Art. 196

Pokaż w całym akcie

Art. 196 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze
Art. 196.
§ 1. Członkowi spółdzielni zatrudnionemu na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, którego spółdzielnia wykluczyła lub wykreśliła z rejestru członków z naruszeniem przepisów art. 193–195, przysługują roszczenia przewidziane w przepisach art. 188 § 1 i 2 lub, jeżeli jest to dla członka korzystniejsze, w przepisach prawa pracy dotyczących uprawnienia pracownika w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez zakład pracy umowy o pracę bez wypowiedzenia.
§ 2. Roszczeń, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, członek może dochodzić tylko wtedy, gdy dochodzi uchylenia uchwały o wykluczeniu albo wykreśleniu.
§ 3. Jeżeli wykluczenie albo wykreślenie było uzasadnione, lecz nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 193 § 3 lub art. 195, powództwo członka o uchylenie uchwały o wykluczeniu albo o wykreśleniu i o przywrócenie do pracy może być oddalone, o ile dalsze pozostawanie członka w spółdzielni nie dałoby się pogodzić z zasadami współżycia społecznego.
§ 4. Członkowi spółdzielni, który mimo bezzasadnego wykluczenia ze spółdzielni albo wykreślenia z rejestru członków nie dochodzi przywrócenia do pracy ani nawiązania członkostwa, przysługuje odszkodowanie odpowiadające wynagrodzeniu za okres wypowiedzenia.

art. 196 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2026 r. poz. 521)

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 czerwca 2009 r., I PZP 2/09
2. Sąd Najwyższy, wyrok z 1 marca 2018 r., III PK 18/17
3. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 grudnia 2011 r., II PK 76/11
4. Sąd Najwyższy, wyrok z 28 kwietnia 2010 r., II PK 316/09

   …tej przesłanki negatywnej w postaci konieczności uchylenia uchwały i przywrócenia pracownika do pracy został jednoznacznie określony w art. 196 § 1 i § 2 ustawy. Takich skutków nie można było natomiast wiązać z niewysłuchaniem członka spółdzielni przez radę nadzorczą przed podjęciem…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 27 marca 2007 r., II PK 235/06

   …postępowania cywilnego (np. art. 17 k.p.c., art. 461 k.p.c.), czy też w innych ustawach (np. w Prawie spółdzielczym - art. 198 § 1 w związku z art. 196 § 1 i 2). Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej Sąd Rejonowy nie miał obowiązku orzec z urzędu o innym roszczeniu niż zgłoszone…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 stycznia 2001 r., I PKN 148/00
7. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 grudnia 1999 r., I PKN 385/99

   …szkodę spółdzielni poprzez przyjmowanie zawyżonych kwot na rachunkach za noclegi od właścicieli hoteli”. Zgodnie z art. 196 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (jednolity tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 ze zm.), przywrócenie pracownika do pracy nie jest możliwe bez…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 kwietnia 1997 r., I PKN 67/97
9. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 czerwca 2012 r., II PK 268/11

   …pracy przed jej upadłością i na gruncie prawa spółdzielczego ma roszczenie o 5 przywrócenie do pracy, skoro wykluczenie było niezasadne (art. 196 § 1 i § 2 w związku z art. 188 § 1 i § 2). Upadłość likwidacyjną spółdzielni ogłoszono w ostatniej fazie procesu (1 października 2010 r.), co…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 28 maja 2008 r., I PK 254/07

    …oświadczenia woli). Należy w tym zakresie odwołać się do przepisów szczególnych działu III Prawa spółdzielczego (art. 181-203), a zwłaszcza do art. 196 § 1 i 2 w związku z art. 188 § 1. Zgodnie z art. 196 § 1 Prawa spółdzielczego, członkowi spółdzielni zatrudnionemu na podstawie spółdzielczej…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 196 (24)

Historia zmian

Bez zmian od 23 marca 2026 r.