Art. 15
Tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 305 [PDF]. Stan prawny na
Art. 15.
1. Emerytura dla żołnierza, który pozostawał w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., wynosi 40 % podstawy jej wymiaru za 15 lat służby wojskowej i wzrasta, z zastrzeżeniem ust. 1a, o: #
1) 2,6 % podstawy wymiaru – za każdy dalszy rok tej służby; #
2) 2,6 % podstawy wymiaru – za każdy rok okresów składkowych poprzedzających służbę, nie więcej jednak niż za trzy lata tych okresów; #
3) 1,3 % podstawy wymiaru – za każdy rok okresów składkowych ponad trzyletni okres składkowy, o których mowa w pkt 2; #
4) 0,7 % podstawy wymiaru – za każdy rok okresów nieskładkowych poprzedzających służbę. #
1a. Emerytura dla żołnierza, który pozostawał w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. wynosi 40 % podstawy jej wymiaru za 15 lat służby wojskowej i wzrasta za każdy dalszy rok tej służby w trakcie urlopu wychowawczego o: #
1) 2,6 % podstawy wymiaru – za każdy rok urlopu wychowawczego, nie więcej jednak niż łącznie 3 lata; #
2) 0,7 % podstawy wymiaru – za każdy rok urlopu wychowawczego powyżej 3 lat. #
2. Emeryturę podwyższa się o: #
1) 2 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio: #
a) w składzie personelu latającego na samolotach naddźwiękowych, #
b) w składzie załóg okrętów podwodnych, #
c) w charakterze nurków i płetwonurków, #
d) w zwalczaniu fizycznym terroryzmu; #
2) 1 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio: #
a) w składzie personelu latającego na pozostałych samolotach i śmigłowcach, #
b) w składzie załóg nawodnych wojskowych jednostek pływających, #
c) w charakterze skoczków spadochronowych i saperów, #
d) w służbie wywiadowczej za granicą, #
e) w oddziałach specjalnych. #
3. Emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rozpoczęty miesiąc pełnienia służby na froncie w czasie wojny lub w strefie działań wojennych. #
3a. Jeżeli w wysłudze emerytalnej są uwzględniane okresy służby, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 2, emeryturę podwyższa się na zasadach przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. #
4. Emeryturę podwyższa się o 15 % podstawy wymiaru emerytowi, którego inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. #
5. Przy ustalaniu prawa do emerytury i obliczaniu jej wysokości okresy, o których mowa w ust. 1 i 2, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy. #
5a. Przepisy art. 14 ust. 6 i 7 stosuje się odpowiednio. #
6. (uchylony) #
6a. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględniając: #
1) normy roczne: #
a) godzin wykonywania lotów w składzie personelu latającego na samolotach naddźwiękowych oraz innych samolotach lub śmigłowcach, #
b) godzin i dni pełnienia służby w składzie załóg okrętów podwodnych oraz załóg nawodnych wojskowych jednostek pływających, #
c) godzin przebywania pod wodą i w podwyższonym ciśnieniu dla żołnierzy w charakterze nurków i płetwonurków, #
d) służby w jednostce organizacyjnej przeznaczonej do fizycznego zwalczania terroryzmu, #
e) wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych lub kierowania takimi czynnościami w służbie wywiadowczej za granicą, #
f) wykonywania zadań specjalnych lub kierowania działaniami specjalnymi w ramach służby w oddziałach specjalnych; #
2) liczbę skoków spadochronowych w roku wykonanych przez żołnierzy w charakterze skoczków spadochronowych; #
3) liczbę dni w roku, w których żołnierze w charakterze saperów uczestniczyli w rozminowaniu i oczyszczaniu terenów z przedmiotów wybuchowych i niebezpiecznych albo brali udział w szkoleniach poligonowych z wykorzystaniem materiałów wybuchowych lub pracach minerskich z wykorzystaniem tych materiałów; #
4) miesięczne okresy pełnienia służby na froncie w czasie wojny lub w strefie działań wojennych. #
Art. 15 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin Art. 15. 1. Emerytura dla żołnierza, który pozostawał w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., wynosi 40 % podstawy jej wymiaru za 15 lat służby wojskowej i wzrasta, z zastrzeżeniem ust. 1a, o: 1) 2,6 % podstawy wymiaru – za każdy dalszy rok tej służby; 2) 2,6 % podstawy wymiaru – za każdy rok okresów składkowych poprzedzających służbę, nie więcej jednak niż za trzy lata tych okresów; 3) 1,3 % podstawy wymiaru – za każdy rok okresów składkowych ponad trzyletni okres składkowy, o których mowa w pkt 2; 4) 0,7 % podstawy wymiaru – za każdy rok okresów nieskładkowych poprzedzających służbę. 1a. Emerytura dla żołnierza, który pozostawał w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. wynosi 40 % podstawy jej wymiaru za 15 lat służby wojskowej i wzrasta za każdy dalszy rok tej służby w trakcie urlopu wychowawczego o: 1) 2,6 % podstawy wymiaru – za każdy rok urlopu wychowawczego, nie więcej jednak niż łącznie 3 lata; 2) 0,7 % podstawy wymiaru – za każdy rok urlopu wychowawczego powyżej 3 lat. 2. Emeryturę podwyższa się o: 1) 2 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio: a) w składzie personelu latającego na samolotach naddźwiękowych, b) w składzie załóg okrętów podwodnych, c) w charakterze nurków i płetwonurków, d) w zwalczaniu fizycznym terroryzmu; 2) 1 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio: a) w składzie personelu latającego na pozostałych samolotach i śmigłowcach, b) w składzie załóg nawodnych wojskowych jednostek pływających, c) w charakterze skoczków spadochronowych i saperów, d) w służbie wywiadowczej za granicą, e) w oddziałach specjalnych. 3. Emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rozpoczęty miesiąc pełnienia służby na froncie w czasie wojny lub w strefie działań wojennych. 3a. Jeżeli w wysłudze emerytalnej są uwzględniane okresy służby, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 2, emeryturę podwyższa się na zasadach przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. 4. Emeryturę podwyższa się o 15 % podstawy wymiaru emerytowi, którego inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. 5. Przy ustalaniu prawa do emerytury i obliczaniu jej wysokości okresy, o których mowa w ust. 1 i 2, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy. 5a. Przepisy art. 14 ust. 6 i 7 stosuje się odpowiednio. 6. (uchylony) 6a. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględniając: 1) normy roczne: a) godzin wykonywania lotów w składzie personelu latającego na samolotach naddźwiękowych oraz innych samolotach lub śmigłowcach, b) godzin i dni pełnienia służby w składzie załóg okrętów podwodnych oraz załóg nawodnych wojskowych jednostek pływających, c) godzin przebywania pod wodą i w podwyższonym ciśnieniu dla żołnierzy w charakterze nurków i płetwonurków, d) służby w jednostce organizacyjnej przeznaczonej do fizycznego zwalczania terroryzmu, e) wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych lub kierowania takimi czynnościami w służbie wywiadowczej za granicą, f) wykonywania zadań specjalnych lub kierowania działaniami specjalnymi w ramach służby w oddziałach specjalnych; 2) liczbę skoków spadochronowych w roku wykonanych przez żołnierzy w charakterze skoczków spadochronowych; 3) liczbę dni w roku, w których żołnierze w charakterze saperów uczestniczyli w rozminowaniu i oczyszczaniu terenów z przedmiotów wybuchowych i niebezpiecznych albo brali udział w szkoleniach poligonowych z wykorzystaniem materiałów wybuchowych lub pracach minerskich z wykorzystaniem tych materiałów; 4) miesięczne okresy pełnienia służby na froncie w czasie wojny lub w strefie działań wojennych.
art. 15 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2025 r. poz. 305)
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II UK 261/11
- Sąd Najwyższy, uchwała z , II UZP 6/07
…podwyższenia za okresy służby na szczególnych stanowiskach oraz okresy służby na froncie w czasie wojny lub w strefie działań wojennych. Przepis art. 15 ust. 4 stanowi, że emeryturę podwyższa się o 15% podstawy wymiaru emerytowi, którego inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą wojskową. Przy…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III UK 132/05
…(Dz. U. Nr 21, poz. 110 ze zm.), wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego 6 zawartego w art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 ze zm.), jest zgodne z przepisami tej ustawy i dotyczy…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , III ZP 17/98
…ustaw, mimo że służba ta mogła być pełniona w takich samych warunkach i w takim samym okresie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 15 ust. 2 pkt 2 c ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz.U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 ze…
- Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z , VIII U 446/26
…dnia 7.11.2025 r. Zasady ustalenia podstawy wymiaru emerytury z tytułu służby wojskowej reguluje art. 15 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2025 r. poz. 305 t.j.). W myśl przepisu art. 15 ust. 3 w/w ustawy, emeryturę podwyższa…
- Sąd Apelacyjny w Białymstoku, wyrok z , III AUa 1538/21
…od 9 września do 19 września 2019 r. jako służby w strefie działań wojennych w rozumieniu art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2015 r. poz. 330). Nie można jednak uznać tego za uchybienie, ponieważ nawet taka…
- Sąd Okręgowy w Rzeszowie, wyrok z , IV U 1496/20
…dni kalendarzowych liczonych od dnia rozpoczęcia służby. Powołując się na treść przepisu art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w związku z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 lipca 2011 r. w sprawie…
- Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z , III AUa 1170/16
…że apelujący spełnił przesłanki warunkujące ustalenie wysokości emerytury stosownie do art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 2225 ze zm.), zgodnie z którym emeryturę wojskową podwyższa…
- Sąd Apelacyjny w Białymstoku, wyrok z , III AUa 847/17
…przez Sąd Okręgowy jest właściwa i również zasługuje na podzielenie. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (tj. z dnia 20 lutego 2015 r., Dz.U. z 2015 r. poz. 330), emeryturę żołnierza, który…
- Sąd Apelacyjny w Białymstoku, wyrok z , III AUa 377/17
…w związku z pełnieniem przez żołnierza służby w charakterze sapera. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (tj. z dnia 20 lutego 2015 r., Dz.U. z 2015 r. poz. 330), emeryturę żołnierza, który…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 15 (170)
Historia zmian
Bez zmian od 21 lutego 2025 r.