Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2024 r., III OSK 4074/21

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2024 r., III OSK 4074/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Olga Malicka po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 297/20 w sprawie ze skargi P.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 3 grudnia 2019 r. nr 10/SWA/BF/2019 w przedmiocie odmowy wypłaty kwoty zawieszonego uposażenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P.S. na rzecz Komendanta Głównego Policji 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 15 września 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 297/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.S. (dalej jako "skarżący") na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 3 grudnia 2019 r. nr 10/SWA/BF/2019 w przedmiocie odmowy wypłaty kwoty zawieszonego uposażenia.

3 U podstaw rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.

4 W związku z wszczęciem postępowania dyscyplinarnego wobec skarżącego, Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach (dalej jako "Komendant Wojewódzki Policji") rozkazem personalnym z dnia 21 września 2017 r. nr 6475/17 zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na okres od 22 września 2017 r. do 21 grudnia 2017 r. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższego rozstrzygnięcia, Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia 26 października 2017 r. nr 4069 uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej terminu zawieszenia w czynnościach służbowych i orzekł termin zawieszenia na okres 3 miesięcy, to jest od 23 września 2017 r. do 22 grudnia 2017 r. Natomiast orzeczeniem z dnia 26 stycznia 2018 r. nr 2/2018, wydanym po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego, Komendant Wojewódzki Policji uznał skarżącego winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Wobec niezaskarżenia odwołaniem powyższego orzeczenia, stało się ono ostateczne i prawomocne z dniem 6 lutego 2018 r. Jeszcze w toku postępowania dyscyplinarnego, 20 grudnia 2017 r. skarżący wystąpił do organu pierwszej instancji z wnioskiem (raportem) o zwolnienie go ze służby z dniem 2 stycznia 2018 r. Po rozpatrzeniu raportu, Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia 23 lutego 2018 r. nr 427/18 wydanym na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.), dalej "ustawa o Policji", zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem 28 lutego 2018 r.

5 Pismem z dnia 3 września 2018 r. skarżący (reprezentowany przez radcę prawnego) zwrócił się do organu pierwszej instancji m.in. o wypłatę należnego uposażenia za czas zawieszenia w czynnościach służbowych w okresie od 22 września 2017 r. do 21 grudnia 2017 r. w kwocie 6.675 zł argumentując, iż Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia 23 lutego 2018 r. nr 427/18 uwzględnił jego raport i zwolnił go ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

6 Decyzją z dnia 28 grudnia 2018 r. nr 146/K/18 wydaną na postawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej "k.p.a.", w zw. z art. 124 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, organ pierwszej instancji postanowił nie wypłacać skarżącemu zawieszonej części uposażenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych od 23 września 2017 r. do 22 grudnia 2017 r.

7 W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że 29 stycznia 2018 r. dwaj funkcjonariusze Policji, będący przedstawicielami organu pierwszej instancji, udali się do Szpitala Miejskiego w C. celem doręczenia skarżącemu orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji nr 2/18 o ukaraniu go karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Skarżący odmówił przyjęcia tego orzeczenia. Na tę okoliczność sporządzono notatkę urzędową. Powyższe orzeczenie uprawomocniło się i w tym kontekście bez znaczenia pozostaje podstawa prawna rozwiązania stosunku służbowego ze skarżącym. Powołując się na art. 124 ust. 2 ustawy o Policji Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, iż skarżącemu nie przysługuje świadczenie pieniężne z tytułu zawieszenia w czynnościach służbowych.

