Art. 12
Tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 472 [PDF]. Stan prawny na
Art. 12.
1. Inicjator referendum powiadamia na piśmie przewodniczącego zarządu danej jednostki samorządu terytorialnego, a w gminie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), o zamiarze wystąpienia z inicjatywą przeprowadzenia referendum. #
2. Powiadomienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera: #
1) jeżeli inicjatorem referendum jest grupa obywateli – nazwiska, imiona, adresy zamieszkania oraz numery ewidencyjne PESEL wszystkich członków grupy oraz wskazanie osoby będącej jej pełnomocnikiem; #
2) jeżeli inicjatorem referendum jest partia polityczna lub organizacja społeczna – nazwę inicjatora, adres siedziby oraz nazwisko, imię, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL osoby będącej jej pełnomocnikiem, przy czym do powiadomienia dołącza się poświadczony odpis z ewidencji partii politycznych lub odpis z rejestru organizacji wraz z jej statutem; #
3) określenie sprawy, w której ma zostać przeprowadzone referendum. #
3. Przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego, a w gminie wójt (burmistrz, prezydent miasta), niezwłocznie potwierdza na piśmie otrzymanie powiadomienia. #
4. Pełnomocnikiem inicjatora referendum może być jedynie osoba, której przysługuje prawo wybierania do organu stanowiącego danej jednostki samorządu terytorialnego. #
5. Na wniosek inicjatora referendum, złożony na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, opatrzonym własnoręcznym podpisem, przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego, a w gminie wójt (burmistrz, prezydent miasta), w ciągu 14 dni od otrzymania wniosku powiadamia, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, inicjatora referendum lub jego pełnomocnika o liczbie wyborców, ujętych w Centralnym Rejestrze Wyborców w obwodach danej gminy na koniec kwartału poprzedzającego złożenie wniosku. Liczbę tę dla powiatów oraz województw ustalają i niezwłocznie przekazują właściwym starostom i marszałkom województw komisarze wyborczy na podstawie danych zgromadzonych w Centralnym Rejestrze Wyborców do 10 dnia miesiąca następującego po zakończeniu kwartału. #
6. Inicjator referendum w sprawie odwołania organu jednostki samorządu terytorialnego przed upływem kadencji powiadamia o zamiarze wystąpienia z taką inicjatywą również komisarza wyborczego; do tego powiadomienia stosuje się odpowiednio przepisy ust. 1–3. #
Art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym Art. 12. 1. Inicjator referendum powiadamia na piśmie przewodniczącego zarządu danej jednostki samorządu terytorialnego, a w gminie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), o zamiarze wystąpienia z inicjatywą przeprowadzenia referendum. 2. Powiadomienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera: 1) jeżeli inicjatorem referendum jest grupa obywateli – nazwiska, imiona, adresy zamieszkania oraz numery ewidencyjne PESEL wszystkich członków grupy oraz wskazanie osoby będącej jej pełnomocnikiem; 2) jeżeli inicjatorem referendum jest partia polityczna lub organizacja społeczna – nazwę inicjatora, adres siedziby oraz nazwisko, imię, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL osoby będącej jej pełnomocnikiem, przy czym do powiadomienia dołącza się poświadczony odpis z ewidencji partii politycznych lub odpis z rejestru organizacji wraz z jej statutem; 3) określenie sprawy, w której ma zostać przeprowadzone referendum. 3. Przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego, a w gminie wójt (burmistrz, prezydent miasta), niezwłocznie potwierdza na piśmie otrzymanie powiadomienia. 4. Pełnomocnikiem inicjatora referendum może być jedynie osoba, której przysługuje prawo wybierania do organu stanowiącego danej jednostki samorządu terytorialnego. 5. Na wniosek inicjatora referendum, złożony na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, opatrzonym własnoręcznym podpisem, przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego, a w gminie wójt (burmistrz, prezydent miasta), w ciągu 14 dni od otrzymania wniosku powiadamia, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, inicjatora referendum lub jego pełnomocnika o liczbie wyborców, ujętych w Centralnym Rejestrze Wyborców w obwodach danej gminy na koniec kwartału poprzedzającego złożenie wniosku. Liczbę tę dla powiatów oraz województw ustalają i niezwłocznie przekazują właściwym starostom i marszałkom województw komisarze wyborczy na podstawie danych zgromadzonych w Centralnym Rejestrze Wyborców do 10 dnia miesiąca następującego po zakończeniu kwartału. 6. Inicjator referendum w sprawie odwołania organu jednostki samorządu terytorialnego przed upływem kadencji powiadamia o zamiarze wystąpienia z taką inicjatywą również komisarza wyborczego; do tego powiadomienia stosuje się odpowiednio przepisy ust. 1–3.
art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 472)Otwórz w aplikacji
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 2031/22
…2 oraz ust. 2 i 3 załącznika do uchwały jako sprzecznej z art. 35 ust. 3 pkt 2 u.s.g. w zw. z art. 4, art. 6, art. 9 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 55 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 741 ze zm. - dalej jako ustawa o…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 1785/22
…gdy dotyczy to wydatkowania środków publicznych; 8) art. 35 ust. 3 u.s.g. w związku z art. 4, art. 6, art. 9 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 55 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 741) w związku z art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 1915/22
…2 oraz ust. 2 i 3 załącznika do uchwały jako sprzecznej z art. 35 ust. 3 pkt 2 u.s.g. w zw. z art. 4, art. 6, art. 9 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 55 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 741 ze zm. - dalej jako ustawa o…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 1920/22
…2 oraz ust. 2 i 3 załącznika do uchwały jako sprzecznej z art. 35 ust. 3 pkt 2 u.s.g. w zw. z art. 4, art. 6, art. 9 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 55 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 741 ze zm. - dalej jako ustawa o…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 2032/22
…2 oraz ust. 2 i 3 załącznika do uchwały jako sprzecznej z art. 35 ust. 3 pkt 2 u.s.g. w zw. z art. 4, art. 6, art. 9 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 55 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 741 ze zm. – dalej jako ustawa o…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 1918/22
…do uchwały jako sprzecznej z art. 35 ust. 3 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 4, art. 6, art. 9 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 55 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 741 ze zm. - dalej jako ustawa o…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 1917/22
…2 oraz ust. 2 i 3 załącznika do uchwały jako sprzecznej z art. 35 ust. 3 pkt 2 u.s.g. w zw. z art. 4, art. 6, art. 9 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 55 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 741 ze zm. - dalej jako ustawa o…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 2029/22
…2 oraz ust. 2 i 3 załącznika do uchwały jako sprzecznej z art. 35 ust. 3 pkt 2 u.s.g. w zw. z art. 4, art. 6, art. 9 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 55 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 741 ze zm. – dalej jako ustawa o…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 2509/23
…mieszkańców gminy K. będącą inicjatorem referendum lokalnego – dalej: "inicjatorzy referendum" – w oparciu o art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 741 z późn. zm., dalej: "ustawa o referendum lokalnym" lub "ustawa" -…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., wyrok z , II SA/Go 19/17
…o referendum lokalnym, referendum przeprowadza się na wniosek co najmniej 10% uprawnionych do głosowania mieszkańców powiatu. Na podstawie art. 12 ust. 5 cyt. ustawy, liczba mieszkańców jednostki samorządu terytorialnego uprawnionych do głosowania ustalana jest na koniec kwartału…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 12 (47)
Historia zmian
Bez zmian od 14 marca 2025 r.