Art. 108a
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 521 [PDF]. Stan prawny na
Art. 108a.
§ 1. Członkowie spółdzielni, których prawa i obowiązki majątkowe są związane z wyodrębnioną organizacyjnie jednostką spółdzielni albo z częścią majątku spółdzielni, która nadaje się do takiego wyodrębnienia, mogą na podstawie uchwały podjętej większością głosów tych członków wystąpić do zarządu spółdzielni z żądaniem zwołania walnego zgromadzenia w celu podjęcia uchwały o podziale spółdzielni w ten sposób, że z tej jednostki organizacyjnej albo części majątku zostanie utworzona nowa spółdzielnia. W zakresie reprezentacji tych członków stosuje się odpowiednio przepisy o zakładaniu spółdzielni. #
§ 2. Zarząd spółdzielni jest obowiązany niezwłocznie przygotować dokumenty niezbędne do podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o podziale oraz udostępnić je członkom żądającym podziału. #
§ 3. Walne zgromadzenie może podjąć uchwałę odmawiającą podziału tylko ze względu na ważne interesy gospodarcze dotychczasowej spółdzielni lub istotne interesy jej członków. #
§ 4. W razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały odmawiającej podziału spółdzielni albo uchwały o podziale naruszającej istotne interesy członków występujących z żądaniem podziału, członkowie, którzy wystąpili z takim żądaniem, mogą w terminie sześciu tygodni od dnia odbycia walnego zgromadzenia wystąpić do sądu o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale. #
§ 5. Przepis § 4 stosuje się odpowiednio w razie nierozpatrzenia przez walne zgromadzenie zgłoszonego przez członków żądania w terminie trzech miesięcy od dnia jego doręczenia. #
§ 6. W razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o podziale niezawierającej wszystkich składników treści tej uchwały określonych w art. 108 § 2, członkowie zgłaszający żądanie podziału mogą wystąpić do zarządu spółdzielni z żądaniem zwołania walnego zgromadzenia w celu podjęcia uzupełniającej uchwały o podziale. Przepisy § 4 i 5 stosuje się odpowiednio. #
§ 7. Przepisy § 2–6 stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy z żądaniem podziału występuje organ spółdzielni powołany do reprezentowania członków, których prawa i obowiązki majątkowe są związane z wyodrębnioną organizacyjnie jednostką spółdzielni. #
§ 8. Uchwała walnego zgromadzenia o podziale spółdzielni zawierająca wszystkie składniki treści określone w art. 108 § 2 oraz prawomocne orzeczenie sądu zastępujące taką uchwałę stanowią podstawę do dokonania stosownych wpisów w rejestrze i w księdze wieczystej. #
Art. 108a ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze Art. 108a. § 1. Członkowie spółdzielni, których prawa i obowiązki majątkowe są związane z wyodrębnioną organizacyjnie jednostką spółdzielni albo z częścią majątku spółdzielni, która nadaje się do takiego wyodrębnienia, mogą na podstawie uchwały podjętej większością głosów tych członków wystąpić do zarządu spółdzielni z żądaniem zwołania walnego zgromadzenia w celu podjęcia uchwały o podziale spółdzielni w ten sposób, że z tej jednostki organizacyjnej albo części majątku zostanie utworzona nowa spółdzielnia. W zakresie reprezentacji tych członków stosuje się odpowiednio przepisy o zakładaniu spółdzielni. § 2. Zarząd spółdzielni jest obowiązany niezwłocznie przygotować dokumenty niezbędne do podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o podziale oraz udostępnić je członkom żądającym podziału. § 3. Walne zgromadzenie może podjąć uchwałę odmawiającą podziału tylko ze względu na ważne interesy gospodarcze dotychczasowej spółdzielni lub istotne interesy jej członków. § 4. W razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały odmawiającej podziału spółdzielni albo uchwały o podziale naruszającej istotne interesy członków występujących z żądaniem podziału, członkowie, którzy wystąpili z takim żądaniem, mogą