8 Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Komendant Główny Policji uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o odmowie wypłaty skarżącemu kwoty 7.409,88 zł brutto, stanowiącej wysokość 50% zawieszonego uposażenia w okresie od 23 września 2017 r. do 22 grudnia 2017 r. Analizując sprawę, organ drugiej instancji doszedł do wniosku, że zaskarżoną odwołaniem decyzję należy uchylić z innych powodów niż wskazane w odwołaniu oraz ponownie orzec merytorycznie. Komendant Główny Policji podkreślił, iż z treści art. 124 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji wynika, że wypłata zawieszonej części uposażenia jest możliwa tylko wówczas, gdy policjant nie zostanie ukarany karą wydalenia ze służby lub skazany prawomocnym wyrokiem sądu. Skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych w związku ze wszczęciem wobec niego postępowania dyscyplinarnego, co oznacza, iż zaistniała przesłanka z art. 124 ust. 1 ustawy o Policji obligująca organy Policji do zawieszenia od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. W związku z tym, że do czasu zwolnienia skarżącego ze służby nie ustały przyczyny zawieszenia, brak było podstaw do przyznania mu zawieszonej części uposażenia. Uwzględnienie przez organ pierwszej instancji raportu o zwolnieniu ze służby i zwolnienie skarżącego w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji z dniem 28 lutego 2018 r., nie może stanowić podstawy do wypłaty spornych należności, bowiem skarżący orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji z 26 stycznia 2018 r. nr 2/2018 został ukarany karą określoną w art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, tj. karą wydalenia ze służby, a orzeczenie to jest ostateczne i prawomocne. Wbrew twierdzeniom skarżącego, orzeczenie dyscyplinarne funkcjonuje w obrocie prawnym, ponieważ nie zostało z niego skutecznie wyeliminowane. Natomiast zastrzeżenia odnoście sposobu doręczenia tego orzeczenia, wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania i nie mogą być w nim rozpatrywane. W świetle art. 124 ustawy o Policji wypłata skarżącemu zawieszonej części uposażenia w wysokości 7.409,88 zł brutto byłaby niedopuszczalna. Stąd też Komendant Wojewódzki Policji zasadnie odmówił wypłaty zawieszonej części uposażenia, jednakże z uwagi na konieczność oszacowania i wskazania w jej sentencji ubruttowionej wysokości spornej kwoty, należało przeredagować treść sentencji w tym zakresie, co też organ drugiej instancji uczynił w trybie art. 138 § pkt 2 k.p.a.

9 Skarżący wywiódł skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł zarzuty:

10 1. naruszenia przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

11 a) art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o niedoręczone, a co za tym idzie, niefunkcjonujące w obrocie prawnym orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z 26 stycznia 2018 r. nr 2/18;

12 b) art. 136 k.p.k. w związku z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji poprzez uznanie orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji z 26 stycznia 2018 r. nr 2/18 za prawidłowo doręczone w sytuacji usiłowania przekazania skarżącemu przesyłki zawierającej dokument na zamkniętym szpitalnym oddziale dla nerwowo i psychicznie chorych;

13 c) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w wydanej decyzji rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji z 23 lutego 2018 r. nr 427/18, wydanego na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, którym to skarżący został zwolniony ze służby w wyniku uwzględnienia jego raportu z 20 grudnia 2017 r.;

14 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, to jest:

15 a) art. 124 ust. 2 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie i odmowę wypłaty zawieszonej części uposażenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych od 23 września 2017 r. do 22 grudnia 2017 r. w sytuacji, gdy po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, skarżący nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby;

16 b) art. 124 ust. 2 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie w sytuacji zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, to jest na podstawie uwzględnionego raportu skarżącego.

17 W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.

18 Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie została zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji w przedmiocie odmowy wypłaty skarżącemu kwoty 7.409,88 zł brutto, stanowiącej wysokość 50% zawieszonego uposażenia w okresie od 23 września 2017 r. do 22 grudnia 2017 r. Dlatego Sąd nie mógł badać prawidłowości doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego. Wskazano, iż skarżący (reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika) - wiedząc, że takie orzeczenie zostało wydane - w żaden sposób nie próbował go wzruszyć. W konsekwencji, orzeczenie to stało się ostateczne i prawomocne. Granice rozpoznawanej sprawy wyznacza zatem treść zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 3 grudnia 2019 r. Kontrolując to rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji miał obowiązek uwzględnić okoliczność funkcjonowania w obrocie prawnym tak orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji z 26 stycznia 2018 r. nr 2/2018 o uznaniu skarżącego winnym zarzucanego mu czynu i wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, jak i rozkazu personalnego organu pierwszej instancji z dnia 23 lutego 2018 r. nr 427/18 o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 28 lutego 2018 r. w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji (również ostatecznego i prawomocnego). O ile to ostatnie rozstrzygnięcie nie ma wpływu na procedowanie organów Policji w niniejszej sprawie, o tyle prawomocne orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu skarżącego ze służby w Policji uniemożliwiło wypłacenie skarżącemu zawieszonej części uposażenia. Zgodnie bowiem z art. 124 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. W myśl art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2018 r. (sygn. akt I OSK 2746/17) art. 124 ust. 2 ustawy o Policji jest przepisem płacowym o charakterze gwarancyjnym, co samo przez się powoduje, że norma ta musi być bezwzględnie interpretowana w sposób ścisły. Wypłatę zawieszonej części uposażenia i obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w czasie zawieszenia determinuje jedynie sposób zakończenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego a nie fakt pozostawania policjanta w tym czasie w służbie (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lipca 2019 r.; sygn. akt I OSK 2749/18). Policjant traci przedmiotowe uprawnienie w przypadku, gdy został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. W rozpoznawanej sprawie orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 26 stycznia 2018 r. nr 2/2018 wymierzono skarżącemu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby (niecały miesiąc później – 23 lutego 2018 r. organ pierwszej wydał rozkaz personalny nr 427/18 o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 28 lutego 2018 r. w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji). Okoliczność ukarania skarżącego karą dyscyplinarną (niewzruszonym dotychczas orzeczeniem) - w świetle art. 124 ust. 2 in fine ustawy o Policji - obligowała organ Policji do odmownego załatwienia wniosku skarżącego z dnia 3 września 2018 r. o wypłatę zawieszonej części uposażenia.

