Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2022 r., III FSK 3561/21

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2022 r., III FSK 3561/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Artur Kot (sprawozdawca), Protokolant Natalia Zawadka, po rozpoznaniu w dniu 15 września 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Lu 115/20 w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 17 grudnia 2019 r. nr SKO.41/3021/P/2019 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 1. Wyrokiem z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 115/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej także jako "WSA" lub "sąd pierwszej instancji") oddalił skargę J. A. (dalej: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie (dalej "Kolegium" "organ podatkowy" lub "SKO") z 17 grudnia 2019 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. Tekst powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem (i innych orzeczeń sądów administracyjnych przywołanych poniżej) dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zw. w skrócie "CBOSA").

3 2.1. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego (adwokat) wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według nom prawem przepisanych, a także o przyznanie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu. Na podstawie przepisów art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

4 z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zw. dalej "ppsa") autor skargi kasacyjnej postawił zaskarżonemu wyrokowi zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego (1), jak

5 i zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy (2), tj.:

6 1) art. 249 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; zw. dalej "Op") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że w sprawie upłynął pięcioletni termin do złożenia skargi na nieważność ostatecznej decyzji, podczas gdy w sprawie nie zostały wskazane okoliczności uzasadniające upływ takiego terminu, a sąd pierwszej instancji oparł się jedynie na przypuszczeniach;

7 2) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 6, 7, 9, 77 § 1 oraz 80 kpa, przejawiające się w tym, że WSA w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, pomimo tego,

8 że w sprawie jako oczywiste jawiło się to, iż decyzja SKO w Lublinie została wydana

9 z następującymi uchybieniami przepisom kpa:

10 a) całkowite pominięcie przez WSA w procesie kontroli decyzji wydanych przez SKO faktu, że skarżący w postępowaniu działał bez profesjonalnego pełnomocnika, a zatem organ powinien udzielać skarżącemu niezbędnych pouczeń i kierować postępowaniem mając na uwadze słuszny interes strony, czego w niniejszym postępowaniu organ nie zrobił;

11 b) całkowite pominięcie przez WSA w procesie kontroli decyzji wydanych przez SKO faktu, że organ a limine stwierdza, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został wniesiony po upływie pięcioletniego okresu, podczas gdy organ w swojej decyzji

12 w żaden sposób nie wykazał faktycznego upływu tego terminu;

13 c) całkowity brak kontroli przez WSA decyzji wydanych przez SKO pod kątem wykazania przez organ, że doręczenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta L. (nakazu płatniczego) za 2003 r. nastąpiło skarżącemu w takim terminie, który wynosi ponad 5 lat od dnia wniesienia skargi na nieważność decyzji administracyjnej;

14 d) całkowite pominięcie przez WSA, że SKO w swoich decyzjach nie określiło dokładnej daty, w której upłynął termin do wniesienia skargi na nieważność postępowania przy jednoczesnym zaakceptowaniu faktu, że taki termin upłynął, pomimo braku przedstawienia jakichkolwiek dowodów faktycznie potwierdzających dzień doręczenia;

15 e) całkowite pominięcie przez WSA w procesie kontroli prawidłowości doręczenia zaskarżonej decyzji wydanej przez SKO poprzez nieuwzględnienie daty odbioru przez skarżącego niniejszej decyzji, o czym świadczy brak potwierdzenia odbioru;

16 f) naruszenie art 106 § 3 ppsa poprzez niewyjaśnienie przez WSA istotnych wątpliwości, które zaistniały w sprawie co do daty, od której SKO winno było liczyć upływ terminu przedawnienia płatności przez skarżącego podatku od nieruchomości;

17 g) naruszenie art 106 § 3 ppsa poprzez procedowanie przez WSA na niepełnym materiale dowodowym, co w konsekwencji spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez pominięcie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, które miały bezpośredni wpływ na jej wynik;

18 h) całkowity brak skontrolowania przez WSA decyzji SKO w zakresie pochylenia się przez organ nad merytoryczną zawartością wniosku skarżącego, gdy z argumentacji tam przytoczonej jaskrawo widać, że "decyzja Prezydenta Miasta L. – nakazu płatniczego za 1998 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa i jest oczywiście niesprawiedliwe";

19 i) wyrok WSA nie uwzględnił tego, że decyzja SKO została wydana z bezpodstawnym zaniechaniem sporządzenia uzasadnienia, które zawierałoby wszystkie niezbędne elementy; zaniechano wykazania w uzasadnieniu z jakich powodów odmówiono relewantności wszystkim podnoszonym przez skarżącego okolicznościom; autorzy uzasadnień zarówno wyroku WSA jak i decyzji SKO zamiast wskazać dlaczegóż według nich argumenty skarżącego nie uzasadniają uznania jego żądań pominęli

20 w zupełności merytoryczną ich zawartość, a jedynie odnoszą się do uchybień proceduralnych, które de facto przy pogłębionej analizie nie zostały wykazane.

