Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 40

Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 199 [PDF]. Stan prawny na

Tekst odtworzony z nowelizacji może zawierać rozbieżności. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).

Art. 40.

1. Na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje się informacje o zwaloryzowanej wysokości składek na ubezpieczenie emerytalne, z wyłączeniem składek podlegających odprowadzeniu do otwartego funduszu emerytalnego i zewidencjonowaniu na subkoncie, o którym mowa w art. 40a: #

1) należnych – w przypadku ubezpieczonych niebędących płatnikami składek; #

2) wpłaconych – w przypadku ubezpieczonych będących płatnikami składek oraz osób współpracujących z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność lub z osobami fizycznymi wskazanymi w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. #

1a. Jeżeli ubezpieczony niebędący płatnikiem składek w ciągu 3 miesięcy od upływu terminu opłacenia składki, o której mowa w ust. 1 pkt 1, stwierdzi, że składka ta nie została opłacona, może zwrócić się do Zakładu o udzielenie informacji, czy Zakład podjął działania zmierzające do jej ściągnięcia. #

1b. Na koncie ubezpieczonego niebędącego płatnikiem składek ewidencjonuje się informacje o zwaloryzowanej wysokości należnych składek podlegających: #

1) odprowadzeniu do otwartego funduszu emerytalnego, #

2) zewidencjonowaniu na subkoncie, o którym mowa w art. 40a #

które uległy przedawnieniu zgodnie z art. 24.

1c. Na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje się także informacje o zwaloryzowanej wysokości składek podlegających odprowadzeniu do otwartego funduszu emerytalnego lub zewidencjonowaniu na subkoncie, o którym mowa w art. 40a: #

1) w przypadku ubezpieczonych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, należnych za okres do dnia złożenia wniosku o emeryturę określoną w art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub nabycia prawa do emerytury, jeżeli złożenie takiego wniosku nie jest wymagane – nieopłaconych lub niezidentyfikowanych do tego dnia, także wówczas gdy nie uległy one przedawnieniu; #

2) w przypadku ubezpieczonych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, opłaconych lub zidentyfikowanych po dniu złożenia wniosku o emeryturę określoną w art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub nabycia prawa do emerytury, jeżeli złożenie takiego wniosku nie jest wymagane. #

1d. Jako datę zewidencjonowania na koncie ubezpieczonego składek, o których mowa w ust. 1b i 1c, przyjmuje się dzień zewidencjonowania na koncie ubezpieczonego składek, o których mowa w ust. 1 pkt 1, należnych za ten sam miesiąc kalendarzowy. #

1e. Na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje się kwotę środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a, na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc ustalenia prawa do emerytury z tytułu: #

1) osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat; #

2) osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat przez osobę, która nie spełnia ustawowych warunków do ustalenia prawa do okresowej emerytury kapitałowej, z zastrzeżeniem ust. 1f; #

3) o którym mowa w art. 88a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela. #

1f. Przepisu ust. 1e nie stosuje się do osób spełniających ustawowe warunki do ustalenia prawa do okresowej emerytury kapitałowej. #

1g. Przepis ust. 1e stosuje się odpowiednio do osób, którym nie ustalono prawa do okresowej emerytury kapitałowej z przyczyn, o których mowa w art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych. #

2. Na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje się także informacje: #

1) wymienione w drukach: zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, imiennym raporcie miesięcznym, deklaracji rozliczeniowej i raporcie informacyjnym; #

2) o członkostwie w otwartym funduszu emerytalnym i o terminach przekazania składek do tego funduszu; #

3) o członkostwie w kasie chorych i o terminach przekazania składek do tej kasy; #

4) o wysokości należnych i wpłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne oraz o wysokości należnych i odprowadzonych składek podlegających odprowadzeniu do otwartego funduszu emerytalnego; #

4a) o wartości środków wypłaconych z tytułu okresowej emerytury kapitałowej; #

5) o faktach pozaubezpieczeniowych, mających wpływ na prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i na ich wysokość; #

6) (uchylony) #

7) niezbędne do przyznania, ustalenia wysokości i wypłaty świadczeń z ubezpieczeń społecznych, a także świadczeń finansowanych z budżetu państwa oraz o dokonanych wypłatach; #

8) niezbędne do ustalenia, ponownego ustalenia lub przeliczenia kapitału początkowego; #

9) o kapitale początkowym oraz zwaloryzowanym kapitale początkowym; #

10) niezbędne do realizacji przez Zakład zadań zleconych na podstawie odrębnych przepisów; #

