Art. 19

Pokaż w całym akcie

Art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
Art. 19.
1. Organizacja związkowa, reprezentatywna w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, ma prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Nie dotyczy to projektu ustawy budżetowej, której opiniowanie regulują odrębne przepisy.
2. Organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego kierują założenia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii niekrótszy jednak niż 30 dni. Termin ten może zostać skrócony do 21 dni ze względu na ważny interes publiczny. Skrócenie terminu wymaga szczególnego uzasadnienia. Bieg terminu na przedstawienie opinii liczy się od następnego dnia roboczego, z wyłączeniem soboty, następującego po dniu przekazania założeń albo projektu wraz z informacją określającą termin przedstawienia opinii. Nieprzedstawienie opinii w wyznaczonym terminie uważa się za rezygnację z prawa jej wyrażenia.
2¹. Założenia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, wraz z informacją określającą termin przedstawienia opinii, organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego przekazują na odpowiedni adres elektroniczny wskazany przez właściwy organ statutowy związku. Opinia związku jest przesyłana na odpowiedni adres elektroniczny wskazany przez organ władzy lub administracji rządowej albo organ samorządu terytorialnego w informacji określającej termin przedstawienia opinii.
3. W razie odrzucenia w całości lub w części stanowiska związku, właściwy organ administracji rządowej lub samorządu terytorialnego informuje o tym związek na piśmie, podając uzasadnienie swojego stanowiska. W razie rozbieżności stanowisk związek może przedstawić swoją opinię na posiedzeniu właściwej komisji sejmowej, senackiej lub samorządu terytorialnego.
4. Związkom zawodowym przysługuje prawo wyrażania publicznie opinii na temat założeń lub projektów, o których mowa w ust. 1, w środkach masowego przekazu, w tym także w radio i telewizji.

art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2026 r. poz. 549)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z 29 listopada 2010 r., I OPS 2/10

   …o likwidacji szkoły (o zamiarze jej likwidacji). Prowadzi to w konsekwencji do konieczności badania pojęcia aktu prawnego, o jakim mowa w art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, w kontekście przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 14 maja 2013 r., I OSK 263/13

   …przed sądami administracyjnymi w związku z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Samo sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej wyraźnie wskazuje, że de facto zarzuty naruszenia prawa procesowego…

3. NSA oz. w Lublinie, wyrok z 2 lipca 2002 r., II SA/Lu 347/01

   …na podstawie art. 77[2] par. 4 Kodeksu pracy. Natomiast z drugiej strony zarząd regionu powołuje się na naruszenie art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych /Dz.U. nr 55 poz. 234 ze zm./. Argumentacja prowadząca do uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 77[2] par. 4 Kodeksu…

4. NSA oz. w Gdańsku, wyrok z 30 czerwca 1994 r., SA/Gd 2363/93

   …lub ogólnokrajowych związków zawodowych reprezentatywnych dla pracowników większości zakładów pracy /art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych/, dotyczy założeń lub projektów aktów wykonawczych do ustaw, podejmowanych przez organy samorządu terytorialnego w…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 18 lipca 2018 r., I OSK 916/18

   …uchwała nie została przedłożona do zaopiniowania NSZZ S. R. M. – co stanowi o istotnym naruszeniu przepisu art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1881), zwanej dalej: "u.z.z.". Powołując się na przepis art. 19 ust. 1 u.z.z. Wojewoda…

6. NSA oz. we Wrocławiu, wyrok z 17 listopada 1995 r., SA/Wr 1843/95

   …nieważności podjętych uchwał, bądź też konsultacja taka nie była wymagana, co czyniłoby ocenę podjętej uchwały jako zgodnej z prawem. Zgodnie z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych /Dz.U. nr 55 poz. 234 ze zm./ - ogólnokrajowa organizacja międzyzwiązkowa, a…

7. NSA oz. w Gdańsku, wyrok z 1 grudnia 1995 r., SA/Gd 1949/95

   …powoduje, że rada gminy nie ma obowiązku przeprowadzania dalszych konsultacji i uzgodnień o jakich mowa w art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych /Dz.U. nr 55 poz. 234 /. SENTENCJA oddala skargę Zarządu Regionu NSZZ "Solidarność" na uchwałę Rady Miejskiej w…

8. NSA oz. w Szczecinie, wyrok z 3 listopada 1995 r., SA/Sz 1845-1846/95

   TEZY Przewidziane w art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych /Dz.U. nr 55 poz. 234/ uprawnienie związków do opiniowania aktów wykonawczych do ustaw i odpowiadający temu uprawnieniu…

9. NSA oz. w Białymstoku, wyrok z 1 marca 2001 r., SA/Bk 1532/00

   …a także ogólnokrajowy związek zawodowy reprezentatywny dla pracowników większości zakładów pracy stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych /Dz.U. nr 55 poz. 234 ze zm.; obecnie obowiązuje tekst jednolity tej ustawy - Dz.U. 2001 nr 79 poz. 854, ost. zm.…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13 marca 2012 r., II OSK 2334/11

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 19 (220)

Historia zmian

Bez zmian od 9 kwietnia 2026 r.