Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 74

Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 967 [PDF]. Stan prawny na

Brzmienie zmienione z dniem

Art. 74.

1. Byłemu pracownikowi kolejowemu pobierającemu emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, przyznaną na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin lub przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r. poz. 144, z późn. zm.) albo przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 oraz z 2026 r. poz. 26 i 425), a także członkom rodziny tego pracownika pobierającym po nim rentę rodzinną przyznaną na podstawie wymienionych przepisów, przysługuje prawo do deputatu węglowego w ilości 1800 kg węgla kamiennego rocznie, w formie ekwiwalentu pieniężnego. #

2. Za podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, przyjmuje się przeciętną średnioroczną cenę detaliczną 1000 kg węgla kamiennego z roku poprzedzającego rok, w którym ekwiwalent ma być wypłacany, ogłaszaną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w terminie do dnia 20 stycznia każdego roku, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, skorygowaną o przewidywany w ustawie budżetowej średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów na rok planowany. #

3. Świadczenie określone w ust. 1 przysługuje również emerytowi lub renciście, który pobiera emeryturę lub rentę z tytułu zatrudnienia w okresach równorzędnych z okresami zatrudnienia na kolei, oraz osobie, której przyznano kolejową emeryturę lub rentę w drodze wyjątku. #

4. Prawo do deputatu węglowego nie przysługuje jednak emerytowi lub renciście, jeżeli nie przysługiwało mu w okresie zatrudnienia, z tytułu którego powstało prawo do emerytury lub renty. #

5. Ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w ust. 1, przyznaje i wypłaca w dwóch terminach wraz z wypłatą emerytury lub renty: w marcu – za okres od 1 stycznia do 30 czerwca i we wrześniu – za okres od 1 lipca do 31 grudnia każdego roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dotacji celowej z budżetu państwa. #

6. W przypadku przyznania emerytury lub renty po terminie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego, ekwiwalent należny od dnia przyznania emerytury lub renty do końca półrocznego okresu, o którym mowa w ust. 5, wypłaca się łącznie z pierwszą należnością z tytułu emerytury lub renty. #

7. W przypadku przyznania renty rodzinnej po emerycie lub renciście ekwiwalent pieniężny z tytułu tej renty przysługuje dopiero po upływie okresu, za który został wypłacony emerytowi lub renciście. #

8. Emerytom lub rencistom przebywającym w domach pomocy społecznej ekwiwalent pieniężny wypłaca się miesięcznie wraz z wypłatą emerytury lub renty. #

9. W przypadku gdy rentę rodzinną pobiera więcej niż jedna osoba, wszystkim tym osobom przysługuje łącznie jeden ekwiwalent. W razie podziału renty rodzinnej ekwiwalent pieniężny ulega podziałowi w częściach równych, odpowiednio do liczby uprawnionych. #

10. Emeryci i renciści nabywają prawo do ekwiwalentu pieniężnego z dniem przyznania emerytury lub renty. #

11. Prawo do pobierania ekwiwalentu pieniężnego ustaje lub ulega zawieszeniu wraz z ustaniem prawa do emerytury lub renty. #

Pokaż w całym akcie

Orzecznictwo

  1. Sąd Najwyższy, uchwała z , I UZP 4/10

    …że w sprawie tej powstało zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości. Zasadniczą przyczyną wątpliwości jest to, że przepisy ustawy (art. 74 ust. 11) przewidują ustanie lub zawieszenie prawa do pobierania ekwiwalentu jedynie w przypadku usta- 6 nia prawa do emerytury lub renty. Ponadto…

  2. Sąd Najwyższy, postanowienie z , II UZ 40/10
  3. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z , VIII U 227/22

    …odwołującego do przedmiotowego ekwiwalentu, bowiem w jego ocenie mimo, że ubezpieczony spełnia przesłanki określone w cytowanym wyżej art. 74 ust 1 ustawy, to w niniejszej sprawie istotna jest treść cytowanego art. 74 ust 4 ustawy, która wyłącza zastosowanie ust. 1, tj. nie pozwala na…

  4. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z , VIII U 1352/21
  5. Sąd Okręgowy w Łodzi, zarządzenie z , VIII U 2435/20

    …11 ww. przepisu wraz z ustaniem zatrudnienia na kolei, czy też ustaniem prawa do renty kolejowej, ustaje prawo do deputatu węglowego. Co prawda art. 74 ust. 1 przewiduje możliwość nabycia prawa do deputatu węglowego byłemu pracownikowi kolejowemu również na podstawie przepisów ustawy o…

  6. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z , VIII U 1998/19

    …uprawnienia do deputatu węglowego w okresie zatrudnienia, z tytułu którego powstało prawo do emerytury lub renty. Nadto po myśli ust. 10 art. 74 cyt. ustawy emeryci i renciści nabywają prawo do ekwiwalentu pieniężnego z dniem przyznania emerytury lub renty. Jak bezsprzecznie wynika z…

  7. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, wyrok z , III AUa 96/19

    …do sytuacji, w której prawo do deputatu przysługiwałoby tylko tym osobom, które świadczenie uzyskały na podstawie aktów wskazanych w przepisie art. 74 omawianej ustawy, w tym na podstawie ustawy z 12 czerwca 1975 r. Natomiast prawa do deputatu węglowego nie mogłyby uzyskać te osoby, które prawo…

  8. Sąd Okręgowy w Łodzi, zarządzenie z , VIII U 1680/17

    …11 ww. przepisu wraz z ustaniem zatrudnienia na kolei, czy też ustaniem prawa do renty kolejowej, ustaje prawo do deputatu węglowego. Co prawda art. 74 ust. 1 przewiduje możliwość nabycia prawa do deputatu węglowego byłemu pracownikowi kolejowemu również na podstawie przepisów ustawy o…

  9. Sąd Okręgowy w Suwałkach, wyrok z , III U 483/18

    …11 ww. artykułu wraz z ustaniem zatrudnienia na kolei, czy też ustaniem prawa do renty kolejowej, ustaje prawo do deputatu węglowego. Co prawda art. 74 ust. 1 przewiduje możliwość nabycia prawa do deputatu węglowego byłemu pracownikowi kolejowemu również na podstawie przepisów ustawy o…

  10. Sąd Okręgowy w Siedlcach, wyrok z , IV U 272/18

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 74 (34)

Historia zmian

Zmiany od 12 kwietnia 2024 r.

  1. : zmiana brzmienia tekst z tego dnia