Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2016 r., II FSK 2028/14
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2016 r., II FSK 2028/14Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 1052/13 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 19 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie kwotę 1200 (słownie: jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 1052/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. K. (dalej: "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 19 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn.
3 Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez Sąd pierwszej instancji, stanie faktycznym:
4 Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. przeprowadził w dniach 15 czerwca 2010 r. – 24 marca 2011 r. kontrolę skarbową w zakresie dochodów skarżącego, nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2005 r. W toku kontroli ustalono, że podatnik otrzymał w 2005 r. od swojej partnerki życiowej A. G. kwotę 30 000 zł. Na wezwanie organu kontrolującego podatnik wyjaśnił m.in., że w 2005 r. A. G.wniosła do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz do wspólnego gospodarstwa domowego kwotę 30 000 zł. W piśmie tym wskazano "...innych darowizn i pożyczek mój mocodawca wraz z partnerką nie otrzymali do roku 2006 włącznie...". W dniu 8 kwietnia 2011 r. skarżący wniósł zastrzeżenia i wyjaśnienia do protokołu kontroli w związku ze wskazaniem w nim na przekazanie przez A. G. kwoty 30 000 zł na jego rzecz, wnosząc o jej przesłuchanie na okoliczność przekazania tej kwoty do wspólnego z odwołującym gospodarstwa. Do protokołu przesłuchania z dnia 28 kwietnia 2011 r. A. G. zeznała, że od lipca 2005 r. do końca 2006 r. mieszkała i prowadziła wspólnie ze skarżącym gospodarstwo domowe. W tym okresie pozostawała na wyłącznym jego utrzymaniu. Do 2006 r. włącznie powierzyła swojemu partnerowi życiowemu jednorazowo kwotę 30 000 zł gotówką, celem zainwestowania w fundusze inwestycyjne i według jej wiedzy kwota ta w ten sposób została zainwestowana. Skarżący nie przeznaczył jej na bieżące utrzymanie lub prowadzoną działalność gospodarczą. W 2006 r. kwota ta nie została też zwrócona i prawdopodobnie powyższe środki pieniężne były nadal zainwestowane w funduszach inwestycyjnych. W tym stanie sprawy decyzją z dnia 5 sierpnia 2011 r. organ pierwszej instancji ustalił skarżącemu podatek od spadków i darowizn w kwocie 5 020 zł tytułem darowizny środków pieniężnych od A. G. Organ uznał, że w sprawie miało miejsce powołanie się przed organem kontroli skarbowej na fakt otrzymania darowizny, zatem zastosował stawkę podatku w wysokości 20%.
5 Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie. Postępowanie odwoławcze zakończyło się decyzją z dnia 15 listopada 2012 r., uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
6 Wydając kolejną decyzję w dniu 20 lutego 2013 r. organ pierwszej instancji ocenił, że obowiązek podatkowy w powołanych okolicznościach powstał w momencie powołania się podatnika na otrzymanie środków pieniężnych w drodze darowizny, wobec czego prawidłowo zastosowany został art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 z późn. zm.), dalej jako "u.p.s.d.". Organ ponownie ustalił zobowiązanie w tym podatku w kwocie 5 020 zł stwierdzając, że nie istnieją prawne możliwości wszczęcia odrębnych postępowań kontrolnych wobec darczyńcy i obdarowanego jako stron postępowania w sprawie wymiaru podatku od spadków i darowizn.
7 Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj. art. 191 w zw. z art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.; - dalej: "O.p."), poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie, że przekazana kwota stanowiła darowiznę, art. 6 ust 4 u.p.s.d. poprzez przyjęcie, że obowiązek podatkowy powstał z chwilą powołania się podatnika przed organem kontroli skarbowej na nabycie darowizny, art. 15 ust. 4 u.p.s.d. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie.
