Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2011 r., II FSK 219/10

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2011 r., II FSK 219/10

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędzia NSA Grzegorz Krzymień (sprawozdawca), Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Protokolant Iga Szymańska-Wnęk, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 września 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 1045/09 w sprawie ze skargi M.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 12 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1045/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 12 marca 2009 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż postępowanie egzekucyjne w stosunku do Skarżącej wszczęto na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 21 listopada 2008 r. przez Prezydenta Miasta W. obejmującego zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2003, 2004 i 2006 oraz odsetki za zwłokę. W tym samym dniu dokonano zajęcia prawa majątkowego Skarżącej stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego dłużnika. Pismem z dnia 2 grudnia 2008 r. Strona skarżąca wniosła do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazując na naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2000 r., nr 98, poz. 1071), zwanej dalej k.p.a. oraz ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dalej w skrócie "u.p.e.a."

3 Prezydent Miasta W. postanowieniem z dnia 22 grudnia 2008 r. uznał wniesione zarzuty za bezzasadne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej, postanowieniem z dnia 12 marca 2009 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu podatkowego I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, że zarówno w zarzutach dotyczących postępowania egzekucyjnego, jak i w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta Strona skarżąca wskazała szereg zarzutów nie wynikających z normy art. 33 u.p.e.a. Z uwagi na fakt, iż tylko wyliczone w przywołanym przepisie przesłanki mogą stanowić skuteczną podstawę wniesienia zarzutów, organ podatkowy nie ustosunkował się do tych, które nie mieściły się w treści art. 33 u.p.e.a.

4 W odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 33 pkt 3 u.p.e.a. organ stwierdził, że nieprecyzyjne jego sformułowanie wyrażające się w stwierdzeniu, iż "organ egzekucyjny egzekwuje zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2003 i 2004 w wymiarze wyższym niż faktycznie aktualnie wynika", nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem Skarżąca nie wskazała jaka jej zdaniem kwota powinna być przedmiotem egzekucji. Organ wyjaśnił, że wpłacone przez Stronę oraz jej małżonka należności podatkowe zaliczone zostały na poczet podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006, czemu dał wyraz organ podatkowy I instancji w ostatecznych postanowieniach z dnia 1 lutego 2008 r. Odnośnie zaległości za 2006 r. organ podatkowy wskazał, że egzekwowana kwota wynikała z zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatników w dniu 18 listopada 2008 r. na poczet zaległości podatkowej (postanowieniem gminnego organu podatkowego z dnia 20 listopada 2008 r.).

5 Nie uznano również zarzutu naruszenia art. 33 pkt 6 w zw. z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. poprzez wydanie wadliwych tytułów wykonawczych (brak podstawy prawnej oraz nieprawidłowo oznaczenie decyzji z których wynika istnienie obowiązku podatkowego) i tym samym niedopuszczalność wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na spornych tytułach wykonawczych prawidłowo wskazano prawną podstawę egzekwowanego obowiązku, podobnie jak właściwie oznaczono daty i numery wydania decyzji podatkowych. Co do zarzutów braku wskazania w tytule wykonawczym rodzaju egzekwowanych odsetek oraz nieokreślenia nazwy banku i numeru rachunku, z którego ma być prowadzona egzekucja, organ podniósł, że nie zasługują one na uwzględnienie i podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji w tym zakresie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zgodziło się również z zastrzeżeniami Skarżącej dotyczącymi wadliwości pieczęci komornika, gdyż pieczęć o treści "z upoważnienie Prezydenta Miasta" zgodna jest ze wzorem pieczęci podpisowych wynikającym z § 29 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych (Dz. U. Nr 112, poz. 1319 ze zm.).

6 Odpowiadając na zarzut wadliwego doręczenia upomnienia organ II instancji podniósł, że Skarżąca otrzymała upomnienie informujące o zaległościach podatkowych za lata 2003, 2004 i 2006. Pomimo, iż czynność ta została dokonana w poprzednio prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, które umorzono na skutek uznania zarzutów, dotyczyła ona tych samych zaległości podatkowych wynikających z tych samych decyzji. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, dopełniono obowiązku poinformowania Skarżącej o istnieniu zaległości podatkowej.

