Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2020 r., II SA/Wa 297/20
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2020 r., II SA/Wa 297/20
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), , Protokolant referent Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2020 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty kwoty zawieszonego uposażenia oddala skargę
Uzasadnienie
2 Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] Komendant Główny Policji (dalej: "KGP", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 268a i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania asp. (w st. spocz.) P. S. (dalej: "skarżący") od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. (dalej: "KWP", "organ pierwszej instancji") z [...] grudnia 2018 r. nr [...] odmawiającej skarżącemu wypłaty zawieszonej części uposażenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych od [...] września 2017 r. do [...] grudnia 2017 r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o odmowie wypłaty skarżącemu kwoty 7.409,88 zł brutto, stanowiącej wysokość 50% zawieszonego uposażenia w okresie od [...] września 2017 r. do [...] grudnia 2017 r.
3 Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
4 W związku z wszczęciem postępowania dyscyplinarnego wobec skarżącego, KWP rozkazem personalnym z [...] września 2017 r. nr [...] zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na okres od [...] września 2017 r. do [...] grudnia 2017 r. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższego rozstrzygnięcia, KGP rozkazem personalnym z [...] października 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej terminu zawieszenia w czynnościach służbowych i orzekł termin zawieszenia na okres 3 miesięcy, tj. od [...] września 2017 r. do [...] grudnia 2017 r.
5 Natomiast orzeczeniem nr [...], wydanym [...] stycznia 2018 r. po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego, KWP uznał skarżącego winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Wobec niezaskarżenia odwołaniem powyższego orzeczenia, stało się ono ostateczne i prawomocne z dniem [...] lutego 2018 r.
6 Jeszcze w toku postępowania dyscyplinarnego, [...] grudnia 2017 r. skarżący wystąpił do organu pierwszej instancji z wnioskiem (raportem) o zwolnienie go ze służby z dniem [...] stycznia 2018 r. Po rozpatrzeniu raportu, KWP rozkazem personalnym z [...] lutego 2018 r. nr [...], w oparciu o art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.; dalej: "u.p."), zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2018 r.
7 Pismem z [...] września 2018 r. skarżący (reprezentowany przez radcę prawnego B. S.) zwrócił się do organu pierwszej instancji m.in. o wypłatę należnego uposażenia za czas zawieszenia w czynnościach służbowych w okresie od [...] września 2017 r. do [...] grudnia 2017 r. w kwocie 6.675 zł, argumentując, iż KWP (rozkazem personalnym z [...] lutego 2018 r. nr[...]) uwzględnił jego raport i zwolnił go ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 3 u.p.
8 Decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...] organ pierwszej instancji, na postawie art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 124 ust. 1 i 2 u.p., postanowił nie wypłacać skarżącemu zawieszonej części uposażenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych od [...] września 2017 r. do [...] grudnia 2017 r.
9 W uzasadnieniu rozstrzygnięcia KWP wskazał, że [...] stycznia 2018 r. dwaj funkcjonariusze Policji, będący przedstawicielami organu pierwszej instancji, udali się do Szpitala Miejskiego w C. celem doręczenia skarżącemu orzeczenia KWP nr [...] o ukaraniu go karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Skarżący odmówił przyjęcia tego orzeczenia. Na tę okoliczność sporządzono notatkę urzędową. Powyższe orzeczenie uprawomocniło się i w tym kontekście bez znaczenia pozostaje podstawa prawna rozwiązania stosunku służbowego ze skarżącym. Powołując się na art. 124 ust. 2 u.p., KWP stwierdził, iż skarżącemu nie przysługuje świadczenie pieniężne z tytułu zawieszenia w czynnościach służbowych.
10 W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący zarzucił naruszenie: art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. przez uwzględnienie w sprawie orzeczenia KWP z [...] stycznia 2018 r. nr [...], które – według skarżącego - nie funkcjonuje w obrocie prawnym ze względu na nieprawidłowe doręczenie; art. 136 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 30 ze zm.; dalej: "k.p.k.") w związku z art. 135p ust. 1 u.p. przez uznanie doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego jako prawidłowe oraz art. 124 ust. 2 u.p. przez jego niezastosowanie i odmowę wypłaty zawieszonej części uposażenia, w sytuacji gdy skarżący nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Ponadto skarżący wskazał, iż został zwolniony ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 3 u.p. w związku z pisemnym zgłoszeniem zamiaru wystąpienia ze służby.
11 Po rozpoznaniu odwołania, KGP wydal powołane na wstępie rozstrzygnięcie.
12 Analizując sprawę, organ drugiej instancji doszedł do wniosku, że zaskarżoną odwołaniem decyzję należy uchylić z innych powodów niż wskazane w odwołaniu oraz ponownie orzec merytorycznie.
13 KGP podkreślił, iż z treści art. 124 ust. 1 i ust. 2 u.p. wynika, że wypłata zawieszonej części uposażenia jest możliwa tylko wówczas, gdy policjant nie zostanie ukarany karą wydalenia ze służby lub skazany prawomocnym wyrokiem sądu. Skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych w związku ze wszczęciem wobec niego postępowania dyscyplinarnego, co oznacza, iż zaistniała przesłanka z art. 124 ust. 1 u.p. obligująca organy Policji do zawieszenia od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. W związku z tym, że do czasu zwolnienia skarżącego ze służby nie ustały przyczyny zawieszenia, brak było podstaw do przyznania mu zawieszonej części uposażenia. Uwzględnienie przez organ pierwszej instancji raportu o zwolnieniu ze służby i zwolnienie go w trybie art. 41 ust. 3 u.p. z dniem 28 lutego 2018 r., nie może stanowić podstawy do wypłaty spornych należności, bowiem skarżący orzeczeniem KWP z [...] stycznia 2018 r. nr [...] został ukarany karą określoną w art. 124 ust. 2 u.p., tj. karą wydalenia ze służby, a orzeczenie to jest ostateczne i prawomocne. Wbrew twierdzeniom skarżącego, orzeczenie dyscyplinarne funkcjonuje w obrocie prawnym, ponieważ nie zostało z niego skutecznie wyeliminowane. Natomiast zastrzeżenia odnoście sposobu doręczenia tego orzeczenia, wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania i nie mogą być w nim rozpatrywane.