8 Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że zdarzeniem powodującym powstanie obowiązku podatkowego w niniejszej sprawie była czynność procesowa, tj. powołanie się na fakt otrzymania darowizny przed organem kontroli skarbowej w toku prowadzonego postępowania kontrolnego. Zdarzenie to miało miejsce w dniu 29 grudnia 2010 r. Organ stwierdził następnie, że zdarzeniem wywołującym obowiązek podatkowy jest powołanie się na darowiznę przed organem kontroli skarbowej i to niezależnie od tego, kiedy darowizna ta została umówiona lub wykonana. Nadto, organ odwoławczy wskazał, że nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstał z chwilą powołania się przez podatnika przed organem kontroli skarbowej na okoliczność dokonania darowizny (art. 6 ust. 4 u.p.s.d.), tym samym stawka w wysokości 20% podatku znajdowała zastosowanie. Obowiązek podatkowy w stosunku do darowizny dokonanej w 2005 r. a powołanej w 2010 r. powstał z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie I Wydziału Cywilnego z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I C 17/12, ustalającego stosunek prawny z 2005 r. pomiędzy skarżącym a A. G. W niniejszej sprawie bezspornie ziścił się zatem warunek decydujący o powstaniu obowiązku podatkowego wskazany w zdaniu 2 art. 6 ust. 4 u.p.s.d., związany z powołaniem się podatnika na określoną czynność. Organ podatkowy podkreślił także, że mając wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe (opodatkowanie stawką sankcyjną), z dbałości o wyczerpujące ustalenie stanu faktycznego, wystąpił do sądu powszechnego o dokonanie oceny prawnej w tym zakresie (ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa) jako elementu niezbędnego dla oceny tych skutków. Wskazane wyżej orzeczenie Sądu Rejonowego, w którym ustalono, że pomiędzy skarżącym a A. G. w 2005 r. powstał stosunek darowizny, którego przedmiotem była kwota 30 000 zł przekazana przez A. G. na rzecz skarżącego, rozwiało powyższe wątpliwości. Zasadne zatem było ustalenie podatnikowi spornego zobowiązania w podatku od spadków i darowizn.
9 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj. art. 191 w zw. z art. 187 § 1 O.p., poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego i przyjęcie, że przekazana kwota stanowiła darowiznę, art. 6 ust 4 u.p.s.d. poprzez przyjęcie, że obowiązek podatkowy powstał z chwilą powołania się podatnika przed organem kontroli skarbowej na nabycie darowizny oraz naruszenie art. 15 ust. 4 u.p.s.d.
10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając skargę stwierdził, że wobec orzeczenia Sądu Rejonowego zasadnie organy podatkowe uznały, że pomiędzy A. G. jako darczyńcą a skarżącym jako obdarowanym miała miejsce w 2005 r. darowizna, która nie została zgłoszona do opodatkowania i na którą to okoliczność podatnik powołał się w toku postępowania kontrolnego, tj. w dniu 29 grudnia 2010 r. w swoich pisemnych wyjaśnieniach. Organy podatkowe zasadnie opodatkowały otrzymaną darowiznę według stawki 20%. Ewentualne wykluczenie zastosowania w sprawie przepisu art. 15 ust. 4 u.p.s.d. mogłoby nastąpić dopiero wówczas, jeżeli zebrany materiał dowodowy nie potwierdziłby w sposób jednoznaczny otrzymania darowizny ale w rozpatrywanej sprawie nie miało to miejsca. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 222, poz. 1629), pomimo, że przepis art. 15 ust. 4 u.p.s.d. wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2007 r., to opodatkowaniu według tej stawki podlega również nabycie, które miało miejsce przed tą datą, w przypadku, gdy powołano się na nie po dniu 31 grudnia 2006 r. Nie budzi wątpliwości Sądu, że złożenie przez podatnika przed organem kontroli skarbowej oświadczenia, że otrzymał od A. G. darowiznę w kwocie 30 000 zł, co zostało potwierdzone w toku postępowania sądowego, wypełnia przesłankę oceny, że miało miejsce "powołanie się" na darowiznę uzasadniające zastosowanie stawki sankcyjnej z art. 15 ust. 4 u.p.s.d.