7 Za chybiony uznano również zarzut dotyczący istotnej rozbieżności pomiędzy tytułami wykonawczymi a wyegzekwowanymi przez organ egzekucyjny zaległościami podatkowymi. Organ podkreślił, że różnica w kwocie odsetek wynosi łącznie 40 groszy, czego przy kwocie należności głównej wynoszącej ponad 300 000 zł nie można uznać za istotną różnicę.

8 Według organu odwoławczego za bezpodstawny należało również uznać zarzut naruszenia art. 27c u.p.e.a. z uwagi na fakt, iż przepis ten nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do treści wskazanego przepisu, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków, jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych. Zatem przepis ten ma zastosowanie tylko wtedy, gdy jeden z małżonków jest zobowiązanym w rozumieniu ustawy, drugi zaś takiego statusu nie ma. W sprawie zobowiązanym jest zarówno Skarżąca, jak i jej mąż, stąd też tytuły wykonawcze zostały wystawione na zasadach ogólnych określonych w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

9 Nie zgodził się organ podatkowy ze stanowiskiem Strony odnośnie braku skutecznego doręczenia podatnikowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności oraz tytułu wykonawczego, ponieważ w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru obydwu dokumentów przez męża Skarżącej w dniu 21 listopada 2008 r.

10 W ocenie organu nie naruszono również prawa Strony do działania w postępowaniu przez pełnomocnika. Naruszenia takiego nie można – zdaniem organu – upatrywać w fakcie doręczenia tytułu wykonawczego bezpośrednio zobowiązanemu, ponieważ postępowanie takie wynika wprost z treści art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. Ponadto, zarzuty przeciwko tytułowi egzekucyjnemu złożone zostały przez pełnomocnika Skarżącej, stąd też trudno zgodzić się ze stanowiskiem Strony o uniemożliwieniu jej działania poprzez pełnomocnika.

11 Organ podatkowy podkreślił, że w stosunku do Skarżącej nie toczą się równolegle dwa postępowania egzekucyjne dotyczące tego samego zobowiązania, ponieważ postępowanie wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 8 października 2008 r. (nr [...]) zostało umorzone postanowieniem Prezydenta Miasta W. z dnia 20 listopada 2008 r. Postanowienie to, po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej, zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymane w mocy i stało się ostateczne (postanowienie z dnia 17 grudnia 2008 r.).

12 Oddalając skargę Sąd I instancji podkreślił na wstępie, iż art. 33 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji mogących być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. A zatem prawidłowo organ egzekucyjny, a za nim i organ odwoławczy, przyjęły, iż w zarzutach dotyczących postępowania egzekucyjnego, jak i w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta Strona skarżąca podnosiła szereg zarzutów nie wynikających z normy art. 33 u.p.e.a., co uzasadniało pominięcie ich w rozważaniach, gdyż nie mogły one mieć jakiegokolwiek wpływu na wydane rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W tej sytuacji zakres rozpoznawanej sprawy, a w konsekwencji i zakres kognicji sądowoadministracyjnej, ograniczał się wyłącznie – jak wskazano w uzasadnieniu wyroku - do zarzutów mieszczących się w katalogu przepisu art. 33 u.p.e.a., tj.:

13 1) art. 33 pkt 7 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez nieskuteczne i wadliwe doręczenie upomnienia;

14 2) art. 33 pkt 1 i 3 u.p.e.a. z uwagi na egzekwowanie zobowiązania w wymiarze wyższym niż aktualnie wynika;

15 3) art. 33 pkt 6 w zw. z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. z uwagi na wadliwość wystawionych tytułów wykonawczych, co skutkuje niedopuszczalnością wszczęcia egzekucji administracyjnej.

