Art. 161
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 69 [PDF]. Stan prawny na
Art. 161.
1. Organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa, z wyjątkiem spraw określonych w ust. 2–4 oraz w art. 161a ust. 1 i 2. #
2. Do starosty, jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, należą sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczące: #
1) złóż kopalin nieobjętych własnością górniczą, poszukiwanych lub rozpoznawanych na obszarze do 2 ha w celu wydobycia metodą odkrywkową w ilości do 20 000 m3 w roku kalendarzowym i bez użycia środków strzałowych; #
2) ujęć wód podziemnych, których przewidywane lub ustalone zasoby nie przekraczają 50 m3/h, z wyłączeniem wykonywania wkopów oraz otworów wiertniczych o głębokości do 30 m w celu wykonywania ujęć wód podziemnych na potrzeby poboru wód podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 m3 na dobę na obszarach górniczych utworzonych w celu wydobywania wód leczniczych lub solanek; #
3) badań geologiczno-inżynierskich wykonywanych na potrzeby zagospodarowania przestrzennego gminy oraz warunków posadawiania obiektów budowlanych, z wyłączeniem ponadwojewódzkich inwestycji liniowych; #
4) odwodnień budowlanych o wydajności nieprzekraczającej 50 m3/h; #
5) robót geologicznych wykonywanych w celu wykorzystania ciepła Ziemi, z wyłączeniem robót geologicznych obejmujących rekonstrukcję zlikwidowanego otworu wiertniczego w celu wykorzystania ciepła Ziemi; #
6) warunków hydrogeologicznych w związku z zamierzonym wykonywaniem przedsięwzięć mogących negatywnie oddziaływać na wody podziemne, w tym powodować ich zanieczyszczenie, dotyczących inwestycji zaliczonych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko może być wymagany, z wyłączeniem przedsięwzięć mogących negatywnie oddziaływać na wody lecznicze oraz ponadwojewódzkich inwestycji liniowych. #
3. Do ministra właściwego do spraw środowiska, jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, należą sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczące: #
1) złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1; #
1a) określania warunków hydrogeologicznych w związku z projektowaniem odwodnień złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1; #
1b) określania warunków hydrogeologicznych w związku z wtłaczaniem do górotworu wód pochodzących z odwodnień, o których mowa w pkt 1a, wód złożowych powstałych przy wydobywaniu kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1, oraz wód złożowych z podziemnych magazynów węglowodorów; #
1c) określania warunków hydrogeologicznych w związku z zakończeniem lub zmianą poziomu odwadniania likwidowanych zakładów górniczych wydobywających kopaliny, o których mowa w art. 10 ust. 1; #
2) w całości lub w części obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej; #
2a) określania warunków geologiczno-inżynierskich na potrzeby posadawiania urządzeń i obiektów wchodzących w skład zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych; #
3) regionalnych badań hydrogeologicznych; #
4) określania warunków hydrogeologicznych w związku z ustanawianiem obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych; #
5) określania warunków hydrogeologicznych oraz geologiczno-inżynierskich dla potrzeb podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji albo podziemnego składowania odpadów; #
5a) określania warunków hydrogeologicznych oraz geologiczno-inżynierskich na potrzeby poszukiwania lub rozpoznawania kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz podziemnego składowania dwutlenku węgla; #
6) regionalnych badań budowy geologicznej kraju; #
7) regionalnych prac kartografii geologicznej; #
8) (uchylony) #
9) otworów wiertniczych do rozpoznania budowy głębokiego podłoża, niezwiązanego z dokumentowaniem złóż kopalin; #
10) obiektów budownictwa wodnego o wysokości piętrzenia przekraczającej 5 m; #
11) obiektów jądrowych. #
4. Do ministra właściwego do spraw środowiska należą także sprawy związane z zatwierdzaniem dokumentacji geologiczno-inwestycyjnej złoża węglowodorów. #
Art. 161 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze Art. 161. 1. Organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa, z wyjątkiem spraw określonych w ust. 2–4 oraz w art. 161a ust. 1 i 2. 2. Do starosty, jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, należą sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczące: 1) złóż kopalin nieobjętych własnością górniczą, poszukiwanych lub rozpoznawanych na obszarze do 2 ha w celu wydobycia metodą odkrywkową w ilości do 20 000 m³ w roku kalendarzowym i bez użycia środków strzałowych; 2) ujęć wód podziemnych, których przewidywane lub ustalone zasoby nie przekraczają 50 m³/h, z wyłączeniem wykonywania wkopów oraz otworów wiertniczych o głębokości do 30 m w celu wykonywania ujęć wód podziemnych na potrzeby poboru wód podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 m³ na dobę na obszarach górniczych utworzonych w celu wydobywania wód leczniczych lub solanek; 3) badań geologiczno-inżynierskich wykonywanych na potrzeby zagospodarowania przestrzennego gminy oraz warunków posadawiania obiektów budowlanych, z wyłączeniem ponadwojewódzkich inwestycji liniowych; 4) odwodnień budowlanych o wydajności nieprzekraczającej 50 m³/h; 5) robót geologicznych wykonywanych w celu wykorzystania ciepła Ziemi, z wyłączeniem robót geologicznych obejmujących rekonstrukcję zlikwidowanego otworu wiertniczego w celu wykorzystania ciepła Ziemi; 6) warunków hydrogeologicznych w związku z zamierzonym wykonywaniem przedsięwzięć mogących negatywnie oddziaływać na wody podziemne, w tym powodować ich zanieczyszczenie, dotyczących inwestycji zaliczonych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko może być wymagany, z wyłączeniem przedsięwzięć mogących negatywnie oddziaływać na wody lecznicze oraz ponadwojewódzkich inwestycji liniowych. 3. Do ministra właściwego do spraw środowiska, jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, należą sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczące: 1) złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1; 1a) określania warunków hydrogeologicznych w związku z projektowaniem odwodnień złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1; 1b) określania warunków hydrogeologicznych w związku z wtłaczaniem do górotworu wód pochodzących z odwodnień, o których mowa w pkt 1a, wód złożowych powstałych przy wydobywaniu kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1, oraz wód złożowych z podziemnych magazynów węglowodorów; 1c) określania warunków hydrogeologicznych w związku z zakończeniem lub zmianą poziomu odwadniania likwidowanych zakładów górniczych wydobywających kopaliny, o których mowa w art. 10 ust. 1; 2) w całości lub w części obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej; 2a) określania warunków geologiczno-inżynierskich na potrzeby posadawiania urządzeń i obiektów wchodzących w skład zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych; 3) regionalnych badań hydrogeologicznych; 4) określania warunków hydrogeologicznych w związku z ustanawianiem obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych; 5) określania warunków hydrogeologicznych oraz geologiczno-inżynierskich dla potrzeb podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji albo podziemnego składowania odpadów; 5a) określania warunków hydrogeologicznych oraz geologiczno-inżynierskich na potrzeby poszukiwania lub rozpoznawania kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz podziemnego składowania dwutlenku węgla; 6) regionalnych badań budowy geologicznej kraju; 7) regionalnych prac kartografii geologicznej; 8) (uchylony) 9) otworów wiertniczych do rozpoznania budowy głębokiego podłoża, niezwiązanego z dokumentowaniem złóż kopalin; 10) obiektów budownictwa wodnego o wysokości piętrzenia przekraczającej 5 m; 11) obiektów jądrowych. 4. Do ministra właściwego do spraw środowiska należą także sprawy związane z zatwierdzaniem dokumentacji geologiczno-inwestycyjnej złoża węglowodorów.
art. 161 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2026 r. poz. 69)Otwórz w aplikacji
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 3266/19
…kompetencji z zakresu administracji geologicznej innemu organowi administracji publicznej, co do zasady właściwy jest marszałek województwa. Art. 161 ust. 2 oraz ust. 3 p.g.g., wyznaczające właściwość rzeczową starosty, bądź ministra właściwego do spraw środowiska (będących organami…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 28/21
…kompetencji z zakresu administracji geologicznej innemu organowi administracji publicznej, co do zasady właściwy jest marszałek województwa. Art. 161 ust. 2 oraz ust. 3 p.g.g., wyznaczające właściwość rzeczową starosty, bądź ministra właściwego do spraw środowiska (będących organami…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 639/22
…zostały do spraw związanych z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacją geologiczną dotyczącą spraw określonych w art. 161 ust. 3 pkt 1-10 Pgg, a także zatwierdzenia dokumentacji geologiczno-inżynierskiej złoża węglowodorów i nie ulega wątpliwości, że w świetle…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 2902/18
…z zakresu administracji geologicznej innemu organowi administracji publicznej, co do zasady właściwy jest marszałek województwa. Z kolei art. 161 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 Prawa geologicznego i górniczego, które wyznaczają właściwość rzeczową starosty (ust. 2) i ministra właściwego do spraw…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 338/16
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II GW 7/14
…kopaliny, zatwierdziły projekt robót górniczych lub którym przedłożono projekt robót geologicznych, który nie podlega zatwierdzeniu. Z kolei art. 161 ust. 1 ustanawia marszałka województwa organem administracji geologicznej pierwszej instancji, za wyjątkiem spraw określonych w ust. 2 i 3. W…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II GW 13/13
…rozpatrzenia przedmiotowego wniosku jest minister właściwy do spraw środowiska. Minister Środowiska wskazał, że Prawo geologiczne i górnicze w art. 161 ust. 2 pkt 3 i pkt 6 oraz ust. 3 pkt 8 określa właściwość rzeczową: - starosty, do którego należą sprawy związane m.in. z zatwierdzaniem…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II GW 17/12
…kopaliny, zatwierdziły projekt robót górniczych lub którym przedłożono projekt robót geologicznych, który nie podlega zatwierdzeniu. Z kolei art. 161 ust. 1 ustanawia marszałka województwa organem administracji geologicznej pierwszej instancji, za wyjątkiem spraw określonych w ust. 2 i 3. W…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II OW 132/12
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II GW 146/23
…ujęcia wód podziemnych, gdyż to na tym tle dochodzi pomiędzy organami do rozbieżności w ocenie ich właściwości, w tym zwłaszcza wykładni art. 161 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 pgg. Badając niniejszą sprawę należy także wskazać, że jakkolwiek nazwa przedłożonego do zatwierdzenia opracowania…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 161 (73)
Historia zmian
Bez zmian od 9 stycznia 2026 r.