Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2016 r., II FSK 1578/14

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2016 r., II FSK 1578/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 655/13 w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 21 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 1.Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 655/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K.S. (dalej : zobowiązany lub skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 21 marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

3 2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez WSA w Gliwicach):

4 2.1. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w G. wystawił w dniu 28 listopada 2012 r. tytuł wykonawczy o nr [...] dotyczący zobowiązanego obejmujący podatek dochodowy od osób fizycznych za 2006 r. W dniu 29 listopada 2012 r. organ egzekucyjny (tj. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w G.), nadal klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji. W dniu 11 grudnia 2012 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności z rachunków bankowych u dłużników zajętych wierzytelności będących bankami tj.: w PKO Bank Polski S.A. (zawiadomienie o zajęciu doręczono bankowi w dniu 11 grudnia 2012 r., natomiast zobowiązanemu w dniu 27 grudnia 2012 r.) oraz w Banku Zachodnim WBK S.A. (zawiadomienie o zajęciu bank otrzymał w dniu 11 grudnia 2012 r., natomiast zobowiązany w dniu 28 grudnia 2012 r.).

5 W odpowiedzi na ww. zawiadomienia dłużnicy zajętych wierzytelności (PKO BP S.A. oraz BZ WBK S.A.) pismami z dnia 12 grudnia 2012 r. poinformowali organ egzekucyjny, że dłużnik nie posiada środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Następnie kolejnym pismem z dnia 15 grudnia 2012 r. Bank PKO BP S.A poinformował, że rachunek bankowy zobowiązanego został zamknięty.

6 Zobowiązany pismem z dnia 8 stycznia 2013 r. wniósł na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz.749 ze zm., dalej "OP") o stwierdzenie, że zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. wygasło na skutek przedawnienia oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Pełnomocnik zobowiązanego wskazał, że zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego za 2006 r. uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2012 r., bowiem organ egzekucyjny nie zastosował skutecznego środka egzekucyjnego, o którym podatnik zostałby zawiadomiony.

7 2.2. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2013 r. organ egzekucyjny, w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz.1015 ze zm.; dalej "u.p.e.a.") odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa należność nie uległa przedawnieniu z uwagi na zastosowanie środka egzekucyjnego, który skutecznie przerywał bieg terminu przedawnienia. Organ stwierdził również, że w sprawie nie miała miejsca żadna inna przesłanka warunkująca umorzenie postępowania egzekucyjnego.

8 2.3. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji pełnomocnik zobowiązanego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 70 § 1 w związku z § 4 OP, poprzez przyjęcie, że zobowiązanie w podatku dochodowym za 2006 r. nie uległo przedawnieniu na skutek zastosowania środka egzekucyjnego, a to z uwagi na fakt, iż w dacie zajęcia nie posiadał rachunków bankowych w wymienionych bankach, a o żadnej innej czynności egzekucyjnej nie został poinformowany przed dniem 31 grudnia 2012 r.

9 2.4. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 21 marca 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia rachunków bankowych zobowiązanego w PKO Bank Polski S.A. oraz w Banku Zachodnim WBK S.A., na podstawie zawiadomień z dnia 11 grudnia 2012 r., doręczonych bankom tego samego dnia, natomiast zobowiązanemu w dniach 27 i 28 grudnia 2012 r. Równocześnie w dniu 27 grudnia 2012 r. doręczono zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego z dnia 28 listopada 2012 r. Zatem doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia przed dniem 31 grudnia 2012 r., co oznacza, że biegnie on na nowo od dnia następnego, po dniu w którym zastosowano środek egzekucyjny, co nie uchybia przepisowi art. 70 § 4 OP.

10 3. Stanowiska stron w postępowaniu przed WSA w Gliwicach (Sądem pierwszej instancji).

