Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 4

Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 111 [PDF]. Stan prawny na

Art. 4. Określenia użyte w ustawie oznaczają:

1) skierowanie – skierowanie, wyznaczenie, delegowanie, zatrudnienie przez: #

a) Ministra Obrony Narodowej albo właściwy organ wojskowy, #

b) organizację międzynarodową, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, #

ba) organizację międzynarodową, do której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe, #

c) Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, #

d) Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, #

e) Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, #

f) Szefa Agencji Wywiadu, #

g) Komendanta Głównego Policji, #

h) Komendanta Głównego Straży Granicznej, #

i) Szefa Biura Ochrony Rządu, #

j) Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, #

k) Komendanta Służby Ochrony Państwa; #

2) działania poza granicami państwa – działania podjęte poza granicami państwa w ramach misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu i Służby Ochrony Państwa zapewniania bezpieczeństwa państwa oraz grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej; #

3) misja pokojowa lub stabilizacyjna – działania określone w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 755 oraz z 2026 r. poz. 50), akcje ratownicze, poszukiwawcze i humanitarne, a także inne działania o tym charakterze podejmowane przez organizacje międzynarodowe lub komisje międzynarodowe, w których uczestniczyli obywatele polscy skierowani przez podmioty, o których mowa w pkt 1 lit. a–f, w szczególności działania mające na celu przywrócenie, utrzymanie lub wsparcie pokoju i bezpieczeństwa, bądź akcje zapobiegania aktom terroryzmu lub ich skutkom; #

4) kontyngent policyjny – kontyngent wydzielony w celu realizacji zadań, o których mowa w art. 145a ust. 1 pkt 1–3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2025 r. poz. 636, 718 i 1366) oraz byłą Polską Grupę Policyjną; #

5) kontyngent Straży Granicznej – kontyngent wydzielony w celu realizacji zadań, o których mowa w art. 147c pkt 1–3a ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 914 i 1366 oraz z 2026 r. poz. 50); #

6) zadania ochronne Biura Ochrony Rządu – zadania służbowe wykonywane na terytorium państw w całości lub w części uznanych za strefę działań wojennych oraz państw, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 60a ust. 2 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2017 r. poz. 985, 1321 i 2405 oraz z 2018 r. poz. 106); #

6a) zadania ochronne Służby Ochrony Państwa – zadania służbowe wykonywane na terytorium państw w całości lub w części uznanych za strefę działań wojennych oraz państw, o których mowa w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 34, z 2024 r. poz. 1871 oraz z 2025 r. poz. 179, 718, 1366 i 1823); #

7) zapewnianie bezpieczeństwa państwa – zadania, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i w art. 6 ust. 1 pkt 2, 5 i 7 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2025 r. poz. 902 i 1366 oraz z 2026 r. poz. 26), a także art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1–4 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1405 oraz z 2025 r. poz. 179 i 1366), wykonywane na terytorium państw w całości lub w części uznanych za strefę działań wojennych odpowiednio przez funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu lub przez funkcjonariuszy i żołnierzy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego; #

8) grupa ratownicza Państwowej Straży Pożarnej – grupę utworzoną do wykonywania zadań, o których mowa w art. 49b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1312 i 1366); #

9) organizacja międzynarodowa – Organizację Narodów Zjednoczonych, Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizację Traktatu Północnoatlantyckiego oraz Unię Europejską; #

10) renta inwalidzka – rentę inwalidzką, wojskową rentę inwalidzką, policyjną rentę inwalidzką, rentę z tytułu niezdolności do pracy i rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy, otrzymywane odpowiednio na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2025 r. poz. 195 oraz z 2026 r. poz. 26), ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2025 r. poz. 305 oraz z 2026 r. poz. 26), ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2024 r. poz. 1121, z późn. zm.), ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 oraz z 2026 r. poz. 26), ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1644 oraz z 2026 r. poz. 26) oraz ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 1770); #

10a) renta rodzinna – rentę rodzinną, wojskową rentę rodzinną, policyjną rentę rodzinną, otrzymywane odpowiednio na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz rentę rodzinną otrzymywaną na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych i ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także świadczenie pieniężne otrzymane na podstawie ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia (Dz. U. poz. 658); #

11) emerytura – emeryturę wojskową, emeryturę policyjną, emeryturę i emeryturę rolniczą, otrzymywane odpowiednio na podstawie ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników; #

12) najbliższy członek rodziny – małżonka, wstępnych, zstępnych, rodzeństwo, osobę pozostającą w stosunku przysposobienia oraz osobę pozostającą we wspólnym pożyciu z weteranem lub weteranem poszkodowanym; #