14 W świetle art. 124 u.p. wypłata skarżącemu zawieszonej części uposażenia w wysokości 7.409,88 zł brutto byłaby niedopuszczalna. Dlatego KWP zasadnie odmówił wypłaty zawieszonej części uposażenia, jednakże z uwagi na konieczność oszacowania i wskazania w jej sentencji ubruttowionej wysokości spornej kwoty, należało przeredagować treść sentencji w tym zakresie, co też organ drugiej instancji uczynił w trybie art. 138 § pkt 2 k.p.a.
15 Powyższa decyzja KGP z [...] grudnia 2019 r. stała się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której sformułował następujące zarzuty:
16 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik
17 sprawy, tj.
18 a) art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o niedoręczone, a co za tym idzie, niefunkcjonujące w obrocie prawnym orzeczenie KWP z [...] stycznia 2018 r. nr [...],
19 b) art. 136 k.p.k. w związku z art. 135p ust. 1 u.p. poprzez uznanie orzeczenia KWP z [...] stycznia 2018 r. nr [...] za prawidłowo doręczone w sytuacji usiłowania przekazania skarżącemu przesyłki zawierającej dokument na zamkniętym szpitalnym oddziale dla nerwowo i psychicznie chorych,
20 c) art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w wydanej decyzji rozkazu personalnego KWP z [...] lutego 2018 r. nr [...], wydanego na podstawie art. 41 ust. 3 u.p., którym to skarżący został zwolniony ze służby w wyniku uwzględnienia jego raportu z [...] grudnia 2017 r.;
21 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.
22 a) art. 124 ust. 2 u.p. poprzez jego niezastosowanie i odmowę wypłaty zawieszonej części uposażenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych od [...] września 2017 r. do [...] grudnia 2017 r. w sytuacji, gdy po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, skarżący nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby,
23 b) art. 124 ust. 2 u.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 u.p., tj. na podstawie uwzględnionego raportu skarżącego.
24 W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne zarzuty.
25 W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
27 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
28 Na wstępie należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie została zaskarżona decyzja KGP w przedmiocie odmowy wypłaty skarżącemu kwoty 7.409,88 zł brutto, stanowiącej wysokość 50% zawieszonego uposażenia w okresie od [...] września 2017 r. do [...] grudnia 2017 r. Dlatego Sąd nie mógł badać prawidłowości doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego. Zauważyć jednak wypada, iż skarżący (reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika) – wiedząc, że takie orzeczenie zostało wydane - w żaden sposób nie próbował go wzruszyć. W konsekwencji orzeczenie to stało się ostateczne i prawomocne.
29 Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy.
30 Granice rozpoznawanej sprawy wyznacza treść zaskarżonej decyzji KGP z [...] grudnia 2019 r. Kontrolując to rozstrzygnięcie, Sąd miał obowiązek uwzględnić okoliczność funkcjonowania w obrocie prawnym tak orzeczenia KWP z [...] stycznia 2018 r. nr [...] o uznaniu skarżącego winnym zarzucanego mu czynu i wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, jak i rozkazu personalnego organu pierwszej instancji z [...] lutego 2018 r. nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2018 r. w trybie art. 41 ust. 3 u.p. (również ostatecznego i prawomocnego). O ile to ostatnie rozstrzygnięcie nie ma wpływu na procedowanie organów Policji w niniejszej sprawie, o tyle prawomocne orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu skarżącego ze służby w Policji uniemożliwiło wypłacenie skarżącemu zawieszonej części uposażenia.
31 Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.p. policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. W myśl art. 124 ust. 2 u.p., po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby.
32 Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") w wyroku z 24 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2746/17, art. 124 ust. 2 u.p. jest przepisem płacowym o charakterze gwarancyjnym, co samo przez się powoduje, że norma ta musi być bezwzględnie interpretowana w sposób ścisły. Wypłatę zawieszonej części uposażenia i obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w czasie zawieszenia determinuje jedynie sposób zakończenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego a nie fakt pozostawania policjanta w tym czasie w służbie (tak też NSA w wyroku z 4 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2749/18 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).
33 Stosując wykładnię językową przepisu art. 124 ust. 2 u.p. należy przyjąć, że otrzymanie przez policjanta zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia determinuje jedynie sposób zakończenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego, a nie fakt pozostawania policjanta w tym czasie w służbie. Policjant traci przedmiotowe uprawnienie w przypadku, gdy został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby.
34 W rozpoznawanej sprawie orzeczeniem KWP z [...] stycznia 2018 r. nr [...] wymierzono skarżącemu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby (niecały miesiąc później – [...] lutego 2018 r. organ pierwszej wydał rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2018 r. w trybie art. 41 ust. 3 u.p.).
35 Okoliczność ukarania skarżącego karą dyscyplinarną (niewzruszonym dotychczas orzeczeniem) - w świetle art. 124 ust. 2 in fine u.p. - obligowała organ Policji do odmownego załatwienia wniosku skarżącego z [...] września 2018 r. o wypłatę zawieszonej części uposażenia.
36 Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 104 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 156 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 136
- Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 1
- Ustawa o Policji, art. 41
- Ustawa o Policji, art. 124