16 Co do pierwszego z tych zarzutów, Sąd I instancji podkreślił, powołując § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541), iż w niniejszym postępowaniu tytuł wykonawczy został wydany na podstawie trzech ostatecznych decyzji w zakresie zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2003, 2004 i 2006, a zatem brak było obowiązku uprzedniego doręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Niemniej jednak Strona osobiście w dniu 29 maja 2008 r. odebrała upomnienie dotyczące powyższych zaległości podatkowych, zaś tytuł wykonawczy z dnia 21 listopada 2008 r. doręczono jej za pośrednictwem jej małżonka w dniu 26 listopada 2008 r.

17 Odnośnie drugiego ze wskazanych zarzutów, Sąd I instancji podniósł, iż Skarżąca nie określiła na czym miałyby polegać rozbieżności pomiędzy kwotą egzekwowanego zobowiązania, a aktualną – na moment egzekucji – wysokością tego zobowiązania. Mając na względzie dokładne wyjaśnienia w postanowieniu organu odwoławczego sposobu zaliczenia wpłaconych przez podatników (stronę i jej małżonka) kwot na poczet należności na 2005 r. i 2006 r., Sąd i instancji nie uwzględnił powyższego zarzutu. Zdaniem Sądu I instancji, słusznie Kolegium podniosło, iż w sprawie nie doszło do istotnej rozbieżności pomiędzy tytułami wykonawczymi a wyegzekwowanymi zaległościami podatkowymi, skoro różnica w kwocie odsetek wyniosła łącznie 0,40 zł, przy należności głównej przekraczającej 300 000 zł.

18 Odnośnie zaś zarzutu co do wadliwości (niepełności) wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego Sąd I instancji stwierdził, iż wbrew stanowisku Skarżącej spełnia on wymogi formalne zawarte w art. 27 § 1 u.p.e.a., w tym zwłaszcza odnośnie wskazania podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku (wpisano ustawę z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz daty i numery trzech decyzji ostatecznych), podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej (wpisano art. 115 u.p.e.a.), rodzaju odsetek (zakreślono odsetki za zwłokę), nazwy banku i numeru rachunku dłużnika (nie wskazano z uwagi na brak wiedzy w tym zakresie) oraz ważności pieczęci komornika (pieczęć odpowiada wymogom rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999 r.). W uzasadnieniu wyroku podkreślono ponadto, iż ewentualne wystąpienie uchybień co do wymogów treści tytułu wykonawczego w żadnej mierze nie stanowi podstawy stwierdzenia niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

19 W skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia Skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych. Jako podstawę powyższego żądania wskazano:

20 - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie "p.p.s.a.", tj.:

21 1. naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez prowadzenie równorzędnie przez organ egzekucyjny wobec podatników dwóch postępowań egzekucyjnych tożsamych przedmiotowo, tj. pierwszego postępowania na mocy tytułu wykonawczego z dnia 8 października 2008 r. nr [...] oraz drugiego na podstawie tytułów z dnia 21 października 2008 r. nr [...] i [...], i nie ustosunkowanie się do tego zastrzeżenia Strony zarówno przez organy administracyjne jak i przez WSA we Wrocławiu,

22 2. naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez to, iż wobec wszczęcia przez organ egzekucyjny wobec podatników dwóch odrębnych postępowań egzekucyjnych istnieją w obrocie prawnym wobec nie zakończenia ostatecznego żadnego z w/w postępowań egzekucyjnych tytuły wykonawcze wystawione na tę samą osobę i dotyczące tego samego zobowiązania -zaległości w podatku od nieruchomości za 2003, 2004 i 2006r. i nie ustosunkowanie się do tego zastrzeżenia strony zarówno przez organy administracyjne jak i WSA we Wrocławiu,

23 3. naruszenie postanowień art. 26, art. 32 i art. 18 u.p.e.a. przez błędną wykładnię, która doprowadziła do mylnego ustalenia momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego, mylnego ustalenia sposobu doręczenia tytułu wykonawczego i mylnego ustalenia zakresu odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a., co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 32 i art. 40 § 2 k.p.a. przez ich pominięcie w stanie faktycznym sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia podatników praw do skorzystania z pomocy pełnomocnika w toku postępowania egzekucyjnego,

