Art. 5a

Pokaż w całym akcie

Art. 5a ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki
Art. 5a.
1. Pomniki nie mogą upamiętniać osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących komunizm lub inny ustrój totalitarny, ani w inny sposób takiego ustroju propagować. Przepis art. 1 ust. 2 stosuje się.
2. Przez pomniki rozumie się również kopce, obeliski, kolumny, rzeźby, posągi, popiersia, kamienie pamiątkowe, płyty i tablice pamiątkowe, napisy i znaki.
3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do pomników:
1) niewystawionych na widok publiczny;
2) znajdujących się na terenie cmentarzy albo innych miejsc spoczynku;
3) wystawionych na widok publiczny w ramach działalności artystycznej, edukacyjnej, kolekcjonerskiej, naukowej lub o podobnym charakterze, w celu innym niż propagowanie ustroju totalitarnego;
4) wpisanych – samodzielnie albo jako część większej całości – do rejestru zabytków.

art. 5a ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki (Dz. U. z 2018 r. poz. 1103)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 17 stycznia 2023 r., III OSK 1763/21

   …podlega usunięciu z uwagi na przepis art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz.…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 20 sierpnia 2020 r., II OSK 1005/20

   …nr [...] obręb [...], jest zgodny z art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki (Dz. U. z 2018 r. poz. 1103), dalej:…

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 8 września 2021 r., VII SA/Wa 857/21

   …rozumie się również kopce, obeliski, kolumny, rzeźby, posągi, popiersia, kamienie pamiątkowe, płyty i tablice pamiątkowe, napisy i znaki. Treść art. 5a ust. 2 w połączeniu z brzmieniem art. 5a ust. 1 oznacza, że zakazane jest umieszczanie napisów czy znaków upamiętniających osoby, organizacje,…

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 2 kwietnia 2019 r., II SA/Wa 2290/18

   …bo decydującej o dopuszczalności zastosowania art. 5a ust. 1 ustawy w ogóle się nie odniósł. Nie wyjaśnił też, jakie znaczenie z punktu widzenia art. 5a ust. 3 pkt 2 w związku z ust.1 tego artykułu ma fakt, że na Placu [...] do 1942 r. istniał cmentarz żydowski, w szczególności zaś, czy obecnie…

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 5 października 2023 r., II SA/Wa 416/23
6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 23 marca 2020 r., II SA/Wa 87/20

   …nakazuje właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, na której znajduje się pomnik, który nie spełnia warunków określonych w art. 5a ust. 1, usunięcie tego pomnika. Wydanie decyzji o usunięciu pomnika wymaga opinii Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni…

7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 22 stycznia 2020 r., VII SA/Wa 1677/19

   …nakazuje właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, na której znajduje się pomnik, który nie spełnia warunków określonych w art. 5a ust. 1, usunięcie tego pomnika. 2. Wydanie decyzji o usunięciu pomnika wymaga opinii Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni…

8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 10 października 2019 r., II SA/Wa 1072/19

   …2 z.p.k., zgodnie z którym wydanie decyzji o usunięciu pomnika wymaga opinii IPN potwierdzającej, że pomnik nie spełnia warunków określonych w art. 5a ust. 1. Przepis art. 2 ust. 3 zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio, co oznacza, iż opinia ta jest przedstawiana w terminie miesiąca, a w…

9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrok z 24 maja 2019 r., II SA/Rz 228/19

   …lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej) oraz wprowadzając nowe regulacje w dodanych art. 5a-5c. Ustawa nowelizująca z dnia 22 czerwca 2017 r., która weszła w życie 21 października 2017 r., zawiera również kolejny przepis intertemporalny…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 5a (9)

Historia zmian

Bez zmian od 9 maja 2018 r.