11 3.1. Zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie organu II instancji, któremu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 70 § 1 w zw. z § 4 OP, poprzez przyjęcie, że zobowiązanie w podatku dochodowym za 2006 r. nie uległo przedawnieniu na skutek zastosowania środka egzekucyjnego, a to z uwagi na fakt, iż w dacie wskazanej w postanowieniu, w dniu 27 i 28 grudnia 2012 r. zobowiązany nie posiadał rachunków bankowych w wymienionych bankach, a o żadnej innej czynności egzekucyjnej nie został poinformowany przed dniem 31 grudnia 2012 r.

12 W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację zawartą we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, sprowadzającą się do stwierdzenia, że w chwili zajęcia rachunków bankowych nie posiadał rachunków bankowych, za wyjątkiem rachunku prywatnego, na którym zdeponowane były środki w kwocie 500 zł, przyznane przez bank w drodze jakiejś bliżej nieokreślonej specjalnej premii, o której to skarżący nie został zawiadomiony. Zdeponowana na rachunku prywatnym kwota była wolna od zajęcia i skarżący dokonał jej wypłaty pomimo zajęcia rachunku bankowego, a następnie rachunek ten zamknął.

13 3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

14 4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (Sądu pierwszej instancji) .

15 4.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.

16 W uzasadnieniu przypomniał, że jednym ze zdarzeń przerywających bieg terminu przedawnienia jest przewidziane w art. 70 § 4 OP zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, przy czym po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Przez zastosowanie środka egzekucyjnego, w myśl art. 1a pkt 12 u.p.e.a. rozumie się w postępowaniu administracyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję: z pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń emerytalno-rentowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z papierów wartościowych, z weksla, z praw autorskich, z udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, z pozostałych praw majątkowych, ruchomości i nieruchomości. Zgodnie natomiast z art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a) stanowi m.in. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności.

17 Sąd pierwszej instancji podkreślił, że nie jest okolicznością sporną fakt doręczenia zobowiązanemu zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego. Z załączonych do akt zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że skarżący otrzymał w dniu 27 grudnia 2012 r. zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego w PKO BP S.A. wraz z odpisem tytułu wykonawczego oraz w dniu 28 grudnia 2012 r. zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK S.A. W ocenie Sądu z przepisu art. 70 § 4 OP, ani też z żadnego innego przepisu nie wynika, iż zastosowany środek egzekucyjny musi być skuteczny, tzn. by doprowadził do wyegzekwowania dochodzonej kwoty, aby spowodować przerwanie terminu przedawnienia. W konsekwencji brak środków na rachunkach bankowych z których możliwa byłaby egzekucja nie niweczy skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia.

18 5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym:

19 5.1. Od ww. wyroku skarżący reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego) wywiódł skargę kasacyjną zarzucając naruszenie :

20 1. art.151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2016 poz. 718, dalej "p.p.s.a.") poprzez jego zastosowanie, w zw. z "art.145§1 ust.1 lit.a" w zw. z art.134§1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w zw. z art.70§1 w zw. z §4 oraz art.120 OP w zw. z art.80§1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, iż zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. nie uległo przedawnieniu;

21 2. "art.145§1 ust.1 lit.a" w związku z "art.59§1 ust.2" u.p.e.a. poprzez uznanie, iż nie wystąpiły przesłanki stanowiące podstawę do umorzenia postępowania, w sytuacji gdy zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. uległo przedawnieniu.

22 W uzasadnieniu wskazał, że skoro na rachunkach bankowych nie posiadał środków pieniężnych zatem nie istniała wierzytelność w postaci żądania zwrotu środków pieniężnych i nie istniał też przedmiot możliwy do zajęcia. Tym samym nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia i zobowiązanie w podatku dochodowym za 2006 r. przedawniło się z końcem 2012 r.

23 5.2. W piśmie procesowym oznaczonym jako "odpowiedź na skargę kasacyjną" Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Odpowiedź została złożona z uchybieniem terminu określonego w art.179 p.p.s.a.

24 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

25 6.1. Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.