24 4. naruszenie postanowień art. 18 u.p.e.a., art. 32 i art. 33 k.p.a. w związku z art. 91 k.p.c. przez błędną wykładnię przepisów, wyrażające się w błędnym ustaleniu zakresu odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. oraz na niewłaściwym zastosowaniu art. 32, art. 22 k.p.a. i art. 91 k.p.c. przez mylne ustalenie zakresu pełnomocnictwa złożonego organowi egzekucyjnemu, co doprowadziło do uznania, iż tytuł wykonawczy i zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego nie zostały doręczone pełnomocnikowi podatników ustanowionego w postępowaniu egzekucyjnym na mocy pełnomocnictwa z dnia 30 października 2008 r. złożonego do akt w dniu 3 listopada 2008 r.,

25 5. naruszenie przepisu art. 15 § 1 u.p.e.a. na skutek doręczenia wadliwego upomnienia podatnikowi M. M.,

26 6. naruszenie przepisu § 26 pkt 5 w zw. z art. 80 § 3 u.p.e.a. poprzez wszczęcie postępowania i dokonanie zajęciu rachunku bankowego w B. S.A. podatników mimo, iż doręczenie zajęcia i tytułu wykonawczego w dniu 26 listopada 2008 r. podatnikom było wadliwe, organy nie ustosunkowały się do tego zarzutu a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu odsyła Stronę do złożenia w tym zakresie skargi na czynności egzekucyjne (str. 9 uzasadnienia postanowienia SKO z dnia 12 marca 2009 r.),

27 7. naruszenie art. 32 i art. 80 u.p.e.a., gdyż zarówno tytuł wykonawczy jak i zajęcie nie zostały skutecznie doręczone podatnikom; organy nie ustosunkowały się do tego zarzutu a ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu odsyła Stronę do treści art. 33 u.p.e.a. wskazując iż owe zastrzeżenie Strony nie jest objęte dyspozycją tego przepisu (str. 9 uzasadnienia postanowienia SKO z dnia 12 marca 2009 r.),

28 8. naruszenie przepisu art. 33 pkt 3 u.p.e.a. poprzez egzekwowanie zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2003 i 2004 w wyższym wymiarze niż faktycznie aktualnie wynika,

29 9. naruszenie przepisu art. 33 pkt 6 w związku z art. 33 pkt 10 i art. 27 u.p.e.a. poprzez wydanie wadliwego tytułu wykonawczego, co skutkuje niedopuszczalnością wszczęcia egzekucji administracyjnej,

30 - naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c i pkt 3 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na wydaniu wyroku nie uwzględniającego skargę w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny sprawy oraz wywiedzenie błędnej podstawy materialnej uprawniającej organy administracyjne do nieuwzględnienia zarzutów wniesionych przez stronę skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym, tj. naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż wady tytułów wykonawczych na mocy których prowadzono postępowanie egzekucyjne nie miały istotnych wad wpływających na wynik postępowania egzekucyjnego i mimo tych uchybień nie wyeliminowanie z obrotu prawnego przez WSA we Wrocławiu błędnych postanowień organu egzekucyjnego i Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

