Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2004 r., FSK 13/04

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2004 r., FSK 13/04

Tekst

TEZY

1 1. Wynikająca z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej nie pozwala temu Sądowi na podstawienie przepisów postępowania sądowego obowiązujących w chwili wydania zaskarżonego orzeczenia na miejsce przepisów nieobowiązujących, błędnie powołanych w rozpatrywanej skardze kasacyjnej.

2 2. Ograniczenie się do zarzutu naruszenia art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.), bez wskazania odpowiedniego punktu art. 23 ust. 1 tej ustawy, uniemożliwia Sądowi zbadanie, czy w zaskarżonym wyroku trafnie zaliczono dany wydatek do kategorii wyłączeń przewidzianych w tym ostatnim przepisie.

Sentencja

3 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Marii Z. i Mariana Z. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 16 czerwca 2003 r. I SA/Łd 413/02 w sprawie ze skargi Marii Z. i Mariana Z. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 23 stycznia 2002 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. - oddala skargę kasacyjną; (...).

Uzasadnienie

4 Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2003 r. /I SA/Łd 413/02/ Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi oddalił skargę Marii i Mariana małżonków Z. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 23 stycznia 2002 r., wydaną w trybie art. 233 par. 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, określającą wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r.

5 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja Izby Skarbowej nie naruszała prawa. Sąd uznał, że organy podatkowe obu instancji trafnie zaliczyły wydatki podatników, poniesione w związku z pracami prowadzonymi w wynajętych budynkach przy ul. K. 6 w Ł., do nakładów inwestycyjnych w obcych środkach trwałych, a nie do wydatków remontowych, jak chcieli tego podatnicy. Sąd zwrócił uwagę, że wspomniane budynki były wykorzystywane przez właściciela jako warsztaty i magazyny, natomiast małżonkowie Z. zmienili sposób ich użytkowania, przeznaczając je na cele eksploatacyjno-handlowe oraz na przechowywanie sprzętu i artykułów gospodarstwa domowego. Przeprowadzone prace zwiększyły wartość użytkową obiektu. Ustalone fakty znajdowały potwierdzenie - zdaniem Sądu - w opiniach dwóch biegłych rzeczoznawców.

6 Sąd uznał, że Izba Skarbowa zasadnie nie uwzględniła wniosku o powołanie trzeciego biegłego, gdyż niezależnie od warunkowego charakteru tego wniosku, zebrany materiał stanowił wystarczającą podstawę do wydania decyzji. W konsekwencji Sąd podzielił pogląd organów podatkowych, że poniesione przez podatników wydatki podlegały wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 23 ust. 1 lit. "c" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ oraz par. 2 i par. 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych /Dz.U. nr 6 poz. 35 ze zm./.

7 Pełnomocnik Marii i Mariana Z. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, opierając ją na obu podstawach wymienionych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, zwanej dalej w skrócie "Prawo o postępowaniu"

8 W szczególności zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

9 a/ art. 141 par. 4 Prawa o postępowaniu - przez brak wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia, na skutek nieustosunkowania się do zarzutów zawartych w skardze, a dotyczących niepowołania przez organy podatkowe biegłego;

10 b/ art. 141 par. 4 Prawa o postępowaniu - przez nieuwzględnienie w podstawie rozstrzygnięcia decyzji Izby Skarbowej w Ł. z dnia 31 stycznia 2002 r. (...);

11 c/ art. 106 par. 3 Prawa o postępowaniu - przez nieprzeprowadzenie na rozprawie wnioskowanego przez stronę skarżącą dowodu z dokumentu w postaci decyzji Izby Skarbowej w Ł. wymienionej w pkt b/;

12 d/ art. 141 par. 4 Prawa o postępowaniu - w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, przez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odrębnie do każdego ze spornych wydatków.

13 Podnosząc nadto zarzut naruszenia prawa materialnego, autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 22 par. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przez niezaliczenie do kosztów uzyskania przychodów skarżących:

14 a/ wydatków poniesionych na wymianę posadzek,

15 b/ wydatków poniesionych na renowację instalacji wodno-kanalizacyjnej i elektrycznej,

16 c/ wydatków poniesionych na pokrycie kosztów dokumentacji w tej części, w jakiej dotyczy ona prac uznanych przez sąd i organy podatkowe za prace o charakterze remontowym.

17 Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

18 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

19 Zgodnie z art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu, poza niewystępującymi w rozpatrywanej sprawie przypadkami nieważności postępowania sądowego, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że nie może badać zgodności zaskarżonego wyroku z przepisami prawa nie wymienionymi we wniesionej skardze.

20 Tymczasem autor skargi kasacyjnej w zakresie podstawy z art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu powołał jedynie przepisy art. 106 par. 3 Prawa o postępowaniu oraz art. 141 par. 4 Prawa o postępowaniu Zaskarżony wyrok nie mógł naruszać żadnego z nich, gdyż został wydany dnia 16 czerwca 2003 r., podczas gdy oba powołane w skardze kasacyjnej przepisy weszły w życie dnia 1 stycznia 2004 r. /art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./.

21 Wydając wspomniany wyrok, Naczelny Sąd Administracyjny stosował przepisy postępowania zawarte w ustawie z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, a także wymienione w art. 59 tej ustawy przepisy Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania cywilnego. Skoro żaden z nich nie został powołany w skardze kasacyjnej, zarzut naruszenia przepisów postępowania nie mógł być skuteczny. Wynikająca z art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej nie pozwala temu Sądowi na podstawianie obowiązujących w chwili wydania zaskarżonego orzeczenia przepisów postępowania sądowego w miejsce przepisów nieobowiązujących, błędnie powołanych w rozpatrywanej skardze kasacyjnej.

22 Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego, zauważyć należy, że zarzut ten podlega badaniu w oparciu o stan faktyczny przedstawiony w zaskarżonym wyroku. Autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 22 par. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bez wskazania daty tej ustawy, miejsca publikacji, ani roku w którym obowiązywało brzmienie przepisu, rzekomo naruszone przez Sąd. Gdyby przyjąć, że chodzi o art. 22 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w 1997 r., to podnieść trzeba, że przepis ten dzielił się na ustępy, a nie na paragrafy. Ustęp 1 omawianego przepisu stwierdzał w zdaniu pierwszym, że kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Naczelny Sąd Administracyjny nie naruszył kwestionowanego przepisu, skoro przyjął, że sporne wydatki podatnika zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów, a jedynie treść art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. "c" omawianej ustawy wyłączała te wydatki z kategorii kosztów uzyskania przychodów. Brak powołania w skardze kasacyjnej ostatnio wymienionego przepisu uniemożliwiła Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zbadanie, czy wyłączenie miało w sprawie zastosowanie.

23 Z wyżej podanych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono zgodnie z art. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu, określając ich wysokość na podstawie par. 14 ust. 2 pkt 2 lit. "c" w związku z par. 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1349 ze zm./.