21 2.2. Organ podatkowy nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.

22 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

23 skargę kasacyjną należało oddalić, zgodnie z art. 184 ppsa, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

24 3.1. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 193 zdanie drugie ppsa nie przedstawił pełnej relacji dotyczącej przebiegu sprawy koncentrując swoją uwagę

25 na rozważaniach dotyczących oceny zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie występują przesłanki przewidziane w art. 183 § 2 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny orzeka zatem w niniejszej sprawie będąc związanym podstawami przewidzianymi w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, tj. zarzutami oraz wnioskami sformułowanymi w skardze kasacyjnej, zgodnie z art. 183 § 1 ppsa.

26 Tytułem przypomnienia wskazać należy, że rozstrzygnięcie sprawy sprowadza się do dokonania oceny stanowiska sądu pierwszej instancji, który przyjął, że wystąpiła przesłanka przewidziana w art. 249 § 1 pkt 1 Op w postaci upływu pięcioletniego terminu, o którym mowa w tym przepisie, uzasadniająca wydanie decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego zawartego w piśmie z 19 grudnia 2017 roku (i później uzupełnionego) o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznych Prezydenta Miasta L. w sprawie podatku od nieruchomości za lata 1993 – 2007. Niniejsza sprawa dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO z 22 października 2003 r. uchylającej decyzję wymiarową Prezydenta Miasta L. z 7 lipca 2003 r. w sprawie podatku od nieruchomości

27 za 2003 r. (skarżący nie wskazał innej decyzji statecznej, której dotyczy jego wniosek) Sąd pierwszej instancji oddalając skargę na decyzję wydaną w trybie art. 249 § 1 pkt 1 Op zaakceptował stanowisko organu podatkowego, który ustalił, że nie została wydana przez SKO inna decyzja od decyzji kasacyjnej z 22 października 2003 r. doręczonej skarżącemu 7 listopada 2003 r. Zaakceptował jednocześnie stanowisko SKO,

28 że pięcioletni termin przewidziany w art. 249 § 1 pkt 1 Op upłynął 7 listopada 2008 r.

29 3.2. Z uwagi na sposób sformułowania zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej należy w pierwszej kolejności poczynić kilka uwag natury ogólnej. Zgodnie

30 z art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na zarzutach naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Skarżący kasacyjnie winien zatem wykazać istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu pierwszej instancji mógłby być inny. Nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób, a także wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości orzeczenia, którego uchylenia domaga się strona skarżąca kasacyjnie, determinują zakres jego kontroli przez sąd drugiej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem poprawiać podstaw zaskarżenia oraz wniosków skargi kasacyjnej, gdyż oznaczałoby to niedopuszczalne działanie z urzędu (por. wyrok NSA z 21 kwietnia

31 2004 r., sygn. akt FSK 13/04, ONSAiWSA 2004/1/15).

32 W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ppsa), jak i naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ppsa), w pierwszej kolejności – co do zasady – rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony przez stronę skarżącą kasacyjnie, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA

33 z 9 marca 2005 r., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, Nr 6, poz. 120). I jeszcze jedna uwaga natury ogólnej związana ze sposobem zredagowania skargi kasacyjnej. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, która mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek, wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 ppsa. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca kasacyjnie uznaje za prawidłowy (por. wyroki NSA z: 30 października 2014 r., I GSK 186/13; 6 października 2016 r., II FSK 2724/14).

34 3.3. Spór koncentruje się wokół art. 249 § 1 pkt 1 Op, zgodnie z którym to przepisem organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania

35 w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji. Istota sporu sprowadza się

36 do oceny zasadności zaakceptowania przez WSA stanowiska organu podatkowego

37 co do tego, że w świetle powołanego wyżej przepisu wystąpiła przesłanka – w postaci upływu owego pięcioletniego terminu – do wydania decyzji odmawiającej skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji kasacyjnej. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że skarżący nie kwestionował i nie kwestionuje zaistnienia owej przesłanki. Nie kwestionował również (oraz nie kwestionuje) zarówno wydania, jak i doręczenia ostatecznej decyzji kasacyjnej, której wzruszenia domaga się (nie wskazał innej decyzji ostatecznej pomimo stosownych wezwań ze strony organu podatkowego) w trybie nadzwyczajnym. Dodać należy,