31 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w zakresie zarzutów prawa materialnego nr 1 i 2 podniesiono, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone było przez organ egzekucyjny na mocy tytułu wykonawczego z dnia 8 października 2008 r. nr [...]. Co prawda organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 20 listopada 2008 r. (doręczonym pełnomocnikowi podatników w dniu 24 listopada 2008 r.) umorzył postępowanie egzekucyjne, jednakże postanowienie to nie jest ostateczne i zostało zaskarżone do SKO w W. Zatem w dacie złożenia skargi nadal toczyło się wobec podatników postępowanie egzekucyjne wywołane tytułem wykonawczym z dnia 8 października 2008 r. Powołując się na ideę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP autor skargi kasacyjnej wskazał, iż dopóki postanowienie o umorzeniu egzekucji nie zostanie we właściwym trybie wyeliminowane z obrotu prawnego, dopóty nie można w tej kwestii wydawać nowego rozstrzygnięcia, ani też wszczynać kolejnej egzekucji. Prowadzi to do wniosku, że w razie uwzględnienia przez organ zarzutu, o którym mowa w art. 33 pkt 4 u.p.e.a., i wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a., nie można bez wyeliminowania z obrotu takiego postanowienia prowadzić postępowania egzekucyjnego w stosunku do tej osoby. Z tych względów nie można, w ocenie Strony, podzielić stanowiska przyjętego przez organ egzekucyjny, że istnienie w obrocie nieostatecznego postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (na dodatek nie doręczonego podatnikom w dacie wszczęcia egzekucji) nie stanowi przeszkody do wszczęcia i prowadzenia w stosunku do niego kolejnego postępowania egzekucyjnego, mimo że postanowienie to nie zostało wyeliminowane we właściwym trybie. Uzasadnia to konieczność uchylenie zaskarżonych postanowień organu egzekucyjnego i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

32 Ponadto Skarżąca podniosła, iż wprawdzie podstawą zarzutów mogą być okoliczności wymienione w art. 33 u.p.e.a., jednakże jeżeli zobowiązany w piśmie skierowanym do organu egzekucyjnego podnosi, obok zarzutów opartych na podstawach wskazanych w art. 33 u.p.e.a. także inne zastrzeżenia i zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego, to wówczas organ egzekucyjny powinien dokonać analizy treści pisma i oddzielnie rozpatrzyć zarzuty oraz inne zastrzeżenia zobowiązanego dotyczące egzekucji. Zastrzeżenia, które nie stanowią stricte zarzutu w rozumieniu art. 33 u.p.e.a., a dotyczą egzekucji, winny być uznane za skargę na czynności egzekucyjne , bądź też np. zażalenie na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Ani WSA we Wrocławiu ani też organy administracyjne orzekające na etapie postępowania administracyjnego zupełnie nie odniosły się do tych zarzutów Strony skarżącej, które wykraczały poza treść art. 33 u.p.e.a., a dotyczyły wadliwości prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

33 W uzasadnieniu zarzutu nr 3 skargi kasacyjnej Skarżąca podniosła, iż podatnicy zarzucili organowi egzekucyjnemu naruszenie wskazanych przepisów, a Sąd I instancji zupełnie pominął w swoim rozstrzygnięciu owe zarzuty.

34 Odnośnie zarzutu nr 4 autor skargi kasacyjnej stwierdził, iż mając wiedzę o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym (prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 8 października 2008 r.) z udziałem pełnomocnika podatników oraz znając zakres upoważnienia pełnomocnika podatników (do występowania w "postępowaniu egzekucyjnym") organ egzekucyjny wbrew art. 40 § 2 w zw. z art. 18 u.p.e.a. nie doręczył pełnomocnikowi tytułów wykonawczych oraz zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego z dnia 21 listopada 2008 r. W świetle powyższego pominięcie pełnomocnika przez organ administracyjny jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu egzekucyjnym i rażąco narusza prawo.

35 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono ponadto, iż tytuł wykonawczy skierowany do Skarżącej w dniu 25 listopada 2008 r. odebrał J. M., który nie był umocowany do odbioru korespondencji, przez co organ egzekucyjny naruszył art. 44 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Skoro zatem nie doręczono Stronie prawidłowo tytułu wykonawczego, prowadzona egzekucja jako niedopuszczalna – art. 33 pkt 6 u.p.e.a. – winna być umorzona.