26 6.2. Przed przystąpieniem do oceny zasadności sformułowanych w rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzutów, mając na uwadze ich treść oraz sposób ich uzasadniania, niezbędne jest poczynienie kilku uwag odnośnie do skargi kasacyjnej w ogólności, jako szczególnego, sformalizowanego środka zaskarżenia.

27 Należy więc wskazać, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami.

28 W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

29 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

30 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

31 Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność precyzyjnego wskazania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej sąd uchybił.

32 Wymogiem dla skargi kasacyjnej jest nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale także ich uzasadnienie, co wynika z art. 176 p.p.s.a. Obok wskazania naruszonych przepisów, poprzez podanie ich konkretnych jednostek redakcyjnych, niezbędne jest więc wyjaśnienie, na czym naruszenie to polegało oraz w przypadku podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wykazanie, iż mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno odnosić się nie tylko do każdej nich z osobna, ale także do każdego z poszczególnych formułowanych w ich ramach zarzutów.

33 Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów i wychodzenia poza ramy, które zostały nakreślone w skardze kasacyjnej, ponadto może odnieść się tylko do przepisów, które zostały wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone, nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych jeszcze przepisów.

34 Poczynienie powyższych uwag było niezbędne, wobec wystąpienia uchybień w konstrukcji rozpoznawanej skargi kasacyjnej, które objawiały się w sposobie formułowania i uzasadniania zarzutów, co z kolei rzutuje w bezpośredni sposób na możliwość i zakres dokonania merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku w ramach sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej. Skarga kasacyjna w przedmiotowej sprawie odbiega od wymogów stawianych temu środkowi zaskarżenia.

35 6.3. Na wstępie zauważyć należy, że autor skargi kasacyjnej po przywołaniu w jej petitum zarzutów naruszenia prawa materialnego w uzasadnieniu nie odnosi się poszczególnym postawionych zarzutów mimo, że tylko w pkt.1 skargi kasacyjnej zarzucił łącznie naruszenie 7 przepisów, lecz w sposób generalny i oderwany od treści uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji czyni rozważania dotyczące zasadniczo pojęcia wierzytelności.

36 To, że intencja autora skargi sprowadza się do kwestionowania orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze względu na pełną akceptację zaskarżonego orzeczenia organu administracji nie zwalnia go od obowiązku powołania wyraźnych podstaw kasacyjnych kierowanych przeciwko procedowaniu Sądu, jak również wyjaśnienia, z jakich powodów uchybienia Sądu pierwszej instancji (o ile były) mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe skonstruowanie zarzutów skargi kasacyjnej kierowane przeciwko orzeczeniu Sądu Administracyjnego należy do obowiązków wnoszącego skargę. Zauważyć także należy, że wskazane w petitum skargi kasacyjnej naruszenie nie mogło dotyczyć "art.145§1 ust.1 lit.a" p.p.s.a. bowiem przywołany przepis nie zawiera jednostki redakcyjnej w postaci ustępu lecz punktu. Analogicznie jeżeli chodzi o podniesiony zarzut naruszenia "art.59§1 ust.2" u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny mając jednak na uwadze, że z treści skargi wynika, że autorowi chodziło zapewne odpowiednio o art.145§1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. oraz art.59§1 pkt 2 u.p.e.a. przyjmie jako podstawę swoich rozważań te właśnie przepisy.

37 Trudne jest ustosunkowanie się do zarzutów skargi kasacyjnej skoro ma ona charakter wykładu (przypominający komentarz) na temat wierzytelności, natomiast kompletnie nie odnosi się do samego wyroku, który kwestionuje. Polemika ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji zawarta w skardze kasacyjnej wskazuje na traktowanie skargi kasacyjnej jako zwykłego środka odwoławczego, nie zaś realizacji istoty dwuinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego. Jako niezrozumiałe, gdyż nie uzasadnione, jawią się zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 134 § 1, art. 151 p.p.s.a. Podanie w podstawie skargi kasacyjnej jedynie tych przepisów bez uzasadnienia, w jaki sposób Sąd miałby je naruszyć, powoduje, że ta podstawa kasacyjna jest nieusprawiedliwiona.

