Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r., III FZ 568/22

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r., III FZ 568/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Po 565/21 w przedmiocie wyłączenia sędziego w sprawie ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 21 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Po 565/21, oddalono wniosek skarżącej o wyłączenie sędziego.

3 W uzasadnieniu postanowienia podał, że w sprawie nie zachodzą określone w art. 18 i art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") przesłanki do wyłączenia ww. sędziego. Skarżąca nie wykazała bowiem ustawowych przesłanek wymienionych w art. 18 § 1 p.p.s.a., ani też nie powołała okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.)..

4 Wobec niewykazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczenia wskazanego sędziego Sąd, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

5 Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia skarżącej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraziła niezadowolenie z zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska i wniosła o uchylenie tego postanowienia i powtórzenie wszystkich czynności przed Sądem pierwszej instancji.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

8 Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1), swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2), osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3), w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4), w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5), w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6), dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a), w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Stosownie do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

9 Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy.

10 Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w zaskarżonym postanowieniu, że w sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o wyłączenie wskazanego w nim sędziego. Wskazane przez skarżącą argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 p.p.s.a., przewidującego wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowią również przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 p.p.s.a. Podjęcie przez sędziego niekorzystnych, w odczuciu skarżącej, działań jako sędziego orzekającego o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, nie stanowi podstawy do wyłączenia tego sędziego od orzekania w sprawie. Przesłanką wyłączenia nie jest także subiektywne przekonanie skarżącej o braku bezstronności sędziego. Przyczyny wyłączenia muszą mieć bowiem charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez stronę okolicznościach faktycznych. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła.

11 Niezależnie od powyższego wskazać należy, że sędzia, którego dotyczył wniosek o wyłączenie, w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji złożył wymagane oświadczenie. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 12 marca 2012 r., sygn. akt I FZ 147/12, 9 października 2013 r., sygn. akt II OZ 851/13 oraz 24 września 2014 r., sygn. akt I OZ 754/14).

12 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego brak jest wskazania takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonego przez niego w tej sprawie oświadczenia. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 61/08 oraz postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 31 stycznia 2011 r., sygn. akt K 3/09, publ. "Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego" 2011, seria A, nr 1, poz. 5).

13 W konsekwencji stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że złożony w tej sprawie wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem nie zaistniały przesłanki określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a.

14 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.