11 Na powyżej powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę kasacyjną, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
12 Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
13 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
14 - art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", poprzez przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stanu faktycznego, który organ kontroli skarbowej ustalił z pominięciem art. 191 i art. 121 § 1 O.p.,
15 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargi skarżącego w sytuacji, gdy Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wydał decyzję z dnia 19 lipca 2014 r. [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn z naruszeniem art. 121 § 1 i art. 194 § 1 O.p.,
16 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
17 - art. 15 ust. 4 w zw. z art. 6 ust. 4 u.p.s.d. poprzez błędne przyjęcie, iż nabycie praw majątkowych w drodze darowizny podlega w przedmiotowej sprawie opodatkowaniu według stawki 20%, albowiem obowiązek podatkowy powstał z chwilą powołania się skarżącego przed organem kontroli skarbowej na fakt nabycia darowizny, podczas gdy faktycznie zastosowanie winien znaleźć art. 15 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 4 u.p.s.d., ponieważ stosunek darowizny został ustalony przez Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie I Wydział Cywilny wyrokiem zaocznym z dnia 14.06.2014 r. (sygn. akt I C 17/12).
18 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
19 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
20 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
21 Art. 141 § 4 p.p.s.a., który skarżący wskazał jako naruszony, określa wymogi, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Jednym z obowiązkowych elementów uzasadnienia jest zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego. Sąd ma obowiązek przedstawić dotychczasowy przebieg postępowania w sposób skrócony, ograniczający się do istotnych ustaleń faktycznych i argumentacji stron. Jego obowiązkiem jest również wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Oznacza to, że sąd musi ocenić prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organ administracji publicznej, a wynik tej oceny powinien przedstawić w uzasadnieniu wyroku, odnosząc się do argumentacji obu stron, jeżeli pozostawały one w sporze co do faktów. Wypowiedź sądu odnośnie do stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym (podatkowym) wypełnia wymogi z art. 141 § 4 p.p.s.a. nawet wówczas, jeżeli wynik kontroli tych ustaleń nie będzie prawidłowy. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie można za pomocą tego zarzutu podważyć prawidłowości przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia stanu faktycznego. Wniosek taki wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010r., II FPS 8/09 (ONSAiWSA z 2010r., nr 3,poz. 39), którą Sąd w niniejszym składzie jest związany z mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego nie podziela stanowiska zajętego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, może jedynie ponownie przedstawić składowi rozszerzonemu budzące poważne wątpliwości zagadnienie prawne. W przeciwnym razie, obowiązany jest uwzględnić stanowisko zawarte uchwale w każdej sprawie, w której stan prawny odpowiada stanowi przyjętemu w uchwale .
22 W tym przypadku Sąd pierwszej instancji w sposób jednoznaczny wypowiedział się co do prawidłowości stanu faktycznego, ustalonego przez organy podatkowe. Wyjaśnił, odnosząc się do argumentacji skarżącego, dlaczego przyjął, że skarżący powołał się na darowiznę i wskazał na znaczenie wyroku Sądu Rejonowego, w którym ustalono, że A. G. dokonała w 2005 r. darowizny 30 000 zł na rzecz skarżącego. Uzasadnienie skarżonego wyroku zawiera w związku z tym zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, rozumiane jako przytoczenie dotychczasowego przebiegu postępowania oraz wskazanie podstawy faktycznego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Nie doszło zatem do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu, za pomocą którego strona próbowała podważyć ustalenia faktyczne (poprzez powołanie w związku z tym przepisem art. 191 i art. 121 § 1 O.p.), jest w związku z tym niezasadny.
