Art. 56

Pokaż w całym akcie

Art. 56 Prawa bankowego
Art. 56.
1. Posiadacz rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej może polecić pisemnie bankowi dokonanie – po swojej śmierci – wypłaty z rachunku wskazanym przez siebie osobom: małżonkowi, wstępnym, zstępnym lub rodzeństwu określonej kwoty pieniężnej (dyspozycja wkładem na wypadek śmierci).
2. Kwota wypłaty, o której mowa w ust. 1, bez względu na liczbę wydanych dyspozycji, nie może być wyższa niż dwudziestokrotne przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za ostatni miesiąc przed śmiercią posiadacza rachunku.
3. Dyspozycja wkładem na wypadek śmierci może być w każdym czasie przez posiadacza rachunku zmieniona lub odwołana na piśmie.
4. Jeżeli posiadacz rachunku wydał więcej niż jedną dyspozycję wkładem na wypadek śmierci, a łączna suma dyspozycji przekracza limit, o którym mowa w ust. 2, dyspozycja wydana później ma pierwszeństwo przed dyspozycją wydaną wcześniej.
5. Kwota wypłacona zgodnie z ust. 1 nie wchodzi do spadku po posiadaczu rachunku.
6. Osoby, którym na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci wypłacono kwoty z naruszeniem ust. 4, są zobowiązane do ich zwrotu spadkobiercom posiadacza.

art. 56 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 38, 331, 340 i 846)

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 marca 2012 r., I UK 327/11

   …gdyż po śmierci posiadacza rachunku za uprawnione w rozumieniu art. 55 ust. 3 Prawa upadłościowego mogą być uznane tylko osoby wymienione w jego art. 56. Ocena ta nie została przez skarżącego zakwestionowana, a skoro dokonał on wypłat osobom nieuprawnionym, to już tylko z tego względu nie może być…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 11 lipca 2024 r., III FSK 985/23
3. Sąd Okręgowy w Gdańsku, wyrok z 28 września 2016 r., VII U 733/16

   …przez niego dyspozycje środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym oraz pełnomocnictwa, z wyjątkiem dyspozycji dokonanych w trybie art. 56 Prawa bankowego, a więc dyspozycji na wypadek śmierci. W myśl bowiem tego przepisu, posiadacz rachunku, na warunkach w nim przewidzianych, może polecić…

4. Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 29 października 2020 r., VIII U 3737/19

   …przez niego dyspozycje środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym oraz pełnomocnictwa, z wyjątkiem dyspozycji dokonanych w trybie art. 56 Prawa bankowego, tj. dyspozycje na wypadek śmierci. W myśl tego przepisu posiadacz rachunku, na warunkach w nim przewidzianych, może polecić pisemnie…

5. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z 31 sierpnia 2016 r., VIII U 1005/16

   …osobom: małżonkowi, wstępnym, zstępnym lub rodzeństwu określonej kwoty pieniężnej (dyspozycja wkładem na wypadek śmierci). Ten przepis (art. 56 Prawa bankowego) ma charakter wyjątku od przedstawionej wyżej zasady i wobec tego uznać należy, iż takie osoby, które zostały wskazane w dyspozycji na…

6. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, wyrok z 16 lipca 2015 r., III AUa 293/15

   …przez niego dyspozycje środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym oraz pełnomocnictwa, z wyjątkiem dyspozycji dokonanych w trybie art. 56 Prawa bankowego, a więc dyspozycji na wypadek śmierci. W myśl bowiem tego przepisu, posiadacz rachunku, na warunkach w nim przewidzianych, może polecić…

7. Sąd Okręgowy w Elblągu, postanowienie z 11 czerwca 2014 r., I Ca 145/14

   …1 i 2 Prawa bankowego, tzn. w granicach limitu ustawowego ( art. 56 ust. 2 Pr. bankowego ) oraz tylko na rzecz osób wymienionych w art. 56 ust. 1 Prawa bankowego. Z chwilą spełnienia się warunku dyspozycji ( śmierci wkładcy ), bank zobowiązany jest dokonać wypłaty środków osobie lub osobom,…

8. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu, wyrok z 27 stycznia 2020 r., VIII C 515/17

   …wypłat nagród z zysku, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za ostatni miesiąc przed śmiercią posiadacza rachunku (art. 56 ust. 2 prawa bankowego). Jednocześnie, ustawodawca postanowił, iż „kwota wypłacona” zgodnie z art. 56 ust. 1 prawa bankowego nie wchodzi do spadku po…

9. Sąd Apelacyjny w Katowicach, wyrok z 5 października 2018 r., III AUa 487/18

   …przez niego dyspozycje środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym oraz pełnomocnictwa, z wyjątkiem dyspozycji dokonanych w trybie art. 56 Prawa bankowego, a więc dyspozycji na wypadek śmierci. W myśl bowiem tego przepisu, posiadacz rachunku, na warunkach w nim przewidzianych, może polecić…

10. Sąd Apelacyjny w Katowicach, wyrok z 16 czerwca 2015 r., III AUa 1211/14

    …przez niego dyspozycje środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym oraz pełnomocnictwa, z wyjątkiem dyspozycji dokonanych w trybie art. 56 Prawa bankowego, tj. dyspozycje na wypadek śmierci. W myśl tego przepisu posiadacz rachunku, na warunkach w nim przewidzianych, może polecić pisemnie…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 56 (123)

Historia zmian

Bez zmian od 31 marca 2026 r.