Art. 55

Pokaż w całym akcie

Art. 55 Prawa o ustroju sądów powszechnych
Art. 55.
§ 1. Sędzią sądu powszechnego jest osoba powołana na to stanowisko przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, która złożyła ślubowanie wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 2. Sędziowie sądów powszechnych są powoływani na stanowiska:
1) sędziego sądu rejonowego;
2) sędziego sądu okręgowego;
3) sędziego sądu apelacyjnego.
§ 2a. (uchylony)
§ 3. Powołując do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wyznacza miejsce służbowe (siedzibę) sędziego. Zmiana miejsca służbowego sędziego może być dokonana bez zmiany stanowiska w przypadkach i w trybie określonych w art. 75.
§ 4. Sędzia może orzekać we wszystkich sprawach w swoim miejscu służbowym, a w innych sądach w przypadkach określonych w ustawie (jurysdykcja sędziego). Przepisy o przydziale spraw, wyznaczaniu i zmianie składu sądu oraz delegowaniu sędziego na czas pełnienia funkcji lub zajmowania stanowiska nie ograniczają jurysdykcji sędziego i nie mogą być podstawą stwierdzenia sprzeczności składu sądu z przepisami prawa, nienależytego obsadzenia sądu lub udziału osoby nieuprawnionej lub niezdolnej do orzekania w wydaniu orzeczenia.
§ 5. Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.

art. 55 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178 i 1609 oraz z 2026 r. poz. 370)

art. 55 u.s.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 30 października 2012 r., II PK 70/12

   …organizacyjnej sądownictwa powszechnego. Z tej przyczyny sytuacji prawnej powoda w żaden sposób nie można odnosić do unormowań zawartych w art. 55 § 2 u.s.p. Sąd drugiej instancji bezpodstawnie stwierdził, że powód był delegowany do pełnienia funkcji zastępcy Prokuratora /…/, bowiem powód…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 stycznia 2011 r., II PK 129/10

   …Akt 8 powierzenia sędziemu wykonywania władzy sądowniczej obejmuje określenie miejsca służbowego, czyli sądu, w którym sędzia ma orzekać (art. 55 § 3 u.s.p.). Sędzia ma prawo orzekania w innym sądzie jedynie na podstawie delegacji. Instytucja delegacji została uregulowana w u.s.p. Minister…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 17 lipca 2007 r., III CZP 81/07

   …Polskiej wyznacza miejsce służbowe sędziego, które może być zmienione tylko w wyjątkowych wypadkach i w ściśle określonym trybie (art. 55 ust. 3 w związku z art. 77 Pr. o u.s.p. i art. 180 ust. 2 Konstytucji). Z art. 55 § 3, art. 75, 77 § 6 i art. 84 § 3 Pr. o u.s.p., powiązanych z…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 12 października 2004 r., III PZP 2/04

   …Natomiast miejsce służbowe (siedziba) to konkretny sąd właściwy dla przypisanego mu obszaru. O miejscu służbowym (siedzibie) traktuje art. 55 § 3 u.s.p., zgodnie z którym Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, powołując do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim, wyznacza miejsce służbowe…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 kwietnia 2004 r., III SK 26/04

   …sędzia sądu rejonowego. Sędzia może i powinien wykonywać władzę sądowniczą w sądzie, w którym ma swoje miejsce służbowe (art. 55 § 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych). Wyjątki od zasady, że sędzia powinien orzekać w sądzie, w którym ma wyznaczone miejsce służbowe (siedzibę), pozwalające na…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 września 2002 r., I KZP 28/02

   …przezeń władzy sądowniczej. Treść przepisów powołanego rozdziału przekonuje (por. w szczególności wynikający z norm konstytucyjnych przepis art. 55 u.s.p.), iż omawiane unormowanie o delegowaniu sędziego do pełnienia obowiązków poza jego siedzibą ma – z podstawowych powodów, związanych z zasadami…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 grudnia 2010 r., I CSK 111/10

   …art. 3 k.p., nie ma jej natomiast Skarb Państwa. Odnośnie do ustalenia pracodawcy sędziego należy mieć na uwadze także przepisy zawarte w art. 55 § 2 i 3 u.s.p., według których sędziowie sądów powszechnych są powoływani na stanowiska sędziego sądu rejonowego, sędziego sądu okręgowego oraz…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 kwietnia 2013 r., III CZP 3/13
9. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 października 2012 r., II PK 64/12

   …instytucję tzw. awansu poziomego sędziów. Ustawodawca na podstawie art. 1 pkt 18 dodał do ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 55 § 2a stanowiący, że sędziowie sądów powszechnych mogą być powoływani także na stanowiska: sędziego sądu okręgowego w sądzie rejonowym oraz…

10. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 stycznia 2012 r., III CZP 86/11

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 55 (87)

Historia zmian

Bez zmian od 3 kwietnia 2026 r.