38 6.4. Przechodząc do istoty sporu w przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art.70§1 w zw. z §4 OP, a w konsekwencji art.59§1 pkt 2 oraz art.80§1 u.p.e.a. Nie budzi wątpliwości, że w świetle art. 70 § 1 OP, 5-letni termin płatności zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. upływał z dniem 31 grudnia 2012 r. Zajęcie rachunku pieniężnego (wymienione w katalogu środków egzekucyjnych zawartym w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.) jest, zgodnie z art. 93 § 3 u.p.e.a., dokonane z chwilą doręczenia prowadzącemu rachunki zawiadomienia o zajęciu tych praw i obejmuje również egzekucję z pieniędzy W świetle ugruntowanego orzecznictwa, w którym przyjmuje się, że "wystarczy zastosowanie środka egzekucyjnego, bez względu na skuteczność tego środka i dalszy jego byt prawny, aby doszło do przerwania biegu przedawnienia" (por.m.in. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt I FSK 1911/09, LEX nr 744484).

39 Naczelny Sąd Administracyjny aprobując powyższą konstatację Sądu pierwszej instancji rozważył, że nie można podzielić poglądu podniesionego przez skarżącego, iż bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany tylko wskutek skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego zaś skuteczne to takie zastosowanie środka egzekucyjnego gdy istnieją wierzytelności, które można zająć (tym samym aprobuje pogląd i dalszą argumentację zawartą w wyroku NSA z dnia 16 listopada 2011 r., II FSK 962/10 - publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Jak wynika z wyjaśnień samego Skarżącego w dniu zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w PKO BP posiadał on tam kwotę 500 zł., która została mu przed zlikwidowaniem rachunku wypłacona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mają znaczenia twierdzenia Skarżącego określające charakter środków zdeponowanych na rachunku bankowym w PKO BP jako "bliżej nieokreśloną specjalną premię". Jeżeli bank prowadzący rachunek bankowy dłużnika uznał je za kwotę wolną od zajęcia (w myśl art. 54 ust. 1 Prawa bankowego) był uprawniony do dokonania jej wypłaty na rzecz posiadacza rachunku. Zgodnie bowiem z przepisem art. 54 ust. 1 Prawa bankowego "środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego do wysokości trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za okres bezpośrednio poprzedzający dzień wystawienia tytułu wykonawczego." Przepis ten wyznacza granice tzw. przywileju egzekucyjnego, który może być wiązany jedynie z rachunkami oszczędnościowymi, w tym oszczędnościowo-rozliczeniowymi i terminowymi lokatami oszczędnościowymi. Posiadaczowi rachunku oszczędnościowego przysługuje ochrona przed egzekucją, ale tylko w granicach określonych w art. 54 Prawa bankowego, i bez znaczenia jest źródło, z którego pochodzą środki gromadzone na takim rachunku. Należy podkreślić, że inne rachunki oszczędnościowe, których nie wymieniono w tym przepisie, także powinny być objęte przywilejem egzekucyjnym, np. rachunek oszczędnościowo-kredytowy. Kwota podlegająca ochronie przed egzekucją jest limitowana, ponieważ środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego do wysokości trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez Prezesa GUS za okres bezpośrednio poprzedzający dzień wystawienia tytułu wykonawczego (por. Z. Ofiarski Komentarz do art. 54 Prawa bankowego; opubl. Lex).