19 Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i zarzucając:

20 I. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

21 a) art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o nie doręczone, a więc nie funkcjonujące w obrocie prawnym orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji nr 2/18 z dnia 26 stycznia 2018 r.;

22 b) art. 136 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji poprzez uznanie orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji nr 2/18 z dnia 26 stycznia 2018 r. za prawidłowo doręczone w sytuacji usiłowania przekazania skarżącemu przesyłki zawierającej dokument na zamkniętym szpitalnym oddziale dla nerwowo i psychicznie chorych w C.;

23 c) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w wydanej decyzji rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji nr 427/18 z dnia 23 lutego 2018 r., wydanego na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, którym to skarżący został ze służby zwolniony na podstawie uwzględnionego raportu skarżącego z dnia 20 grudnia 2017 r.;

24 II. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego:

25 1) art. 124 ust. 2 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie i odmowę wypłaty zawieszonej części uposażenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia 23 września 2017 r. do dnia 22 grudnia 2017 r., w sytuacji gdy po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, skarżący nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby;

26 2) art. 124 ust. 2 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie w sytuacji zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, to jest na podstawie uwzględnionego raportu skarżącego.

27 Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

28 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

29 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

30 Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.

31 Na wstępie należy zauważyć, że stosownie do art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną nie tylko w przypadku braku usprawiedliwionych podstaw, ale także w sytuacji, gdy zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu, mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie. Również w sytuacji, gdy w uzasadnieniu wyroku sąd pierwszej instancji dokonał niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku, gdy jego sentencja jest prawidłowa (zob. w tej materii m.in.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 lutego 2011 r.; sygn. akt II GSK 221/10 oraz z dnia 16 listopada 2023 r.; sygn. akt III OSK 2773/21).

32 Ponadto należy podkreślić, że granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy, determinując zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oparte jest bowiem na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, tak jak ma to miejsce w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Zatem obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r.; sygn. akt II OSK 1688/07). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (zob. w tej materii m.in.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 stycznia 2015 r.; sygn. akt II GSK 2140/13 oraz z dnia 13 listopada 2014 r.; sygn. akt I OSK 1420/14), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 sierpnia 2012 r.; sygn. akt I FSK 1679/11).

33 W rozpatrywanej sprawie skarżący kasacyjnie oparł skargę kasacyjną, wskazując obie podstawy - naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).

34 Skarga kasacyjna usprawiedliwionych podstaw nie zawiera.

35 Sedno sporu dotyczy ustalenia, czy zasadnie organ odmówił wypłaty skarżącemu kasacyjnie kwoty 7.409,88 zł brutto, stanowiącej wysokość 50% zawieszonego uposażenia w okresie od 23 września 2017 r. do 22 grudnia 2017 r.

36 W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał, że granice rozpoznawanej sprawy wyznacza treść zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 3 grudnia 2019 r. nr 10/SWA/BF/2019 w przedmiocie odmowy wypłaty kwoty zawieszonego uposażenia. Kontrolując to rozstrzygnięcie, Sąd meriti miał obowiązek uwzględnić okoliczność funkcjonowania w obrocie prawnym tak orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 26 stycznia 2018 r. nr 2/2018 o uznaniu skarżącego winnym zarzucanego mu czynu i wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, jak i rozkazu personalnego organu pierwszej instancji z dnia 23 lutego 2018 r. nr 427/18 o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 28 lutego 2018 r. w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Sąd pierwszej instancji podniósł, że o ile to ostatnie rozstrzygnięcie nie ma wpływu na procedowanie organów Policji w niniejszej sprawie, o tyle prawomocne orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu skarżącego ze służby w Policji uniemożliwiło wypłacenie skarżącemu zawieszonej części uposażenia. Sąd pierwszej instancji stwierdził jednak, że nie mógł badać prawidłowości doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego z dnia 26 stycznia 2018 r.