w terminie sześciu tygodni od dnia odbycia walnego zgromadzenia wystąpić do sądu o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale. § 5. Przepis § 4 stosuje się odpowiednio w razie nierozpatrzenia przez walne zgromadzenie zgłoszonego przez członków żądania w terminie trzech miesięcy od dnia jego doręczenia. § 6. W razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o podziale niezawierającej wszystkich składników treści tej uchwały określonych w art. 108 § 2, członkowie zgłaszający żądanie podziału mogą wystąpić do zarządu spółdzielni z żądaniem zwołania walnego zgromadzenia w celu podjęcia uzupełniającej uchwały o podziale. Przepisy § 4 i 5 stosuje się odpowiednio. § 7. Przepisy § 2–6 stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy z żądaniem podziału występuje organ spółdzielni powołany do reprezentowania członków, których prawa i obowiązki majątkowe są związane z wyodrębnioną organizacyjnie jednostką spółdzielni. § 8. Uchwała walnego zgromadzenia o podziale spółdzielni zawierająca wszystkie składniki treści określone w art. 108 § 2 oraz prawomocne orzeczenie sądu zastępujące taką uchwałę stanowią podstawę do dokonania stosownych wpisów w rejestrze i w księdze wieczystej.
art. 108a ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2026 r. poz. 521)Otwórz w aplikacji
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, wyrok z , IV CSK 222/06
…Mieszkaniowej W., wystąpiła do zarządu z żądaniem zwołania Zebrania Przedstawicieli w celu podjęcia uchwały o podziale spółdzielni na podstawie art. 108a obowiązującego wówczas prawa spółdzielczego. Podział miał nastąpić poprzez wydzielenie części majątku spółdzielni wraz z towarzyszącą…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , III CZP 37/13
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , I CZ 17/06
…Ogólna regulacja dotycząca spółdzielni w organizacji została zamieszczona w przepisach art. 6, 7 i 11 pr. spółdz., które, zgodnie z art. 108a § 1 in fine pr. spółdz., mają odpowiednie zastosowanie w zakresie reprezentacji wyżej wymienionych członków. Spółdzielnia w organizacji nie…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II CSK 105/06
…Istotnym elementem tej regulacji jest – poza samym określeniem terminu – wskazanie początku jego biegu. Elementy te zawiera regulacja zawarta w art. 108a Pr.spółdz. W razie spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 108a § 1 na zarządzie spółdzielni spoczywa obowiązek niezwłocznego przygotowania…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , I CSK 147/15
- Sąd Najwyższy, wyrok z , I CSK 974/14
…Apelacyjny mógł orzekać jedynie o sposobie rozdzielenia nieruchomości, a nie o dopuszczalności podziału spółdzielni. Powództwo przewidziane w art. 108a § 5 w zw. z § 4 pr. spółdz. jest powództwem o ukształtowanie. Wydane orzeczenie zastępuje uchwałę spółdzielni, która stanowi całość o koniecznej…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II OSK 1135/11
…4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny nie był władny odnieść się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzutów naruszenia art. 108a § 1 w związku z art. 6 § 1 i 2 ustawy Prawo spółdzielcze, a także naruszenia art. 25 § 1 i § 3 w związku z art. 26 § 1 i art. 58 § 1 pkt 5, a…
- Sąd Apelacyjny w Katowicach, wyrok z , I ACa 757/13
- Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z , I ACa 1536/15
…się także możliwości zastąpienia uchwały korporacyjnej osoby prawnej, który wyraźnie przewidział ustawodawca. W ustawie Prawo spółdzielcze w art. 108a § 4 i 5 wskazano na uprawnienie członków spółdzielni do wystąpienia do sądu o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni w…
- Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z , I ACa 2083/16
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 108a (30)
Historia zmian
Bez zmian od 23 marca 2026 r.