23 Nietrafny jest także zarzut naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. i art.121 § 1 i art. 194 § 1 O.p. Skarżący nie kwestionuje, że w obrocie prawnym jest prawomocny wyrok Sądu Rejonowego Szczecin Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I C 17/12, którym ustalono, że pomiędzy podatnikiem a A. G. istniał stosunek darowizny, której przedmiotem była kwota 30 000 zł, przekazana skarżącemu w 2005 r. Wyrok ten został wydany w postępowaniu wszczętym przez organ odwoławczy w toku postępowania podatkowego, stosownie do art. 199a § 3 O.p. Legitymację procesową organu stanowił w tym przypadku art. 1891 Kodeksu postępowania cywilnego. W wyroku z dnia 14 czerwca 2006 r., K 53/06 (opubl. w OTK-A z 2006r., nr 6, poz. 66) Trybunał Konstytucyjny, uznając za zgodne z art. 2 i art. 22 Konstytucji przepisy art.1891 k.p.c. i art. 199a § 3 O.p., stwierdził, że sąd powszechny, rozpoznając powództwo o ustalenie wytoczone przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej, bada jedynie kwestię istnienia stosunku cywilnoprawnego lub prawa powstałego na gruncie prawa cywilnego, a jego kompetencja nie obejmuje stosunków podatkowych. Z kolei organ podatkowy konkretyzuje stosunki z zakresu prawa podatkowego, przy czym w zakresie, w jakim stosunki cywilnoprawne i prawa powstałe na gruncie prawa cywilnego mają znaczenie dla konkretyzacji stosunków podatkowych, nie ma kompetencji do samodzielnego rozstrzygania wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego lub prawa i jest związany orzeczeniami sądów powszechnych. Art. 1891 k.p.c. i art. 199a § 3 O.p. mają, w ocenie Trybunału Konstytucyjnego, istotne znaczenie gwarancyjne i stanowią bardzo ważny instrument zapewniający sądową ochronę interesów podatnika, odpowiadający standardom państwa prawnego. Określone zagadnienia z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy oraz prawa ubezpieczeń społecznych, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, zostały - w razie zaistnienia wątpliwości w tym zakresie - wyłączone spod kompetencji organów administracji publicznej i powierzone sądom powszechnym, a więc organom niezawisłym i posiadającym odpowiednią wiedzę w wymienionych gałęziach prawa. Fachowa wiedza i kompetencja sędziów sądów powszechnych stanowi istotny czynnik, który sprzyja prawidłowemu rozstrzyganiu skomplikowanych zagadnień z tych gałęzi prawa. Jednocześnie ustawa zapewnia jednostce i innym podmiotom prywatnym sprawiedliwą procedurę, opartą na zasadzie kontradyktoryjności i prawie do wysłuchania. Co więcej, w postępowaniu tym organ podatkowy nie zajmuje pozycji nadrzędnej wobec jednostki ani innych podmiotów prywatnych, ale jest jedną ze stron postępowania. Ustalenia faktyczne niezbędne dla rozstrzygnięcia kwestii istnienia stosunku prawnego lub prawa są dokonywane przez bezstronny, niezawisły i dysponujący fachową wiedzą organ władzy sądowniczej. Trybunał Konstytucyjny zwrócił także uwagę na związanie (z mocy art. 365 § k.p.c.) prawomocnym wyrokiem stron, sądu, który wydał wyrok, a także innych sądów, organów państwowych i organów administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także innych osób. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego zasadę tę należy stosować także do wyroków wydawanych w postępowaniach wszczętych na podstawie zaskarżonych przepisów. Wyrok wydany w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 1891 k.p.c. wiąże zatem organy prowadzące postępowanie na podstawie przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, a także sądy administracyjne rozpoznające skargi na decyzje administracyjne wydane w tym postępowaniu. Oznacza to, że ustalenia sądu powszechnego zawarte w wyroku podlegają kontroli instancyjnej sprawowanej przez sąd powszechny wyższej instancji w procedurze uregulowanej w kodeksie postępowania cywilnego, ustalenia te nie powinny natomiast podlegać późniejszej kontroli przez organy administracji publicznej, ani przez sądy administracyjne rozpoznające skargi na decyzje administracyjne. W niniejszej sprawie oznacza to, że organy podatkowe nie mogły inaczej ocenić przekazania skarżącemu przez A. G. kwoty 30 000 zł niż uczynił to sąd powszechny. Także sądy administracyjne (zarówno Wojewódzki, jak i Naczelny Sąd Administracyjny) obowiązane są przyjąć, że skarżący otrzymał w 2005 r. od swojej partnerki życiowej darowiznę w kwocie 30000 zł.