13) jednostka wojskowa – jednostkę wojskową, o której mowa w art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2025 r. poz. 825, 1014 i 1080 oraz z 2026 r. poz. 26), a także komórkę organizacyjną Ministerstwa Obrony Narodowej i jednostkę organizacyjną podległą Ministrowi Obrony Narodowej; #

14) dowódca jednostki wojskowej – dowódcę, dyrektora, szefa, komendanta lub inną osobę na równorzędnym stanowisku służbowym; #

15) wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa – zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z: #

a) działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, #

b) zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa, #

c) innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań: #

– przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, #

– określonych w akcie utworzenia kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, w skierowaniu do wykonywania zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa lub w skierowaniu do wykonywania zadań mających na celu zapewnianie bezpieczeństwa państwa; #

16) żołnierz – żołnierza zawodowego i niezawodowego, a także żołnierza rezerwy i w stanie spoczynku; #

17) funkcjonariusz – funkcjonariusza i zwolnionego ze służby funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa oraz strażaka i zwolnionego ze służby strażaka Państwowej Straży Pożarnej; #

18) funkcjonariusz ABW – funkcjonariusza i zwolnionego ze służby funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; #

18a) funkcjonariusz AW – funkcjonariusza i zwolnionego ze służby funkcjonariusza Agencji Wywiadu; #

19) najniższa emerytura – kwotę najniższej emerytury, od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; #

20) Dom Weterana – zakład leczniczy funkcjonujący w ramach podmiotu leczniczego, wykonujący działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne inne niż świadczenie szpitalne w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 450, 620, 637 i 1211), dla którego podmiotem tworzącym jest odpowiednio Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, Szef Agencji Wywiadu lub Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; #

21) komisja międzynarodowa – komisje powołane na mocy porozumień międzynarodowych w sprawie zawieszenia działań wojennych w Korei, Wietnamie, Kambodży i Laosie w celu kontroli i nadzoru nad wdrożeniem ich postanowień. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1162/15

    …poza granicami państwa jako konsekwencji wadliwej wykładni tych przepisów. Przytaczając jednakże treść art. 4 pkt 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz.U. z 2011 r. Nr 2005, poz. 1203) nie wykazuje błędu w zrozumieniu treści tego przepisu przez Sąd,…

  2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 2012/13

    …Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie oparta została wyłącznie na zarzucie naruszenia zaskarżonym wyrokiem prawa materialnego - art. 4 pkt. 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr. 205, poz. 1203 ze zm. ), poprzez jego błędną…

  3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1026/13

    …jest w sposób niestaranny, nadmiernie skrótowy lub niezrozumiały. Zarzut niewłaściwej interpretacji art. 4 pkt 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz.U. nr 205, poz. 1203; dalej: ustawa o weteranach) również nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze…

  4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1657/13

    …działalności mandatowej UNDOF, dokonana ocena wypadku jakiemu uległ skarżący, skutkująca uznaniem że nie był to wypadek odpowiadający dyspozycji art. 4 pkt. 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o weteranach działań poza granicami państwa ( Dz. U. nr. 205, poz. 1203 ze zm. ) jest poprawna. Nietrafny…

  5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 852/15

    …art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu ( Dz. U z 2015r. poz. 1929 ze zm. ) oraz art. 4 pkt. 1 lit. e, pkt. 18 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o weteranach poza granicami państwa ( Dz. U. Nr. działań205, poz. 1203 )…

  6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1135/13

    …nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Art. 4 pkt. 15 lit. c ustawy stanowi, że za wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa uznaje się zdarzenie nagłe, wywołane…

  7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 670/13

    …jest w sposób niestaranny, nadmiernie skrótowy lub niezrozumiały. Zarzut niewłaściwej interpretacji art. 4 pkt 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz.U. nr 205, poz. 1203; dalej: ustawa o weteranach) również nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze…

  8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 2532/21

    …uchybienia na wynik sprawy. W niniejszej sprawie główną oś sporu stanowią zarzuty naruszenia prawa materialnego, bo od prawidłowej wykładni art. 4 pkt 15 lit. c tir. 1 w zw. z art. 3 ustawy o weteranach zależy ocena procesowych obowiązków organu. Zgodnie z art. 2 ustawy weteranem działań poza…

  9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 776/21

    …przez organ i Sąd I instancji. W niniejszej sprawie główną oś sporu stanowią zarzuty naruszenia prawa materialnego, bo od prawidłowej wykładni art. 4 pkt 15 lit. c) tir. 1 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (dalej: ustawa o weteranach)…

  10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 371/14

    …prawa materialnego, w tym także na treść rozstrzygnięcia. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po uprzednim dokonaniu wykładni art. 4 pkt 3 cyt. ustawy oraz art. 2 pkt 1 ustawy o zasadach użycia i pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa uznał, iż…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 4 (49)

Historia zmian

Bez zmian od 22 stycznia 2026 r.