40 Okoliczność braku wystarczających środków pieniężnych na zajętym rachunku bankowym nie ma żadnego znaczenia dla skuteczności przerwania biegu terminu przedawnienia. Ustawodawca w żadnym przepisie ani OP ani u.p.e.a. nie ustanawia bowiem wymogu posiadania przez dłużnika środków pozwalających na pokrycie zaległości podatkowej na tych rachunkach dla skuteczności tego zajęcia, a jedynie wymaga zastosowania środka uniemożliwiającego dłużnikowi swobodne korzystanie z rachunku bankowego i ewentualnych przyszłych środków na tym rachunku. Zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 70 § 4 OP, oznacza wszak - jak się potocznie przyjmuje - wprowadzenie jego w życie. Także art. 1a w pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną rozumie wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, zaś w pkt 12 lit.a przez środek egzekucyjny rozumie się w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych egzekucję z rachunków bankowych. Z przywoływanego art. 80 i następnych u.p.e.a. wynika nadto, że zastosowanie środka egzekucyjnego z rachunku bankowego dokonywane jest poprzez zajęcie wierzytelności z tego rachunku. Wskutek zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, bank wstrzymuje wszelkie wypłaty z zajętego rachunku i niezwłocznie zawiadamia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego inne oddziały banku, inne banki, placówki pocztowe i inne podmioty uprawnione do dokonywania wypłat zobowiązanemu z zajętego rachunku. Według tych przepisów samo zajęcie rachunku bankowego bez wątpienia pozbawia dłużnika możliwości korzystania zgodnie z jego wolą z ewentualnych środków, które wpłyną na ten rachunek. Także orzecznictwo i doktryna przez zajęcie egzekucyjne rozumie czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której nabywa on prawo do rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym (por. A. Zwolińska-Doboszyńska, Nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - egzekucja z papierów wartościowych, Wyjaśnienia, PPW 2001/11/31 czy Z. R. Kmiecik, Czynności egzekucyjne w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym [w:] System egzekucji administracyjnej, Warszawa 2004, s. 240).

41 Organ egzekucyjny, zajmując wierzytelność lub inne prawo majątkowe albo zajmując ruchomość, wstępuje wszak w prawa i obowiązki zobowiązanego. Przy takim zajęciu dłużnikowi nie wolno wypłacać zobowiązanemu zajętej kwoty (wyjątek stanowi przywoływany powyżej art.54 Prawa bankowego – przypis Sądu), lecz jest on zobowiązany do jej przekazania organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności (por. wyrok SN z dnia 21 października 2005 r., III CK 161/05, Lex nr 178635). Doręczenie bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego wywołuje zatem skutki zajęcia (por. W. Zręda, Administracyjne zajęcie rachunku bankowego "Prawo Bankowe" 2002, nr 3), a zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, zaś bezpośrednim skutkiem zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest zakaz dokonywania wypłat z tego rachunku bez zgody organu egzekucyjnego i bezzwłoczne wpłacenie zajętej kwoty do organu egzekucyjnego. W konsekwencji więc zajęcie rachunku bankowego stanowi czynność egzekucyjną zmierzającą do zaspokojenia wierzyciela (pogląd taki został trafnie sformułowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - zob. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011 r., II FSK 962/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 grudnia 2008 r., I SA/Łd 1088/08, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 września 2010 r., I SA/Kr 1128/09 - publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

42 6.5. Konkludując, stwierdzić należy, że organ egzekucyjny, dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, nie naruszył art. 80 u.p.e.a. i nie ulega wątpliwości, iż doszło do przerwy biegu przedawnienia w niniejszej sprawie przed upływem okresu 5 letniego przewidzianego dla przedawnienia, a tym samym zarzut naruszenia art. 70 § 1 OP okazał się nieuzasadniony. Trafnie ocenił to Sąd pierwszej instancji, co prowadzi do konkluzji, że zarzuty skargi kasacyjnej powiązane z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 70 § 1 i 4 OP są bezzasadne. W świetle wykładni art. 70 § 4 OP nie ma bowiem normatywnego związku pomiędzy zastosowaniem środka egzekucyjnego, który przerywa bieg przedawnienia, a kwestią skuteczności egzekucji na poczet konkretnego zobowiązania przekazanego do postępowania egzekucyjnego.

43 7. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

44 7.1. Z uwagi na uchybienie terminowi do złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną określonemu w art.179 p.p.s.a. oraz brak udziału pełnomocnika organu w rozprawie kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach.