Art. 172

Pokaż w całym akcie

Art. 172 Prawa o ustroju sądów powszechnych
Art. 172.
§ 1. Pracodawca zatrudniający ławnika jest obowiązany zwolnić go od pracy na czas wykonywania czynności w sądzie.
§ 2. Za czas zwolnienia od pracy ławnik zachowuje prawo do świadczeń wynikających ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.
§ 3. Ławnik otrzymuje rekompensatę pieniężną za czas wykonywania czynności w sądzie, którymi są: udział w rozprawie lub posiedzeniu, uczestnictwo w naradzie nad wyrokiem, sporządzenie uzasadnienia lub uczestnictwo w posiedzeniu rady ławniczej, jeżeli został do niej wybrany.
§ 4. Wysokość rekompensaty dla ławników biorących udział w rozpoznawaniu spraw w sądach powszechnych, za jeden dzień pełnienia obowiązków ławnika, wynosi 2,64 % podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c.
§ 4a. Ławnikowi przysługuje ryczałt na pokrycie kosztów dojazdu do sądu w celu wykonywania czynności w sądzie środkami komunikacji miejscowej w wysokości 0,25 % podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c.
§ 5. (uchylony)
§ 6. Koszty wypłaty świadczeń, o których mowa w § 4 i 4a, ponosi Skarb Państwa.

art. 172 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178 i 1609 oraz z 2026 r. poz. 370)

art. 172 u.s.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 października 2014 r., IV CSK 22/14
2. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 lutego 2012 r., II PK 132/11
3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13 lutego 2009 r., II FSK 302/08

   …(por.: Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki Warszawa 1974 r., s. 692). Takie też rozumienie tego przepisu zostało przyjęte w art. 172 § 4 u.s.p. określającego wysokość rekompensaty w powiązaniu z kwotą bazową stanowiącą wynagrodzenie zasadnicze asesorów sądowych. Jednocześnie…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 31 marca 2008 r., I OSK 914/07

   …Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 169 § 2, art. 172 § 3 , art. 173, art. 174 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustrojów sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), art. 114 § 3 k.p.k.,…

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrok z 12 marca 2008 r., I SA/Gl 962/07

   …(Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.) – w dalszej części uzasadnienia określanej zamiennie skrótem "usp". Zgodnie natomiast z treścią art. 172 usp, pracodawca zatrudniający ławnika jest obowiązany zwolnić go od pracy na czas wykonywania czynności w sądzie (§ 1), przy czym, za czas…

6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 6 maja 2021 r., III SA/Wa 2473/20
7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 6 grudnia 2007 r., I SA/Po 1052/07

   …i obywatelskich - do wysokości nie przekraczającej miesięcznie kwoty 2280 zł". Zgodnie z obowiązującym od 14 stycznia 2004 r. brzmieniem art.172 §3 i § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.) ławnik niezależnie od tego czy…

8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 22 listopada 2022 r., III SA/Wa 1071/22
9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 6 maja 2021 r., III SA/Wa 2475/20
10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 6 maja 2021 r., III SA/Wa 2474/20

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 172 (15)

Historia zmian

Bez zmian od 3 kwietnia 2026 r.