Art. 138a

Brzmienie zmienione z dniem 1 października 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 846).

Pokaż w całym akcie

Art. 138a Ordynacji podatkowej
Art. 138a.
§ 1. Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania.
§ 2. Pełnomocnictwo może być ogólne, szczególne albo do doręczeń.
§ 3. (uchylony)
§ 4. Adwokat, radca prawny i doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ podatkowy może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.
§ 5. (uchylony)
§ 6. Osoba niebędąca stroną, wzywana na podstawie art. 155 § 1 do złożenia wyjaśnień lub przedłożenia dokumentów, może działać przez pełnomocnika ogólnego lub szczególnego. Przepis art. 138b § 1 stosuje się odpowiednio.

art. 138a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846 i 1154)

art. 138a o.p.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 15 września 2023 r., I FSK 1196/22

   …o.p. W punkcie wyjścia wskazać należy, że Ordynacja podatkowa rozróżnia 3 rodzaje pełnomocnictw tj. ogólne, szczególne oraz do doręczeń (art. 138a § 2 o.p.). Pełnomocnictwo ogólne upoważnia do działania we wszystkich sprawach podatkowych oraz innych sprawach należących do właściwości organów…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 30 marca 2021 r., I FSK 776/19

   …postępowanie zmierzające do wydania decyzji o zabezpieczeniu, a tym samym do podejmowanych w związku z tym czynności. W świetle bowiem art. 138a § 1 O.p. uprawniony jest wniosek, że ustanawiając w danym postępowaniu pełnomocnika strona zasadniczo oczekuje, iż nie będzie musiała uczestniczyć w…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 1 marca 2022 r., II FSK 1626/19

   …organów podatkowych, tzn. jest wskazana skrzynka oraz adres kancelarii pełnomocnika; 1.5. art. 138e § 3 w związku z art. 138j §1 pkt 2 i art. 138a § 3 o.p. - przez pominięcie faktu, że uwierzytelnienia pełnomocnictwa też dokonuje doradca podatkowy jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 24 marca 2023 r., I FSK 635/20

   …jest bowiem traktowane jako zaniedbanie samej strony (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2021 r. I OSK 231/21, publik. CBOSA). Jak bowiem stanowi art. 138a § 1 o.p. (powołany w skardze kasacyjnej) strona może działać przez pełnomocnika chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Zatem…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 20 czerwca 2024 r., I FSK 1434/20

   …IV Ordynacji podatkowej, strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania (art. 138a § 1 Ordynacji podatkowej). Pełnomocnictwo może być ogólne, szczególne albo do doręczeń (art. 138a § 2 Ordynacji podatkowej). Pełnomocnictwo szczególne…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 4 lipca 2023 r., I FSK 2483/21

   …w postaci papierowej stanowi zbiór danych w postaci cyfrowej, który jest jego graficznym odwzorowaniem oraz, że na gruncie art. 138a § 5 Ordynacji podatkowej, zapisany w formacie PDF skan pełnomocnictwa istniejącego w postaci papierowej, podpisany przez pełnomocnika, stanowi odpis…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 1 września 2020 r., II FSK 1461/18

   …również postępowanie zmierzające do wydania decyzji o zabezpieczeniu, a zatem do podejmowanych w związku z tym czynności. W świetle bowiem art. 138a § 1 O.p. (a do końca 2015 r. – art. 136 O.p.), uprawniony jest wniosek, że ustanawiając w danym postępowaniu pełnomocnika strona oczekuje, iż nie…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z 29 maja 2023 r., I FPS 2/23

   …skardze pełnomocnik zarzucił naruszenie: - art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 138a § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 138e § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 138e § 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 144 § 5 Ordynacji…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 30 października 2020 r., I FSK 287/18

   …postępowanie zmierzające do wydania decyzji o zabezpieczeniu, a zatem do podejmowanych w związku z tym czynności. W świetle bowiem art. 138a § 1 Ordynacji podatkowej, uprawniony jest wniosek, że ustanawiając w danym postępowaniu pełnomocnika strona oczekuje, iż nie będzie musiała uczestniczyć w…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 3 marca 2022 r., II FSK 1648/19

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 138a (211)

Historia zmian

Zmiany od 21 kwietnia 2026 r.

1. 1 października 2026 r.: zmiana brzmienia (Dz. U. z 2026 r. poz. 846) tekst z tego dnia