11) o okresach pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, przekazane w zgłoszeniu danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o którym mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych; #

12) o małżeńskich stosunkach majątkowych oraz o osobach fizycznych, na rzecz których ma nastąpić w razie śmierci wypłata środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a, w przypadku osób niebędących członkami otwartego funduszu emerytalnego, dla których Zakład prowadzi to subkonto; #

13) o kwocie środków, o której mowa w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a; #

14) o osobach uposażonych, o których mowa w art. 25b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; #

15) o oświadczeniach: #

a) o przekazywaniu do otwartego funduszu emerytalnego składki, o której mowa w art. 22 ust. 3 pkt 1 lit. a, począwszy od składki opłaconej za lipiec, #

b) o zewidencjonowaniu składki, o której mowa w art. 22 ust. 3 pkt 2, na subkoncie, o którym mowa w art. 40a, począwszy od składki opłaconej za miesiąc, w którym złożono wniosek. #

3. (uchylony) #

4. (uchylony) #

5. (uchylony) #

6. (uchylony) #

7. (uchylony) #

8. Zakład może odmówić zewidencjonowania na koncie ubezpieczonego nieopłaconej składki na ubezpieczenie emerytalne, o której mowa w ust. 1 pkt 1, a zewidencjonowaną anulować, w razie współdziałania ubezpieczonego z płatnikiem składek w celu uniknięcia obowiązku opłacania składek. #

8a. Na podstawie zawiadomienia przez właściwy organ emerytalny o ustaleniu prawa ubezpieczonego do emerytury na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin lub przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin Zakład usuwa z ewidencji informacje o należnych i zwaloryzowanych składkach na ubezpieczenie emerytalne za okresy służby uwzględnione w wymiarze emerytury wojskowej lub policyjnej. #

9. (uchylony) #

10. (uchylony) #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Sąd Najwyższy, wyrok z , II UK 194/15

    …sądowej (art. 24 ust. 1-4 ustawy systemowej). Warto też sygnalizować, że składki należne podlegają waloryzacji, choćby uległy przedawnieniu (art. 40 ust. 1b). Wszystko to oznacza, że organ ubezpieczeń społecznych ma ustawowy obowiązek wymierzania i ściągania zaległości składkowych w razie…

  2. Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 50/02
  3. Sąd Najwyższy, wyrok z , I UK 341/13

    …na wniosek małżonka osoby, która nieodwołalnie przystąpiła do OFE, a następnie bez jego zgody z niego zrezygnowała”, 4/ niezastosowania art. 40 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 22 ust. 3 a simili wraz z art. 85 ust. 1 ustawy o…

  4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 105/17

    …należy, że zgodnie z art. 50 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, "dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego, o których mowa w art. 40, i na koncie płatnika składek, o których mowa w art. 45, mogą być udostępniane sądom, prokuratorom, organom kontroli skarbowej, organom…

  5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 104/14

    …art. 50 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika bowiem, że dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego, o których mowa w art. 40 [w tym informacje o faktach pozaubezpieczeniowych, mających wpływ na prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i na ich wysokość oraz…

  6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrok z , II SA/Ke 912/13

    …205/09 poz. 1585 ze zm.), dane zgromadzone na kontach, o których mowa w ust. 3, (tj. dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego, o których mowa w art. 40), udostępnia się komornikom sądowym, w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji, odpłatnie, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.…

  7. Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z , VIII U 2465/25

    …w celu obliczenia dotychczas przysługującej emerytury z Funduszu. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 199) na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje się informacje o zwaloryzowanej…

  8. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z , VIII U 476/20
  9. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z , VII U 1416/18

    …dalsze trwanie życia 218,40 miesięcy, w ten sposób obliczona emerytura wyniosła 3 701,15 zł. Zgodnie z art. 40 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2019 poz. 300) organ rentowy nawet w sytuacji, gdy płatnik nie opłacił składek za ubezpieczonego…

  10. Sąd Apelacyjny w Katowicach, wyrok z , III AUa 59/19

    …decyzji organu rentowego z dnia 20 czerwca 2017 r. odmawiającej, na podstawie art. 83 ust. 1 w zw. z art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ustalenia faktycznego okresu ubezpieczenia oraz zaewidencjonowania na koncie osoby ubezpieczonej S. M.…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 40 (165)

Historia zmian

Bez zmian od 6 lutego 2026 r.