24 Nie ma także racji skarżący, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 15 ust. 4 i art. 6 ust. 4 u.p.s.d. poprzez uznanie, że nabycie praw majątkowych w drodze darowizny nie podlegało w tym przypadku opodatkowaniu według stawki określonej w art. 15 ust. 4. Jego twierdzenia opierają się wyłącznie na zdaniu pierwszym art. 6 ust. 4 u.p.s.d., pomija on natomiast zdanie drugie tego przepisu. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie (podkreślenie Sądu) pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma, jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku, gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia. Z powołanego przepisu (zdania pierwszego) wynika istotnie, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie, jeżeli nabycie to wcześniej nie zostało zgłoszone do opodatkowania. Orzeczenie sądu, stwierdzające nabycie jest zatem pierwszą informacją o nabyciu podlegającym opodatkowaniu. Wynika to z porównania zdania pierwszego i drugiego art. 6 ust. 4 u.p.s.d. Niezgłoszone do opodatkowania nabycie ma być następnie stwierdzone pismem, czyli między nabyciem a stwierdzeniem nabycia powinno istnieć bezpośrednie następstwo czasowe. W tym przypadku nabycie kwoty 30 000 zł zostało ujawnione przez skarżącego w toku innego postępowania (przed organem kontroli skarbowej), a dopiero po zgłoszeniu tego faktu organom, zostało potwierdzone wyrokiem sądu, że nabycie to nastąpiło tytułem darowizny. Ustalenie stosunku prawnego darowizny było tylko jednym z etapów postępowania dowodowego w postępowaniu podatkowym, które zostało wszczęte z uwagi na powołanie się przez skarżącego na nabycie środków pieniężnych od A. G.. Wyrok Sądu ponadto nie odnosił się do faktu nabycia (co było niesporne), a co do tytułu tego nabycia. Stwierdzenie tytułu prawnego nabycia orzeczeniem sądu było zatem następstwem zgłoszenia organowi kontroli skarbowej faktu nabycia środków pieniężnych, a nie – jak wymaga przepis- potwierdzeniem nabycia dotychczas niezgłoszonego do opodatkowania. Sam skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje na to, że obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabycia niezgłoszonego do opodatkowania może powstać tylko raz- albo w wyniku stwierdzenia go pismem, albo w wyniku powołania się na nabycie. W tym przypadku niewątpliwie skarżący wcześniej powołał się na nabycie środków pieniężnych. Dopiero później zapadło orzeczenie sądu, potwierdzające twierdzenia organu, że nabycie środków pieniężnych zostało dokonane tytułem darowizny. Orzeczenie sądu powszechnego zapadło zatem już po powstaniu obowiązku podatkowego w wyniku powołania się na darowiznę w toku postępowania przed organem kontroli skarbowej. Tym samym słusznie przyjęto w zaskarżonym wyroku, że zastosowanie miała stawka podatku, wynikająca z art. 15 ust. 4 u.p.s.d. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2015 r., II FSK 1486/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
25 Z tych powodów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
26 O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sporu, na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 6 pkt 4, § 14 ust.2 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 189¹
- Ordynacja podatkowa, art. 121 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 191
- Ordynacja podatkowa, art. 194 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 199a (§ 3)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 204
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 209
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 269 (§ 1)
- Ustawa o podatku od spadków i darowizn, art. 6
- Ustawa o podatku od spadków i darowizn, art. 15