38 że składając wniosek o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji kasacyjnej skarżący pośrednio potwierdza jej wydanie i skuteczne doręczenie. W przeciwnym razie ów wniosek byłby bezprzedmiotowy. Skarżący nie podważył nadto stanowiska organu podatkowego co do tego, że ostateczna decyzja kasacyjna SKO w Lublinie z 22 października 2003 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2003 r., której wzruszenia w trybie nadzwyczajnym domaga się skarżący, została skarżącemu doręczona 7 listopada 2003 r. Przyjąć zatem należy, że zasadnicza okoliczność faktyczna przewidziana w art. 249 § 1 pkt 1 Op dotycząca upływu 7 listopada 2003 r. pięcioletniego terminu, o którym mowa w tym przepisie, ustalona przez organ podatkowy oraz zaakceptowana przez sąd pierwszej instancji, nie została skutecznie podważona przez skarżącego. Tym samym oczywiście chybione jako oderwane od tej okoliczności faktycznej (niezrozumiałe) są zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie.

39 W konsekwencji za chybione należało uznać wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej. Upływ pięcioletniego terminu przewidzianego w art. 249 § 1 pkt 1 Op skutkował bowiem obowiązkiem wydania przez organ podatkowy decyzji, o której mowa w tym przepisie. Jest to rozstrzygnięcie formalne, w którym nie mogą być oceniane merytorycznie zarzuty skarżącego dotyczące ostatecznej decyzji kasacyjnej SKO lub wyeliminowanej z obrotu prawnego decyzji wymiarowej Prezydenta Miasta L. za 2003 r. Niezależnie od faktu, że skarżący nie podważył w żaden sposób stanowiska organu podatkowego

40 i sądu pierwszej instancji co do daty doręczenia ostatecznej decyzji, której wzruszenia domaga się skarżący w trybie nadzwyczajnym, należy stwierdzić, że dla wydania decyzji w trybie art. 249 § 1 pkt 1 Op nie jest konieczne wskazanie dokładnej daty upływu terminu, o którym mowa w tym przepisie, jeżeli nie budzi uzasadnionych wątpliwości fakt upływu owego terminu, tak jak w niniejszej sprawie. W świetle art. 249 § 1 pkt 1 Op istotne bowiem jest wykazanie przez organ podatkowy, że ów termin upłynął, co też organ podatkowy uczynił, a sąd pierwszej instancji ustalenie owej okoliczności faktycznej trafnie zaakceptował.

41 Skoro zaistnienia tej okoliczności faktycznej nie podważył skutecznie skarżący, to za chybiony należy uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 249 § 1 pkt 1 Op. Za chybione należało nadto uznać zarzuty procesowe skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa bowiem przepisy te nie znajdowały zastosowania w sprawie. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę dokonał właściwej kontroli legalności decyzji SKO odmawiającej wszczęcia postępowania podatkowego, tj. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób merytoryczny.

42 Nieusprawiedliwiony okazał się w konsekwencji zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia zarówno art. 3 § 1 ppsa, jak i naruszenia przepisu o charakterze wynikowym, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Zarówno w toku postępowania podatkowego, jak i na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, skarżący nie przedstawił żadnych dowodów lub okoliczności świadczących o tym, że termin przewidziany w art. 249 § 1 pkt 1 Op nie upłynął. Nie uprawdopodobnił braku podstaw do wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania podatkowego w niniejszej sprawie. Nie podważył legalności stanowiska organu podatkowego, który wskazał dokładną datę upływu terminu z art. 249 § 1 pkt 1 Op (7 listopada 2008 r.). Nie postawił

43 w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania podatkowego (Ordynacji podatkowej) mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Skoro postępowanie podatkowe z wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nie mogło być wszczęte z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 249 § 1 pkt 1 Op, to nie tylko za pozbawiony podstawy prawnej, ale za oczywiście chybiony należy uznać zarzut skarżącego dotyczący "braku pouczeń" (pkt 2 lit. a skargi kasacyjnej). Oczywiście chybione jako oderwane od okoliczności faktycznych niniejszej sprawy są również zarzuty dotyczące rzekomo wadliwego uzasadnienia zaskarżonej

44 do WSA decyzji SKO, jak i zaskarżonego do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyroku sądu pierwszej instancji. Skarżący nie wskazał nadto przepisów, które jego zdaniem zostały w tym zakresie naruszone przez sąd pierwszej instancji.