36 W zakresie zarzutu naruszenia art. 33 pkt 10 u.p.e.a. w zw. z art. 27 u.p.e.a. podniesiono, iż tytuł wykonawczy zawiera liczne uchybienia:

37 - w sposób wadliwy i enigmatyczny wskazuje podstawę prawną egzekwowanego obowiązku (wskazanie ogólne ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest niewystarczające, a wskazane decyzje organu podatkowego są wadliwie oznaczone i nieprawidłowe podano daty ich wydania),

38 - organ winien wskazać w rubryce 77 tytułu wykonawczego podstawę prawną pierwszeństwa zaspakajania należności, organ zaś wskazał art. 115 u.p.e.a. który określa jedynie kolejność zaspakajanie należności (prawo pierwszeństwa przysługiwałoby wyłącznie należnościom zabezpieczonym hipoteką przymusową, hipoteką zwykłą lub zastawem skarbowym - co nie ma miejsca w rozważanej sprawie),

39 - wbrew wymogowi z art. 27 § 1 pkt 3 in fine u.p.e.a. w tytułach wykonawczych brak jest określenia rodzaju odsetek (jest tylko stawka),

40 - organ egzekucyjny nie określił w tytułach nazwy banku i nr rachunku z którego ma być prowadzona egzekucja wobec podatników (pozycja 84 i 85)

41 - pieczęć komornika (pozycja 91) jest wadliwa, albowiem nie wynika z niej, iż działa on w imieniu Prezydenta Miasta W. a tylko w imieniu "Prezydenta Miasta" (tylko Prezydent Miasta W. jest organem egzekucyjnym uprawnionym do egzekucji należności pieniężnych zgodnie z art. 19 § 2 u.p.e.a.).

42 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono ponadto, iż w tytułach wykonawczych – mimo dokonania wpłat przez podatników przed ich wystawieniem – nie dokonano prawidłowego ograniczenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2003, 2004 i 2006, a tym samym naruszono zasadę zaufania do organów administracji i narażono Stronę na ponoszenie wyższych kosztów bezzasadnej egzekucji.

43 W zakresie natomiast rozbieżności co do kwoty wyegzekwowanej w postępowaniu egzekucyjnym w stosunku do kwoty wynikającej z tytułu wykonawczego, Strona skarżąca wskazała, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje kwestia, czy rozbieżności te były istotne czy też nieistotne (różnica 40 gr). Sam fakt istnienia tych rozbieżności powoduje, iż w sprawie naruszono prawo, a utrzymanie w mocy takiego rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji jest nieprawidłowe.

44 Strona skarżąca zarzuciła również, iż mimo zmiany wysokości zaległości podatkowej oraz wycofania z obrotu prawnego poprzedniego wadliwego tytułu wykonawczego (po uprawomocnieniu się postanowienia organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania z dnia 20 listopada 2008 r.), wierzyciel nie poprzedził wystawienia kolejnych tytułów wykonawczych wysłaniem do wszystkich zobowiązanych upomnień wskazujących aktualną wysokość zobowiązań podatkowych, mimo że taki obowiązek wynika z uzasadnienia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 grudnia 2008 r. W ocenie Skarżącej, do tytułu wykonawczego powinien być załączony oryginał upomnienia oraz oryginał doręczenia upomnienia wszystkim zobowiązanym (§ 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r.). Dokumenty te zostały dołączone do tytułu wykonawczego z dnia 8 października 2008 r., a zatem nie mogły zostać dołączone przez wierzyciela jednocześnie do kolejnych tytułów wykonawczych z dnia 21 listopada 2008 r. Tym samym oba organy rażąco naruszyły prawo, tj. art. 15 w zw. z art. 27 u.p.e.a., a Sąd I instancji nie uwzględnił zarzutów Strony w tym zakresie.

45 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

46 Jak zasadnie wyjaśniano Skarżącej zarówno w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 września 2009 r., jak i w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 marca 2009 r., podstawy wnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym zostały w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dalej w skrócie "u.p.e.a.", wyliczone enumeratywnie (na co wskazuje użycie w tej regulacji zwrotu: "podstawą zarzutu [...] może być"). Pomimo to autor skargi kasacyjnej – pełnomocnik Strony zarówno w postępowaniu egzekucyjnym, jak i sądowoadministracyjnym – po raz kolejny powołał szereg zarzutów nie mogących stanowić podstawy zarzutu z art. 33 u.p.e.a. (powielanych w kolejnych pismach procesowych: zarzutach w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego z dnia 2 grudnia 2008 r., zażaleniu z dnia 7 stycznia 2009 r. na postanowienie organu I instancji, skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego, skardze kasacyjnej). A zatem, podnoszenie zarzutów nie wynikających z normy art. 33 u.p.e.a. uzasadnia pominięcie ich w rozważaniach, gdyż nie mogą one mieć jakiegokolwiek wpływu na wydane rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Ponadto budzi zdziwienie zarzut skargi kasacyjnej, iż pismo Skarżącej "zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego" organy egzekucyjne powinny potraktować również jako np. skargę na czynności egzekucyjne, skoro pismo to zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, a jego tytuł, treść oraz termin złożenia jednoznacznie wskazują na intencje autora.

