funkcjonujących. Dlatego też stosownie do przepisu art. 5 ust. 6 pkt 7 ustawy o urzędach i izbach skarbowych do zakresu działania naczelników urzędów skarbowych należy wykonywanie egzekucji należności pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że ograniczenie tego zakresu rzeczowego nie mogło - z oczywistych względów - nastąpić przy określeniu terytorialnego zasięgu działania naczelników urzędów skarbowych, gdyż czym innym jest wyznaczenie właściwości rzeczowej poszczególnych organów, a czym innym - ich właściwości miejscowej. Zdaniem NSA brak ograniczeń w zakresie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oznacza, że naczelnicy urzędów skarbowych, których terytorialny zasięg działania został wskazany według kryteriów wprowadzonych w art. 5 ust. 9a i 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych, stali się właściwi miejscowo do prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych w stosunku do tej grupy podatników (art. 5 ust. 6 pkt 7 w zw. z art. 5 ust. 9a i 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz § 2 i załącznik nr 2 do rozporządzenia z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych, Dz. U. Nr 209, poz. 2027). Zdaniem Sądu takiej interpretacji omawianych przepisów nie sprzeciwia się regulacja art. 22 § 2 u.p.e.a., wskazująca jedynie na ustalenie właściwości organu egzekucyjnego zgodnie z siedzibą zobowiązanego. Reguła ta bowiem w zakresie zasięgu terytorialnego działania określonego naczelnika urzędu skarbowego wymaga uzupełnienia stosownie do powołanych przepisów ustawy o urzędach i izbach skarbowych.

19 Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może nastąpić w toku trwającego postępowania egzekucyjnego, w tym także z urzędu (Piotr Pietrasz. Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wyd. LEX 2010). Umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie to nie może być prowadzone. Organ niewłaściwy do prowadzenia postępowania nie może kontynuować tego postępowania. Zgodnie z art. 59 §1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne umarza się w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Postępowanie egzekucyjne, które było w toku winno ulec umorzeniu, jeśli organ , który jej prowadził okazał się organem niewłaściwym. Zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swej właściwości rzeczowej i miejscowej. W istocie treść tego obowiązku oznacza powinność organu administracji publicznej przestrzegania przepisów określających właściwość rzeczową i miejscową organu, co wynika z zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Przestrzeganie tego obowiązku z urzędu oznacza, że organ bada swoją właściwość bez oczekiwania na wniosek strony w tym przedmiocie (por. Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze 2005, s. 182 ). Na aprobatę zasługują też rozważania Sądu I instancji co do oceny zarzutu zawartego również w skardze kasacyjnej dotyczącego rażącego naruszenia art. 62 k.p.a. Zgodnie z art. 62 k.p.a. w sprawach (podkr. Sądu), w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu (por. Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel. op. cit.,s. 423 ) "wielość stron postępowania w jednej sprawie administracyjnej jest zupełnie innym zagadnieniem, niż wielość spraw administracyjnych opartych na tej samej podstawie prawnej", dlatego też przy wykładni tego przepisu należy mieć na uwadze, że warunkiem jego zastosowania nie jest wielość stron postępowania, o czym mowa w końcowej części przepisu ("jedno postępowanie dotyczy więcej niż jednej strony"), lecz wielość spraw administracyjnych, o których mowa w jego początkowej części ("w sprawach"). W sprawie, którą oceniał Sąd I instancji występowała jedna sprawa, zatem zbędne było – na co zwrócił uwagę Sąd – powołanie się na art. 62 k.p.a. Ocena powyższego uchybienia, jako nie mającego wpływu na wynik sprawy, jest prawidłowa. Należy podkreślić, że oprócz stwierdzenia w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że zarzut naruszenia art. 62 k.p.a. był uzasadniony i powinien skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., brak jest jakiejkolwiek argumentacji prawnej, do której Naczelny Sąd Administracyjny mógłby się odnieść. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty de facto skierowane są pod adresem organu administracji, a nie pod adresem Sądu I instancji.

20 Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Natomiast o kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).