Art. 4

Pokaż w całym akcie

Art. 4 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych
Art. 4.
1. Świadczenie przysługuje nauczycielom, którzy spełnili łącznie następujące warunki:
1) osiągnęli wiek, o którym mowa w ust. 3;
2) mają okres składkowy i nieskładkowy w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 oraz z 2026 r. poz. 26), zwanej dalej „ustawą o emeryturach i rentach z FUS”, wynoszący 30 lat, w tym 20 lat wykonywania pracy w jednostkach, o których mowa w art. 2 pkt 1, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć;
3) rozwiązali stosunek pracy.
2. Nauczycielom spełniającym warunki określone w ust. 1 pkt 1 i 2 świadczenie przysługuje również w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub wygaśnięcia stosunku pracy w okolicznościach określonych:
1) w art. 20 ust. 1, 5c i 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm.);
2) w art. 225 ust. 1, 6, 7 i 10 oraz art. 226 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60, z późn. zm.).
3. Nauczyciel ma prawo do świadczenia, jeżeli ukończył:
1) 55 lat – w latach 2009–2014;
2) 55 lat w przypadku kobiet i 56 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2015–2016;
3) 55 lat w przypadku kobiet i 57 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2017–2018;
4) 55 lat w przypadku kobiet i 58 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2019–2020;
5) 55 lat w przypadku kobiet i 59 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2021–2022;
6) 55 lat w przypadku kobiet i 60 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2023–2024;
7) 56 lat w przypadku kobiet i 61 lat w przypadku mężczyzn – w latach 2025–2026;
8) 57 lat w przypadku kobiet i 62 lata w przypadku mężczyzn – w latach 2027–2028;
9) 58 lat w przypadku kobiet i 63 lata w przypadku mężczyzn – w latach 2029–2030;
10) 59 lat w przypadku kobiet i 64 lata w przypadku mężczyzn – w latach 2031–2032.

art. 4 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 86)

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 grudnia 2013 r., III UK 9/13

   …pracy lub wygaśnięcia stosunku pracy w okolicznościach określonych w art. 20 ust. 1, 5c i 7 Karty Nauczyciela. Łączne odczytanie przepisu art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o n.ś.k. prowadzi do wniosku, że prawo do przedmiotowego świadczenia wyłączają wszystkie sytuacje wygaśnięcia…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 kwietnia 2013 r., II UK 205/12

   …i rozwiązania stosunku pracy. Warunki nabycia prawa do świadczenia kompensacyjnego określa art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, przewidując, że świadczenie to przysługuje nauczycielom, którzy spełnili łącznie następujące warunki:…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 lutego 2012 r., II UK 126/11

   …przez przedsiębiorstwo i nauczyciela praktycznej nauki zawodu zatrudnianego przez szkołę nie mogą być różnicowane w ustawie z 2009 r. (art. 4 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 pkt 1). Otóż już na gruncie ustawy Karta Nauczyciela status instruktorów praktycznej nauki zawodu zatrudnianych…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 września 2015 r., I UK 468/14

   …z dnia 26 lutego 2014 r., SK 2/13 postępowania ze skargi konstytucyjnej o zbadanie zgodności art. 4 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych w zakresie, w jakim uzależnia nabycie tego świadczenia od spełnienia warunku rozwiązania stosunku…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 8 marca 2016 r., II UK 101/15

   …jak również w orzecznictwie sądów apelacyjnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych świadczenie to przysługuje nauczycielom, którzy spełnili łącznie następujące warunki: 1) osiągnęli…

6. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, wyrok z 5 marca 2019 r., III AUa 87/19

   …zarzuca wprost tego nie formułując - naruszenie przez Sąd Okręgowy przypisów prawa materialnego tj. art. 4 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych ( Dz.U.2018.128 j.t.). W istocie bowiem rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga oceny prawnej w…

7. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, wyrok z 1 lutego 2024 r., III AUa 346/23

   …i nieuwzględnienia orzecznictwa NSA, należy wskazać, że literalnie rzecz biorąc przepis art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych wskazuje jedynie na możliwość zaliczenia okresów składkowych i nieskładkowych w rozumieniu ustawy z…

8. Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 14 stycznia 2021 r., III AUa 521/19

   …okolicznościach faktycznych niezasadny okazał się podniesiony w apelacji zarzut naruszenia przepisu art. 4 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2018 r. poz. 128 ze zm.). W szczególności niezasadne jest stanowisko apelacji, że…

9. Sąd Okręgowy w Lublinie, wyrok z 5 września 2016 r., VII U 233/16

   …zostały rozbieżności także w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącej wykładni zawartego w art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych. Chodziło o wyjaśnienie, czy jeden z warunków nabycia prawa do tego świadczenia w postaci…

10. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, wyrok z 9 grudnia 2015 r., III AUa 1446/15

    …B. G. przesłanek warunkujących przyznanie nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego na podstawie art. 4 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz. U. Nr 97, poz. 800 ze zm.). We wskazanym powyżej zakresie Sąd Okręgowy przeprowadził stosowne…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 4 (108)

Historia zmian

Bez zmian od 20 stycznia 2026 r.