Art. 37a
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 967 [PDF]. Stan prawny na
Art. 37a.
1. Grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP SA, niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP SA stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7. #
2. Do gruntów, o których mowa w ust. 1, PKP SA przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach. #
3. Nabycie prawa użytkowania wieczystego następuje bez wniesienia pierwszej opłaty. #
4. Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 2, potwierdza wojewoda, w drodze decyzji. #
5. Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 2, nie może naruszać praw osób trzecich. #
6. Ostateczna decyzja, o której mowa w ust. 4, stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Skarbu Państwa i prawa użytkowania wieczystego PKP SA. #
7. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym PKP SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat. #
8. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 7, wypłaca PKP SA. #
9. Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość gruntu według stanu z dnia 1 czerwca 2003 r., przy czym nie uwzględnia się wzrostu jego wartości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie władania gruntem przez dotychczasowego właściciela. #
Art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" Art. 37a. 1. Grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP SA, niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP SA stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7. 2. Do gruntów, o których mowa w ust. 1, PKP SA przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach. 3. Nabycie prawa użytkowania wieczystego następuje bez wniesienia pierwszej opłaty. 4. Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 2, potwierdza wojewoda, w drodze decyzji. 5. Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 2, nie może naruszać praw osób trzecich. 6. Ostateczna decyzja, o której mowa w ust. 4, stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Skarbu Państwa i prawa użytkowania wieczystego PKP SA. 7. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym PKP SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat. 8. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 7, wypłaca PKP SA. 9. Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość gruntu według stanu z dnia 1 czerwca 2003 r., przy czym nie uwzględnia się wzrostu jego wartości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie władania gruntem przez dotychczasowego właściciela.
art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2026 r. poz. 967)
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 263/10
…na rzecz Archidiecezji P. w wysokości 85 813 zł. Organ uznał jednocześnie, iż nie zachodzi w sprawie okoliczność określona w przepisie art. 37a ust. 7 zd. 3 wskazanej ustawy, zgodnie z którym roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje w przypadku gdy grunt, o którym mowa w ust. 1,…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1212/12
…Przedsiębiorstwa [...] SA działkami nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] z obrębu [...], w trybie ww. art. 37a - twierdząc, iż stanowią one linię kolejową [...]-[...]. Skoro zatem powołany wyżej przepis dotyczy gruntów, które w dniu 28 lutego 2003 r. nie…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1671/10
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1286/19
…może zostać naruszona wskutek błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania. W niniejszej sprawie autor kasacji zarzucił błędną wykładnię art. 37a ust. 7 zd. 3 u.k.r.PKP oraz art. 134 ust. 1 i art. 135 ust. 1 i 2 u.g.n. w zw. z art. 37a ust. 7 i 9 u.k.r.PKP. Stawiając zarzut naruszenia prawa…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 150/22
…o istotnym wpływie na wynik sprawy. W zarzucie dotyczącym naruszenia prawa materialnego strona skarżąca kasacyjnie podniosła zarzut naruszenia art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U.…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 258/17
…ww. decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa złożyły Polskie Koleje Państwowe S.A., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 37a ust 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 877/23
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 3226/19
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1548/21
…a w szczególności nie ustaliły jednoznacznie, czy obszar ten był w dniu 28 lutego 2003 r. zajęty pod linię kolejową czy bocznicę. W trybie art. 37a ust. 2 w/w ustawy, [...] S.A. nie miałaby bowiem możliwości nabycia bocznicy kolejowej na własność, gdyż przepis ten odnosi się jedynie do…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 708/15
…zwanej dalej ustawą z 1931 r., czyli daleko przed wejściem w życie ustawy komercjalizacyjnej, to wówczas brak byłoby podstaw do zastosowania jej art. 37a, co winno skutkować ewentualnym wszczęciem postępowania nadzwyczajnego w stosunku do decyzji Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2009 r. i…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 37a (143)
Historia zmian
Bez zmian od 12 kwietnia 2024 r.