Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 54

Tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 195 [PDF]. Stan prawny na

Art. 54.

1. Inwalidzie wojennemu i wojskowemu, którego inwalidztwo powstało w związku ze służbą wojskową, pobierającemu rentę inwalidzką obliczoną od podstawy wymiaru określonej w art. 11, który nabył prawo do emerytury, wypłaca się w zależności od jego wyboru: #

1) rentę inwalidzką powiększoną o połowę emerytury albo #

2) emeryturę powiększoną o połowę renty inwalidzkiej. #

1a. (uchylony) #

1b. Osobie, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1, uprawnionej do renty rodzinnej oraz do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emerytury rolniczej, emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emerytury wojskowej, emerytury policyjnej, renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowej z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, renty rolniczej szkoleniowej, renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wojskowej renty inwalidzkiej albo do policyjnej renty inwalidzkiej wypłaca się, zależnie od jej wyboru: #

1) przysługującą rentę rodzinną oraz 25 % emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emerytury rolniczej, emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emerytury wojskowej, emerytury policyjnej, świadczenia przedemerytalnego, emerytury pomostowej, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowej z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, renty rolniczej szkoleniowej, renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wojskowej renty inwalidzkiej albo policyjnej renty inwalidzkiej albo #

2) przysługującą emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emeryturę rolniczą, emeryturę z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emeryturę wojskową, emeryturę policyjną, świadczenie przedemerytalne, emeryturę pomostową, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym rentę szkoleniową z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy, rentę rolniczą szkoleniową, rentę z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wojskową rentę inwalidzką albo policyjną rentę inwalidzką oraz 25 % renty rodzinnej. #

1c. Osoba uprawniona ma prawo do wypłaty świadczeń na zasadach określonych w ust. 1b w przypadku: #

1) osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631 i 1674); #

2) pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka; #

3) nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. #

1d. Wypłata świadczeń na zasadach określonych w ust. 1b ustaje z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną. #

1e. Emerytura, o której mowa w ust. 1 lub 1b, dla osoby pobierającej okresową emeryturę kapitałową, stanowi sumę 25 % przysługującej jej emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i 25 % przysługującej jej okresowej emerytury kapitałowej. #

1f. Do ustalenia wysokości świadczeń, o których mowa w ust. 1b i 1e, stosuje się zasady przewidziane w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. #

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do inwalidy wojennego, który nabył prawo do renty inwalidzkiej za gospodarstwo rolne przekazane następcy lub państwu. #

2a. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osoby pobierającej uposażenie w stanie spoczynku przyznane ze względu na wiek. #

3. W przypadkach niewymienionych w ust. 1, 1b i 2 osobie uprawnionej do renty inwalidzkiej lub renty rodzinnej na podstawie niniejszej ustawy oraz do innych świadczeń o charakterze rentowym wypłaca się jedno świadczenie – wyższe lub przez nią wybrane. #

3a. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do osoby pobierającej uposażenie w stanie spoczynku przyznane z powodu choroby lub utraty sił albo uposażenie rodzinne. #

4. Inwalida, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, ust. 2, 2a oraz w ust. 3 i 3a, zachowuje prawo do dodatku pielęgnacyjnego oraz innych uprawnień, które przysługiwałyby mu z tytułu renty inwalidzkiej. #

Pokaż w całym akcie

Orzecznictwo

  1. Sąd Najwyższy, wyrok z , II UK 237/11

    …Te „odrębne przepisy” – nieznajdujące zastosowania w okolicznościach sprawy - to w tym przypadku art. 54 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648 ze zm.), który dopuszcza pobieranie przez…

  2. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 235/05

    …do przypadku inwalidy wojennego i wojskowego stanowiąc, iż w takiej sytuacji wypłaca się jedno z tych świadczeń w całości, a drugie w połowie (art. 54 ust. 1, 2 i 2a), nie zaś - jak dotychczas - oba świadczenia w pełnej wysokości. Jednocześnie nie zachowano takiej możliwości w przypadku osoby…

  3. Sąd Najwyższy, wyrok z , II UK 292/03

    …zależności od jego wyboru: 1) rentę inwalidzką powiększoną o połowę emerytury albo 2) emeryturę powiększoną o połowę renty inwalidzkiej. Z kolei art. 54 ust. 2 stanowi, że przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do inwalidy wojennego, który nabył prawo do renty inwalidzkiej za gospodarstwo rolne…

  4. Sąd Najwyższy, wyrok z , II UKN 479/00

    …w art. 95 ustawy emerytalnej, a potwierdzonej przepisami szczególnymi (art. 24 ustawy wypadkowej, art. 54 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 13, poz.68 ze zm.) zasady wypłaty, w razie zbiegu prawa do…

  5. Sąd Najwyższy, uchwała z , III ZP 38/00

    …wraz z prawem do emerytury lub renty (por. art. 782 prawa o u.s.p., a także przepisy art. 54 ust. 3a ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin - jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 oraz art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 12…

  6. Sąd Najwyższy, wyrok z , II UKN 199/99

    …z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. 1993 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.) w art. 54 po ustępie 2 został dodany ustęp 2a, zgodnie z którym przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osoby pobierającej uposażenie w stanie spoczynku…

  7. Sąd Najwyższy, wyrok z , II UKN 292/99
  8. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 73/08

    …2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.). Dalszy przepis tej ustawy - art. 98…

  9. Sąd Najwyższy, wyrok z , II UKN 731/99

    …4 pkt 1) zawiera szczególne odesłanie do odrębnych przepisów zawartych w ustawie o z.i.w., która przewiduje stosowanie zasady wyrażonej w jej art. 54 ust. 3, stanowiącej, że osobie uprawnionej do renty rodzinnej na podstawie przepisów tej ustawy oraz do innych świadczeń o charakterze rentowym…

  10. Sąd Apelacyjny w Łodzi, wyrok z , III AUa 694/17

    …oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016, poz. 871), inwalidzie wojennemu i wojskowemu, którego inwalidztwo powstało w…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 54 (40)

Historia zmian

Bez zmian od 28 stycznia 2025 r.