45 Zarzuty dotyczące naruszenia art. 106 § 3 ppsa należało uznać za chybione bowiem skarżący w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji nie składał żadnych wniosków dowodowych i nie wykazał, że sąd pierwszej instancji z urzędu obowiązany był w świetle art. 106 § 3 ppsa przeprowadzić bliżej nieokreślone przez skarżącego dowody, o których mowa w tym przepisie. Zarzut naruszenia art. 106 § 3 ppsa opiera się na błędnym założeniu autora skargi kasacyjnej, że stan faktyczny sprawy ustala sąd administracyjny, a nie organ podatkowy. Z owego przepisu wynika natomiast, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skoro z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że sąd pierwszej instancji nie miał wątpliwości odnośnie do zaistnienia przesłanki upływu pięcioletniego terminu, o którym mowa w tym przepisie, wskazał nadto dokładną datę doręczenia decyzji kasacyjnej z 22 października 2003 r. i dokładną datę upływu terminu z art. 249 § 1 pkt 1 Op (7 listopada 2008 r.), to znaczy, że brak było podstaw do przeprowadzenia przez WSA jakichkolwiek dowodów uzupełniających.

46 3.4. Podsumowując, organ podatkowy w świetle art. 249 § 1 pkt 1 Op obowiązany był ustalić, czy upłynął termin przewidziany w tym przepisie, co też uczynił. Skarżący nie podważył skutecznie zaistnienia owej okoliczności faktycznej ustalonej przez organ podatkowy w toku postępowania zainicjowanego jego wnioskiem

47 o stwierdzenie nieważności poszczególnych decyzji. Nie podważył skutecznie ustaleń faktycznych organu podatkowego zaakceptowanych przez WSA jako podstawa rozstrzygnięcia sprawy w postaci oddalenia skargi. Nie przedstawił nadto dowodów

48 i argumentacji świadczących o tym, że nie upłynął termin z art. 249 § 1 pkt 1 Op, wbrew stanowisku organu podatkowego i sądu pierwszej instancji. Niezależnie od powyższych uwag dotyczących deficytów skargi kasacyjnej warto dodać, że wyrok sądu pierwszej instancji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu bowiem nie budzi wątpliwości fakt, że upłynął pięcioletni termin, o którym mowa w art. 249 § 1 pkt 1 Op. Ostateczna decyzja kasacyjna SKO z 22 października 2003 r. uchylająca decyzję wymiarową Prezydenta Miasta L. z 7 lipca 2003 r. niewątpliwie weszła do obrotu prawnego 7 listopada 2003 r., co wynika z akt sprawy. Tym samym pięcioletni termin przewidziany w art. 249 § 1 pkt 1 Op upłynął w listopadzie 2008 r. Skarżący wystąpił zaś z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji wymiarowej nie wcześniej niż w grudniu 2017 r., czyli bez wątpienia po upływie terminu przewidzianego w art. 249 § 1 pkt 1 Op.

49 Poprzez pojęcie "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego rozumie się błąd subsumcji polegający na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie konkretny stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie określonej normy prawnej (por. H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w postępowaniu sadowoadministracyjnym, Warszawa 2010, s. 225 – 226). Ustalenia faktyczne nie mogą być kwestionowane poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędne jego zastosowanie. Stosowanie prawa materialnego (subsumcja) ma miejsce wówczas, gdy stan faktyczny jest już ustalony. Natomiast stan faktyczny sprawy jest wynikiem postępowania dowodowego, tj. stosowania przepisów postępowania. Kwestionowanie stanu faktycznego powinno się opierać na zarzucie naruszenia przepisów postępowania stosowanych (pominiętych) przez dany organ administracji (podatkowy) ustalający stan faktyczny, czego w skardze kasacyjnej skutecznie nie uczyniono. W odniesieniu

50 do oderwanej od rzeczywistości argumentacji skarżącego i stawianych przez niego zarzutów warto dodać, że postępowanie poprawne merytorycznie to również takie,

51 w którym z powodu braku dowodów bezpośrednich organy, w celu ustalenia stanu faktycznego, biorą pod uwagę dowody oraz okoliczności pośrednie, tj. również ustalenia uzyskane w drodze domniemania faktycznego, oparte na logicznym powiązaniu łańcucha zdarzeń, w ramach stosowania art. 191 Op (por. wyrok NSA z 8 czerwca

52 2022 r., sygn. akt II FSK 2537/19). Ciężar podważenia zasadności owego domniemania faktycznego zaakceptowanego przez sąd pierwszej instancji spoczywa na skarżącym kasacyjnie poprzez zarzut procesowy dotyczący naruszenia art. 191 Op (odpowiednik art. 80 kpa) w zw. z art. 174 pkt 2 ppsa.

53 4. W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, zgodnie z art. 184 ppsa. Brak było podstaw do orzekania w przedmiocie kosztów postępowania z uwagi na brak stosownego wniosku SKO, mając na uwadze wynik sprawy. Kwestia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu nie podlega zaś kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego lecz sądu pierwszej instancji (referendarza sądowego), zgodnie z art. 254 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 ppsa.

54 SWSA Artur Kot SNSA Wojciech Stachurski SNSA Sławomir Presnarowicz