Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2020 r., II FSK 1579/19

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2020 r., II FSK 1579/19

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia WSA del. Marek Olejnik (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 916/18 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 20 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za okres od marca do grudnia 2014 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 1.Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 916/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Sp. z o.o. A. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu odsetek za zwłokę w podatku od nieruchomości za okres od marca do grudnia 2014 r. Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej "CBOSA".

3 2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

4 2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gliwicach do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca, która zaskarżyła ten wyrok w całości. Sformułowała także wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zrzekła się także prawa do rozpoznania sprawy na rozprawie.

5 Zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "p.p.s.a.") naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 i § 2 pkt w zw. z art. 73 § 1 pkt 1, art 74a oraz art. 51 § 1, art. 53 § 1 i art. 53 § 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 poz. 201 ze zm., dalej jako "o.p.") poprzez jego błędną wykładnię, tj. poprzez błędne uznanie, że zapłata podatku w terminie przez błędny podmiot uprawnia organ do naliczania właściwemu podatnikowi odsetek za zwłokę i tym samym poprzez bezpodstawną odmowę stwierdzenia nadpłaty tych odsetek.

6 W uzasadnieniu wskazała, że nie jest sporne, że w ustawowym terminie skarżąca nie zapłaciła należnego podatku od nieruchomości. Podatek ten został jednak uiszczony przez inny podmiot, jako że skarżąca oraz ten podmiot uważali, że ten właśnie podmiot winien ten podatek uiścić. Z tego względu w niniejszej sprawie nie można uznać, że wystąpiła zaległość podatkowa w ścisłym tego słowa znaczeniu, a jedynie od zaległości należne są odsetki za zwłokę. Podatek od nieruchomości był uiszczany na rzecz organu podatkowego przez właściciela gruntu. Należny organowi podatek był regularnie opłacany, a więc organ ten dysponował pieniędzmi, a co za tym idzie odsetki są nienależne.

7 2.2. W piśmie procesowym z dnia 23 lipca 2019 r. SKO wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej.

8 3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, zważył co następuje:

9 3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie : czy w sytuacji, gdy osoba trzecia niebędąca podatnikiem wpłacała w terminach płatności określone należności tytułem podatku od nieruchomości, podatnik tego podatku dokonujący jego zapłaty z naruszeniem ustawowych terminów zwolniony jest z obowiązku zapłaty odsetek od zaległości podatkowych ponieważ organ podatkowych, jak argumentuje skarżąca, "dysponował pieniędzmi, a co za tym idzie odsetki są nienależne" ?. A w konsekwencji czy skarżąca ma prawo do zwrotu zapłaconych odsetek od zaległości podatkowych w trybie stwierdzenia nadpłaty ?

11 3.2. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 o.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty. Podkreślić przy tym należy, że przepis art. 5 o.p. stanowi iż, zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku, w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Natomiast obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach - art. 4 cytowanej ustawy. Ponadto podkreślić należy, iż podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu - art. 8 o.p. Z przytoczonych pojęć jednoznacznie wynika, że obowiązek zapłaty podatku wynika ze zobowiązania podatkowego, a zobowiązanym do jego zapłacenia jest podatnik (por. uchwała NSA z 26.05.2008 r. sygn. akt I FPS 8/07). Art. 51 §1 o.p. stanowi, że zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności, a od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę (art.53 §1 o.p.).

12 3.3. Skoro jak wskazano powyżej i czego nie kwestionuje sama skarżąca w ustawowym terminie nie zapłaciła należnego podatku od nieruchomości bez znaczenia dla obowiązku zapłaty odsetek od zaległości podatkowych (art.53 §1 o.p.) pozostaje okoliczność, że podmiot trzeci niebędący podatnikiem uiszczał w terminach płatności należności z tego tytułu. Jeżeli ustawodawca nie przewidział - wprost i jednoznacznie – zwolnienia z obowiązku zapłaty odsetek, to organ nie może, bez podstawy prawnej, samowolnie takiego zwolnienia zastosować. W konsekwencji jako niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia art. 72 §1 pkt 1 i §2 pkt 1 w zw. z art.73 §1 pkt oraz art.74a o.p. Zgodnie bowiem z art.72 §1 pkt 1 o.p. za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Na równi z nadpłatą traktuje się część wpłaty, która została zaliczona na poczet odsetek za zwłokę, jeżeli wpłata ta dotyczyła zaległości podatkowej (art.72 §2 pkt 1 o.p.). W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu należne były odsetki od zaległości podatkowych, a zatem nie można mówić o nadpłacie w tym zakresie.

13 4.Z powyższych przyczyn skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a.