47 W kontekście powyższych ustaleń, merytorycznej ocenie można poddać jedynie zarzuty skargi kasacyjnej:

48 - naruszenia art. 33 pkt 3 u.p.e.a. poprzez egzekwowanie zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2003 i 2004 w wyższym wymiarze niż faktycznie aktualnie wynika,

49 - naruszenia art. 33 pkt 6 w związku z art. 33 pkt 10 i art. 27 u.p.e.a. poprzez wydanie wadliwego tytułu wykonawczego, co skutkuje niedopuszczalnością wszczęcia egzekucji administracyjnej.

50 Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 pkt 3 u.p.e.a. podkreślić należy, iż umknęło uwadze pełnomocnika Skarżącej, że prawidłowość działania organów egzekucyjnych w zakresie wysokości wyegzekwowanej kwoty kwestionować należy w ramach zarzutu prawa procesowego wskazanego w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej w skrócie "p.p.s.a.", tj. naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisu postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest warunkiem wzruszenia zaskarżonego wyroku z powodu uchybienia procesowego (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2321/04, LexPolonica nr 1074120). W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej, poza lakonicznym stwierdzeniem, iż "utrzymanie w mocy przez Sąd I instancji wadliwych działań organów administracyjnych jest nieprawidłowe i narusza prawo" nie wykazał powoływanego powyżej istotnego wpływu na wynik sprawy.

51 Za bezzasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 33 pkt 6 u.p.e.a. poprzez niedoręczenie tytułu wykonawczego, skoro z akt sprawy wynika, iż Skarżąca zapoznała się z jego treścią i w ustawowym terminie zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w tym odnoszące się w sposób bardzo szczegółowy do treści kwestionowanego tytułu wykonawczego.

52 Rozpatrując natomiast zarzut naruszenia art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 u.p.e.a. poprzez wydanie – w ocenie Strony – wadliwego tytułu wykonawczego, Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w tym zakresie w orzeczeniu Sądu I instancji. Kwestionowany tytuł wykonawczy spełnia bowiem wymogi formalne zawarte w art. 27 § 1 u.p.e.a., w tym zwłaszcza odnośnie wskazania podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku (wpisano ustawę z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz daty i numery trzech decyzji ostatecznych), podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej (wpisano art. 115 u.p.e.a.), rodzaju odsetek (zakreślono odsetki za zwłokę), nazwy banku i numeru rachunku dłużnika (nie wskazano z uwagi na brak wiedzy w tym zakresie) oraz ważności pieczęci komornika (pieczęć odpowiada wymogom ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych, Dz. U. nr 112, poz. 1319 ze zm.). W szczególności należy podkreślić, iż pełnomocnik Strony skarżącej kwestionuje prawidłowość numerów decyzji i dat ich wydania nie wskazując jakie dane – w jego ocenie – powinny być wpisane w tym miejscu. Odnośnie natomiast prawidłowości pieczęci komornika zauważyć dodatkowo należy, iż budzi zdziwienie stanowisko autora skargi kasacyjnej o braku możliwości ustalenia w czyim imieniu działa ten urzędnik skoro na spornej pieczęci widnieje napis "z upoważnienia Prezydenta Miasta komornik Gminy W.", a ponadto figuruje ona bezpośrednio pod inną pieczęcią – "Prezydent Miasta W." (pozycja 96 tytułu wykonawczego).

53 Wobec wykazania, iż zarzuty skargi kasacyjnej są bezskuteczne, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.