37 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że kwestia doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego z dnia 26 stycznia 2018 r. nr 2/2018 a limine nie podlegała ocenie. Stanowisko Sądu pierwszej instancji nie może być zatem wiążące, a w tym zakresie uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest wadliwe.

38 Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wiadomym jednakże z urzędu, że ocena prawidłowości doręczenia skarżącemu orzeczenia dyscyplinarnego w dniu 29 stycznia 2018 r. została przesądzona w sprawie skarżącego, dotyczącej odmowy wypłaty nagrody rocznej za 2017 r.

39 Stosownie do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

40 Zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W doktrynie podkreśla się, że ratio legis art. 170 P.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 1999 r.; sygn. akt IV SA 2543/98). Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego wyraża się w tym, że także inne sądy, inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu (art. 170 P.p.s.a.). Do prawidłowego odczytania treści sentencji należy kierować się treścią uzasadnienia, gdyż z art. 153 P.p.s.a. wynika, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe działanie były przedmiotem zaskarżenia. Tym samym po uprawomocnieniu orzeczenia sądu administracyjnego stanowisko w zawarte uzasadnieniu orzeczenia będzie wiążące nie tylko wobec organów wymienionych w art. 153 P.p.s.a., lecz również wobec podmiotów wskazanych w art. 170 P.p.s.a.

41 Co istotne, jakkolwiek związanie prawomocnym wyrokiem wiąże tylko w danej sprawie, to może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim w wyroku tym rozstrzygnięta została określona kwestia prawna, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie jako zagadnienie wstępne, czy też dalszy element kształtujący proces stosowania prawa przez sąd (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2020 r.; sygn. akt II FSK 1014/19). Analogiczne stanowisko zostało zaprezentowane w doktrynie (zob. B. Dauter [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, A. Kabat M. Niezgódka-Medek, B. Dauter (wyd. II, Opublikowano: LEX/el. 2021).

42 Mając na uwadze powyższe rozważania należy zatem odnotować, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 maja 2023 r. (sygn. akt II SA/Wa 84/23) - na mocy art. 170 i art. 153 P.p.s.a. - realizując wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 20 grudnia 2022 r. (sygn. akt III OSK 6356/21) oddalił skargę skarżącego kasacyjnie na decyzję w przedmiocie odmowy przyznania nagrody rocznej za rok 2017. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że okoliczność realizacji doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego z dnia 26 stycznia 2018 r. w trakcie pobytu w szpitalu psychiatrycznym, nie może być samodzielnie podstawą uznania, że czynność ta nie była skuteczna. W każdym razie ku odmiennym wnioskom nie daje podstaw dostępna dokumentacja medyczna ani też treść notatki służbowej, dotyczącej doręczenia skarżącemu kasacyjnie orzeczenia dyscyplinarnego. Stwierdzono w niej, że obecny na miejscu lekarz nie widział przeszkód dla doręczenia pisma funkcjonariuszowi. Z kolei w świetle wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia 20 grudnia 2022 r. (sygn. akt III OSK 6356/21) braku świadomości, czy rozeznawania nie można domniemywać z samego faktu przebywania na leczeniu na oddziale psychiatrycznym.

43 W realiach rozpoznawanej sprawy nie budzi więc wątpliwości, że prawomocnym orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 26 stycznia 2018 r. nr 2/2018 wymierzono skarżącemu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Okoliczność ukarania skarżącego karą dyscyplinarną wydalenia ze służby - w świetle art. 124 ust. 2 in fine ustawy o Policji. – obligowała więc organ Policji do odmownego załatwienia wniosku skarżącego o wypłatę zawieszonej części uposażenia.

44 Nawiązując do argumentacji autora skargi kasacyjnej, że podstawą rozwiązania stosunku służbowego był rozkaz personalny z dnia 23 lutego 2018 r. wydany na wniosek skarżącego, wskazać należy, że przesłanką utraty uprawnienia, wskazaną w art. 124 ust. 2 in fine ustawy o Policji jest sam fakt wymierzenia kary dyscyplinarnej określonego rodzaju, nie zaś podstawa zwolnienia ze służby. Wyjaśnić przy tym należy, że przepisy ustawy o Policji określają różne podstawy zwolnienia policjanta ze służby. Rozwiązanie stosunku służbowego może nastąpić z inicjatywy samego funkcjonariusza, o ile złoży on wystąpienie ze służby, o jakim mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Pozostałe wyszczególnione przez ustawodawcę przypadki dotyczą sytuacji, gdy postępowanie zwolnieniowe wszczynane jest przez organ z urzędu. Wykluczenie funkcjonariusza z grona funkcjonariuszy Policji może mieć przy tym charakter obligatoryjny (jeżeli zachodzą przesłanki wyszczególnione w art. 41 ust. 1 ustawy o Policji) lub charakter fakultatywny (w sytuacjach określonych w art. 41 ust. 2 tej ustawy). Każda z przewidzianych przez ustawodawcę przesłanek stanowi odrębną podstawę rozwiązania z policjantem stosunku służbowego.

