Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 42

Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 980 [PDF]. Stan prawny na

Brzmienie zmienione z dniem

Art. 42.

1. Pełnienie funkcji rodziny zastępczej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które: #

1) dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej; #

2) nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona; #

3) wypełniają obowiązek alimentacyjny – w przypadku gdy taki obowiązek w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego; #

4) nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych; #

5) są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone: #

a) zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia wystawionym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 515 oraz z 2026 r. poz. 791), oraz #

b) opinią o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka wystawioną przez psychologa, który posiada co najmniej wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia oraz 2-letnie doświadczenie w poradnictwie rodzinnym; #

6) przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z tym że w przypadku cudzoziemców ich pobyt jest legalny; #

7) zapewnią odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb, w tym: #

a) rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego, #

b) właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań, #

c) wypoczynku i organizacji czasu wolnego; #

8) nie figurują w bazie danych Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym. #

2. Pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo. #

3. W przypadku rodziny zastępczej niezawodowej co najmniej jedna osoba tworząca tę rodzinę musi posiadać stałe źródło dochodów. #

4. Rodzina zastępcza oraz prowadzący rodzinny dom dziecka sprawujący pieczę zastępczą nad dzieckiem mogą czasowo, za zgodą sądu, sprawować pieczę zastępczą nad tym dzieckiem poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. #

5. Sprawowanie pieczy zastępczej nad dzieckiem może być czasowo powierzone przez sąd rodzinie zastępczej lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka, którzy nie zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku gdy rodzina zastępcza lub prowadzący rodzinny dom dziecka sprawują pieczę zastępczą nad rodzeństwem tego dziecka. #

5a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawach, o których mowa w ust. 4 i 5, sąd zasięga opinii właściwego starosty. #

6. Wydając opinie, o których mowa w ust. 5a, starosta bierze pod uwagę opinię organizatora rodzinnej pieczy zastępczej, a także możliwość realizacji planu pomocy dziecku. #

6a. Starosta może upoważnić kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie do wydawania opinii, o których mowa w ust. 5a. #

7. Okoliczności, o których mowa w ust. 1–3, ustala się na podstawie przeprowadzonej przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej analizy sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1954/20
  2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1306/17

    …po otrzymaniu od organizatora rodzinnej pieczy zastępczej wstępnej akceptacji dokonanej na podstawie oceny spełniania warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1 i 2. Przepis, do którego odwołuje się przytoczona norma, wśród rozlicznych wymogów, jakie powinien spełniać kandydat do pełnienia funkcji…

  3. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , I OSK 2476/24

    …z 4 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1788/06). Mając powyższe na uwadze, należy zauważyć, że zarzut naruszenia art. 41 ust. 3 i "art. 42 ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 1" ustawy o wspieraniu rodziny, w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie spełnia powyższego standardu. Przepis art. 42…

  4. Sąd Najwyższy, postanowienie z , II CA 1/16

    …na szkolenie dla rodzin zastępczych, ponieważ nie spełnia wszystkich wymagań przewidzianych w art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (jedn. tekst Dz. U. z 2016 r., poz. 575, dalej: „u.w.r.”). Wniosek M. P. został oddalony. Nie…

  5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrok z , II SA/Lu 799/17

    …po otrzymaniu od organizatora rodzinnej pieczy zastępczej wstępnej akceptacji dokonanej na podstawie oceny spełniania warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1 i 2. Zauważyć należy, że "wstępna akceptacja", o jakiej mowa w powołanym przepisie, stanowi warunek dopuszczenia kandydata do pełnienia…

  6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrok z , III SA/Gd 640/16

    …po otrzymaniu od organizatora rodzinnej pieczy zastępczej wstępnej akceptacji dokonanej na podstawie oceny spełniania warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1 i 2. Istota powyższego unormowania sprowadza się do tego, że kandydat do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny…

  7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrok z , III SA/Gd 807/19

    …po otrzymaniu od organizatora rodzinnej pieczy zastępczej wstępnej akceptacji dokonanej na podstawie oceny spełniania warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1 i 2. W myśl natomiast art. 44 ust. 1 u.w.r. kandydaci do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej…

  8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrok z , II SA/Ol 1040/23

    …domu dziecka, wydaje zaświadczenie kwalifikacyjne zawierające potwierdzenie ukończenia tego szkolenia oraz spełniania warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1-3. Stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy pełnienie funkcji rodziny zastępczej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone…

  9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrok z , II SA/Gd 589/22

    …po otrzymaniu od organizatora rodzinnej pieczy zastępczej wstępnej akceptacji dokonanej na podstawie oceny spełniania warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1 i 2. W myśl natomiast art. 44 ust. 1 u.w.r. kandydaci do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej…

  10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrok z , II SA/Łd 436/22

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 42 (40)

Historia zmian

Zmiany od 30 września 2025 r.

  1. : zmiana brzmienia tekst z tego dnia