Art. 31

Pokaż w całym akcie

Art. 31 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
Art. 31.
1. Prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej przysługuje:
1) częściowo jednej osobie wykonującej pracę zarobkową w miesięcznym wymiarze godzin równym liczbie członków zatrudnionych przez pracodawcę, jeżeli ich liczba jest mniejsza od 150;
2) jednej osobie wykonującej pracę zarobkową, jeżeli związek liczy od 150 do 500 członków zatrudnionych przez pracodawcę;
3) dwóm osobom wykonującym pracę zarobkową, jeżeli związek liczy od 501 do 1000 członków zatrudnionych przez pracodawcę;
4) trzem osobom wykonującym pracę zarobkową, jeżeli związek liczy od 1001 do 2000 członków zatrudnionych przez pracodawcę;
5) kolejnej osobie wykonującej pracę zarobkową za każdy rozpoczęty nowy tysiąc, jeżeli zakładowa organizacja związkowa liczy ponad 2000 członków zatrudnionych przez pracodawcę;
6) w niepełnym wymiarze godzin i wtedy może ono być udzielane większej liczbie osób wykonujących pracę zarobkową, zgodnie z zasadami określonymi w pkt 1–5.
2. Osobie wykonującej pracę zarobkową w okresie zwolnienia od pracy, o którym mowa w ust. 1, przysługują:
1) uprawnienia lub świadczenia osoby wykonującej pracę zarobkową;
2) prawo do wynagrodzenia lub świadczenia pieniężnego, o ile zarząd zakładowej organizacji związkowej wystąpił z takim wnioskiem.
2¹. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb udzielenia i korzystania ze zwolnienia od pracy, o którym mowa w ust. 1, przysługującego osobie wykonującej pracę zarobkową, sposób ustalenia wysokości wynagrodzenia albo świadczenia pieniężnego przysługującego osobie w okresie zwolnienia od pracy oraz wynikających z tego tytułu uprawnień i świadczeń, mając na względzie niwelowanie ujemnych następstw wykonywania czynności w zarządzie zakładowej organizacji związkowej oraz charakter stosunku łączącego osobę zwolnioną od pracy z pracodawcą, a także zabezpieczenie potrzeb pracodawcy.
3. Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na czas niezbędny do wykonania doraźnej czynności wynikającej z jego funkcji związkowej, jeżeli czynność ta nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy.
4. Inna niż pracownik osoba wykonująca pracę zarobkową ma prawo do zwolnienia od pracy na czas niezbędny do wykonania doraźnej czynności wynikającej z jej funkcji związkowej, jeżeli czynność ta nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy. Osoba ta zachowuje prawo do wynagrodzenia, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
5. Umowa zawarta między pracodawcą a inną niż pracownik osobą wykonującą pracę zarobkową, w której określono termin wykonania pracy, nie ulega przedłużeniu o czas zwolnienia od pracy, o którym mowa w ust. 4.

art. 31 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2026 r. poz. 549)

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 stycznia 1999 r., III ZP 25/98

   …/określonych w punktach 1-5/, z tym, że w takim przypadku wymiar godzin zwolnienia dla poszczególnych pracowników jest odpowiednio mniejszy. Z art. 31 ust. 2 wynika, że w zależności od wniosku zarządu zakładowej organizacji związkowej zwolnienie od świadczenia pracy przysługuje z zachowaniem lub…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 13 grudnia 2005 r., II PZP 9/05

   …pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej z prawem do wynagrodzenia w trybie przepisów art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. Nr 55, poz. 234 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1996 r. (Dz.U. Nr 71, poz. 336)…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 kwietnia 2002 r., I PKN 233/01

   …lub bezpłatnie. Wreszcie trzecia forma wykonywania przez pracownika funkcji poza zakładem pracy (art. 25 ust. 2 ustawy) lub w zakładzie pracy (art. 31 ust. 3), wiążąca się z obowiązkami pracodawcy, polega na zwolnieniu pracownika od pracy (z zachowaniem prawa do wynagrodzenia) na czas niezbędny…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 czerwca 1996 r., I PRN 104/95

   …gdyż nie chce zwolnić go z obowiązku świadczenia pracy, mimo iż tego typu powinność ciąży na niej z mocy przepisu art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 234 ze zm.) oraz rozporządzenia z dnia 19 maja 1992 r. w sprawie udzielania bezpłatnych urlopów…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 kwietnia 2010 r., II PK 342/09

   …stosunku pracy w zakresie prawa pracownika do odpłatnego zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.). Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Zbigniew…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 sierpnia 2001 r., I PKN 571/00

   …przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę (zwłaszcza, że nie wystąpiły przesłanki z art. 411 KP), oraz art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych polegającego na oddaleniu żądania powoda o przywrócenie do pracy na poprzednio zajmowane stanowisko, pomimo objęcia…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 kwietnia 2006 r., III PK 12/06

   …zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy (Dz.U. Nr 71, poz. 336). Zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o związkach zawodowych, prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 marca 2012 r., III PK 59/11

   …tj. w ramach oddelegowania do pracy związkowej za wynagrodzeniem ryczałtowym. Trzeba zaś pamiętać, że zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm., dalej ustawa o związkach zawodowych) pracodawca jest…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 czerwca 2010 r., II PK 367/09

   …z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej reguluje - wydane na podstawie delegacji z art. 31 ust. 2 - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 czerwca 1996 r., I PRN 37/96

    …jaki sposób zechce ona rozdysponować "fundusz zwolnień" między poszczególnych członków jej zarządu, co wynika z art. 31 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, w myśl którego prawo do zwolnień przysługuje w niepełnym wymiarze godzin i wtedy może ono być udzielone…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 31 (49)

Historia zmian

Bez zmian od 9 kwietnia 2026 r.