45 Na podstawie przepisów ustawy o Policji nie można zatem mówić o jednej zwolnieniowej sprawie administracyjnej. Skoro ustawodawca przewidział różne tryby rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, to oczywistym jest, że w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby na każdej z dopuszczalnych podstaw zwolnieniowych prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne. Każda z takich spraw ma zatem odrębny charakter. W ramach każdej z nich organ zobowiązany jest ocenić, czy zachodzą przesłanki do rozwiązania stosunku służbowego w konkretnym trybie, a następnie w zależności od poczynionych ustaleń podjąć stosowne działania kończące postępowanie w danej sprawie.

46 Regulacja zawarta w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie oznacza, że to policjant zawsze decyduje o tym, w jakim trybie nastąpi rozwiązanie z nim stosunku służbowego, a ponadto że jeżeli funkcjonariusz zadeklaruje chęć wystąpienia ze służby, to organ pozbawiony jest w ogóle możliwości zwolnienia tego policjanta ze służby na innej, dopuszczonej ustawą podstawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że jeżeli organ do upływu terminu przewidzianego w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji dysponuje inną podstawą do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, to wybór trybu dokonywanego zwolnienia należy do uprawnionego organu. W takich przypadkach wniosek policjanta o zwolnienie go ze służby w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 3 wskazanej ustawy nie ma bezwzględnego pierwszeństwa. W razie zaistnienia odrębnych, samoistnych przesłanek przewidzianych w art. 41 ust. 1 lub ust. 2 ustawy o Policji organ władny jest wszcząć z urzędu stosowne postępowanie i sam zdecydować o innej podstawie wykluczenia policjanta z grona funkcjonariuszy. Nie ma przy tym znaczenia data wszczęcia z urzędu postępowania, a mianowicie czy organ uruchomił swe postępowanie jeszcze przed złożeniem przedmiotowego raportu, czy też w okresie biegu terminu, o jakim mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

47 W niniejszej sprawie gdyby organ nie uwzględnił wniosku skarżącego o wystąpieniu ze służby, to okoliczność ukarania skarżącego karą dyscyplinarną i tak obligowałaby organ Policji do zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy. Uprawomocnienie się orzeczenia wymierzającego skarżącemu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w administracyjnym toku instancji wywarło ten skutek, że została spełniona przesłanka określona w art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, w myśl którego policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Decyzja wydana na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy obliguje organ do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji, uniemożliwiając jakikolwiek luz decyzyjny.

48 Oceniając zarzuty naruszenia prawa materialnego stwierdzić zatem należy, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 124 ust. 2 ustawy o Policji. Trafnie Sąd pierwszej instancji argumentował, że art. 124 ust. 2 tej ustawy jest przepisem płacowym o charakterze gwarancyjnym, co powoduje, że norma ta musi być bezwzględnie interpretowana w sposób ścisły. Wypłatę zawieszonej części uposażenia i obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w czasie zawieszenia determinuje jedynie sposób zakończenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego, a nie fakt pozostawania policjanta w tym czasie w służbie.

49 Finalnie należy zauważyć, że postępowanie związane z wypłatą zawieszonej części uposażenia nie jest postępowaniem właściwym do tego, aby wzruszyć orzeczenie dyscyplinarne, które wydawane jest w postępowaniu odrębnym. Ewentualna weryfikacja wydanego orzeczenia może nastąpić w postępowaniach przewidzianych przepisami działu 10 ustawy o Policji.

50 Wobec powyższego, powołane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego ocenione w ich wzajemnej korelacji należało uznać za niezasadne.

51 Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

52 O kosztach postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b i c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Koszty te wynoszą 360 zł i obejmują wynagrodzenie dla pełnomocnika organu za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 P.p.s.a. (zob. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r.; sygn. akt II FPS 4/12; publ. ONSAiWSA 2013/3/38) oraz za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.