Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2021 r., III OSK 6523/21

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2021 r., III OSK 6523/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV SAB/Po 61/21 odrzucające skargę R. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w przedmiocie rozpoznania ponaglenia postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 30 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV SAB/Po 61/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." odrzucił skargę R. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w przedmiocie rozpoznania ponaglenia.

3 W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarga podlegała odrzuceniu z uwagi na niewyczerpanie środka zaskarżenia stosownie do treści art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Skarżący R. S. winien był poprzedzić skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez SKO w P. w przedmiocie rozpoznania ponaglenia wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (ponagleniem). Z tego względu w ocenie WSA w Poznaniu skargę należało uznać za niedopuszczalną.

4 Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył R. S., zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.:

5 1. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. uznanie, że wniesienie skargi było niedopuszczalne, w sytuacji, gdy skarżący – przed wniesieniem skargi wyczerpał środki zaskarżenia - wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (wniósł ponaglenie),

6 2. art. 52 § 1 p.p.s.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. odrzucenie skargi na bezczynność organu z powołaniem się na brak wyczerpania - przed złożeniem skargi - środków zaskarżenia, w sytuacji, gdy skarżący - przed wniesieniem skargi - wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (wniósł ponaglenie),

7 3. art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a. - przez jego niezastosowanie, tj. uznanie, że samorządowe kolegium odwoławcze nie jest organem właściwym do rozpoznania ponaglenia na przewlekłe prowadzenie sprawy przez tenże organ,

8 Ponadto R. S. zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:

9 4. art. 45 Konstytucji RP przez pozbawienie skarżącego prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, tj. nieuprawnione odrzucenie skargi i zakończenie postępowania sądowego na etapie wstępnym (przedsądu).

10 W oparciu o tak sformułowane zarzuty R. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Pełnomocnik skarżącego z urzędu wniósł także o przyznanie kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną według norm przepisanych.

11 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie w całości. W ocenie organu zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

12 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

13 Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Jedną z przesłanek nieważności postępowania jest niedopuszczalność drogi sądowej, rozumiana jako brak właściwości (kognicji) sądu administracyjnego do rozpoznania danej sprawy (por. wyrok NSA z 18 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1385/12, LEX nr 1559392 i postanowienie NSA z 9 lutego 2012 r. sygn.akt II GSK 1473/11, LEX nr 1137868).

14 W rozpoznawanej sprawie w ocenie NSA zachodzi okoliczność skutkująca nieważnością postępowania, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a., z uwagi na poniższe ustalenia.

15 Skarga w niniejszej sprawie podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazując na dopuszczalność skargi na bezczynność albo przewlekłe prowadzenie postępowania z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wskazał, że skarga na podstawie tego przepisu przysługuje w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Sąd ten pominął jednak okoliczność, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia uczyniono przewlekłe prowadzenie postępowania przez SKO w P. "w przedmiocie rozpoznania ponaglenia". Rozpatrzenie ponaglenia następuje w drodze postanowienia niekończącego postępowania, na które nie służy zażalenie (art. 37 § 6 w zw. z art. 141 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.).

16 W orzecznictwie podkreśla się, że dopuszczalność skargi na bezczynność albo przewlekłe prowadzenie postępowania z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. jest pochodną dopuszczalności skargi na decyzję, postanowienie albo inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej (tak NSA w postanowieniu z 11 maja 2021 r. sygn. akt III OSK 3265/21, LEX nr 3174692). R. S. przedmiotem skargi uczynił nie przewlekłość organu zmierzającą do wydania decyzji albo innego aktu lub czynności z art. 3 § 2 pkt 2-4a p.p.s.a. (do czego bezspornie byłby uprawniony i to bez konieczności oczekiwania na rozpatrzenie ponaglenia – art. 53 § 2b p.p.s.a.), a przewlekłość SKO w P. w przedmiocie rozpoznania ponaglenia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela stanowisko NSA przedstawione w postanowieniu z 25 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 1350/10 (pub. ONSAiWSA 2011/6/122), że postanowienie wydane w związku z rozpoznaniem wniesionego przez stronę ponaglenia nie należy do postanowień kończących postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Jednocześnie w ocenie Sądu brak jest kognicji na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. (zob. wyroki NSA: z 27 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 244/20, LEX nr 3097831 i z 29 października 2019 r. sygn. akt II OSK 2011/19, LEX nr 2765031). W takim stanie rzeczy należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego

17 Powyższe ustalenie przesądza o prawidłowości odrzucenia skargi, albowiem zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny za bezprzedmiotowe uznał odnoszenie się do zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej.

18 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

19 Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w postanowieniu o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a.