Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2024 r., II FSK 1561/23

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2024 r., II FSK 1561/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (spr.), po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 205/23 w sprawie ze skargi C. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 8 grudnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od C. B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 900 (słownie: dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 1. Zaskarżonym wyrokiem z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 205/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 8 grudnia 2022 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

3 2.1. Skarżący wywiódł od opisanego powyżej orzeczenia skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. W oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 w zw. 135 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. oraz w z art. naruszenie art. 23 § 2 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej jako "o.p.") poprzez uznanie, iż organ miał prawo niezastować metodę porównawczej (pisownia oryginalna – przyp. sądu).

4 Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz organu podatkowego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

5 2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu od skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

6 3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

7 3.1. Zgodnie z ugruntowaną już od wielu lat linią orzeczniczą Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny poprawiać, uzupełniać lub precyzować podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2021 r., I FSK 739/18; z 14 czerwca 2023 r., II OSK 2085/20;z 22 lutego 2024 r., II GSK 1459/23). Jest bowiem związany zarzutami skargi kasacyjnej i z urzędu może jedynie uwzględnić nieważność postępowania (art.183 § 1 p.p.s.a.). Wprowadzony przymus adwokacki (art.175 § 1 p.p.s.a.) ma zagwarantować, aby prawa strony w postępowaniu kasacyjnym były należycie chronione. To strona, formułując zarzuty kasacyjne, zakreśla zakres kontroli wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Istotne jest zatem precyzyjne sformułowanie zarzutów i ich uzasadnienie (art.176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

8 3.2. W tej sprawie nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w art.183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza się zatem wyłącznie do zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niej zaś zgłoszono wyłącznie jeden zarzut wywiedziony w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art.174 pkt 2 p.p.s.a. Strona zarzuciła sądowi meriti naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. 135 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. oraz w z art. naruszenie art. 23 § 2 pkt 2 o.p. Pierwszy z przywołanych przepisów określa środek kontroli, który sąd stosuje, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania, bowiem zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z art. 1 pkt 3 o.p. przepisy tej ustawy stosuje się do postępowaniu podatkowym. Do tego postępowania, z mocy wyraźnego wyłączenia, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 1 pkt 2 tej k.p.a.). Strona skarżąca nie przywołała przy tym w podstawie kasacyjnej art.145 § 2 p.p.s.a., odsyłającego do stosowania środka z art.145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w przypadkach nieważności wynikających z innych przepisów, w tym z Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej i jej zarzutach nie podano żadnej z przyczyn nieważności decyzji, wskazanych w art. 247 § 1 o.p. Przeciwnie, wskazano na wyłącznie na naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik postępowania, a więc na naruszenie, którego stwierdzenie obligowałoby sąd pierwszej instancji do zastosowania art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

9 Sąd meriti nie mógł także naruszyć art.135 p.p.s.a. Przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy sąd uwzględni skargę, stwierdzi naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego w innych aktach podjętych w danej sprawie, a uchylenie decyzji konieczne jest do końcowego załatwienia sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lipca 2018 r., I OSK 2111/16; z 1 lutego 2023 r., II GSK 1269/12).

10 Nie doszło również do naruszenia art.151 p.p.s.a. Przepis ten sąd mógłby naruszyć, gdyby niezasadnie przyjął, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego w zaskarżonej decyzji. W tym zakresie skarżący wskazał jako naruszony art. 23 § 2 pkt 2 o.p. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy odstąpi od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania. Tymczasem skarżący także w skardze kasacyjnej nie kwestionuje samego potrzeby szacowania, tylko wybraną przez organ metodę szacowania. Powołany jako naruszony przepis odnosi się natomiast do sytuacji, w której szacowanie jest wyłączone. Do metod szacowania, w tym wskazanej przez skarżącego metody porównawczej zewnętrznej odnosi się art. 23 § 3 pkt 2 o.p. Tego jednak przepisu w podstawach kasacyjnych i w bardzo lakonicznym uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przywołano. Z tych względów zarzuty skargi kasacyjnej są bezzasadne.

11 3.3. Wprawdzie nie miało to wpływu na wynik sprawy, jednak sąd zwraca uwagę na wyjątkowo niestaranne sporządzenie skargi kasacyjnej, zawierającej liczne błędy literowe i deklinacyjne.

12 3.4. Rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną) uzasadnia art.209, art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 6 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).

13 3.5. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.182 § 2 p.p.s.a.

14 Tomasz Kolanowski Małgorzata Wolf-Kalamala Aleksandra Wrzesińska-Nowacka