Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2020 r., II FSK 2131/18

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2020 r., II FSK 2131/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Jan Grzęda (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Mirosław Surma, , po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z."E." sp. z o.o. z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Po 1480/16 w sprawie ze skargi Z. "E." sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. "E." sp. z o.o. z siedzibą w O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 5400 (słownie: pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 8 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Po 1480/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Z. [...] sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 8 sierpnia 2016 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. oraz zwrotu odsetek.

3 Z. [...] sp. z o.o. wniósł skargę kasacyjną od przedstawionego powyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zaskarżając ów wyrok w całości. Strona skarżąca, wskazując jako podstawę skargi kasacyjnej art. 173 i art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a."), zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w związku z:

4 - art. 65 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 2017 r. poz. 459 ze zm., dalej "K.c.") oraz art. 199a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej "O.p."), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni "umów pożyczki" zawartych 2 grudnia 2006 r. pomiędzy skarżącą a wspólnikami, a w konsekwencji naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. poz. 654 ze zm., dalej "u.p.d.o.p."), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że w świetle przyjętych ustaleń, dokonane przez spółkę wypłaty odsetek na rzecz wspólników nie spełniają przesłanek kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu tego przepisu,

5 - art. 201 § 1 pkt 2 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że w odniesieniu do kwalifikacji dokonanych na rzecz wspólników wypłat odsetek jako koszt uzyskania przychodów "rozstrzygnięcie NSA w sprawie II FSK 3464/15 ma charakter zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej", a w konsekwencji naruszenie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że dokonane przez spółkę wypłaty odsetek na rzecz wspólników nie mogą zostać uznane za koszt uzyskania przychodów na podstawie powyższego przepisu.

6 Strona skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

7 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie w całości, rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie na rzecz organu podatkowego kosztów postepowania obejmujących koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

9 Brak było dostatecznych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów naruszenia przepisów postępowania podatkowego, na podstawie których organy podatkowe ustalały i oceniały stan faktyczny sprawy, nie podniesiono również zarzutów naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie z którymi Sąd pierwszej instancji przedstawiał ustalenia i oceny organów podatkowych, ustosunkowywał się do nich i/lub ewentualnie procesowo je weryfikował. Nie wystarczy przywołać regulacje prawne odnośnie do wykładni czynności cywilnoprawnych (np. art. 65 § 2 K.c. lub art. 199a § 1 O.p.) żeby zakwestionować kasacyjnie ustalenia stanu faktycznego w zakresie zawarcia, treści, celu i wykonania umowy. W sprawie niniejsze jest to istotne, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie zaprzeczył stanowisku organów podatkowych, zgodnie z którym sporne "umowy pożyczki na rzecz skarżącej nie zostały wykonane, kwoty pożyczek nigdy nie wpłynęły na rachunek skarżącej ani nie zostały wpłacone do kasy skarżącej. W związku z tym spółka nie mogła nimi rozporządzać na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Nie służyły zatem uzyskiwaniu przez spółkę przychodów, z których dochód podlegał opodatkowaniu."

10 Za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3464/15, oddalił skargę kasacyjną spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 17 września 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1483/15 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 10 listopada 2006 r. do 31 grudnia 2007 r. Słusznie podniesiono w zaskarżonym wyroku, że rozliczenia za rok podatkowy obejmujący okres od 10 listopada 2006 r. do 31 grudnia 2007 r. mają bezpośredni wpływ na wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych także za 2009 r. Rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3464/15 nie stanowi zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie. Sąd w składzie rozpatrującym przedmiotową sprawę podziela w całości ocenę okoliczności i stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 20 grudnia 2017 r.

11 Stanowisko wyrażone w cytowanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ma w pełni odniesienie do sprawy stanowiącej przedmiot postępowania, albowiem spór niniejszej sprawy również dotyczy możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od pożyczek, do których odniósł się szczegółowo Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku. W związku z powyższym przyjmując argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzić należy, że umowy pożyczek nie były zawarte w celu osiągnięcia przychodu, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodu, tym samym nie spełniały definicji kosztów uzyskania przychodów. W związku z powyższym zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez odmowę zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od pożyczek jest w ocenie Sądu niezasadny. Ponadto strona skarżąca podnosząc zarzut kasacyjny naruszenia art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., nie zakwestionowała kasacyjnie ustaleń i ocen stanu faktycznego sprawy odnośnie spornych (jej zdaniem) wydatków.

12 Z tych powodów, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

13 Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3, wprowadzonego do obowiązywania ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS – C/o2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Zastosowanie tego trybu postępowania uzasadnione jest znacznym zwiększeniem oraz intensywnością pandemii wirusowej, w wyniku czego cały kraj znajduje się w strefie podwyższonego niebezpieczeństwa zarażenia, co dotyczy w szczególności Warszawa – siedziby Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd nie dysponuje też możliwościami technicznymi przeprowadzenia rozprawy w trybie zdalnym, to znaczy z jednoczesnym połączeniem teleinformatycznym z miejscami zamieszkania/pobytu/siedziby stron postępowania.