Art. 419
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 1261 [PDF]. Stan prawny na
Art. 419.
§ 1. Podział gminy na okręgi wyborcze jest stały, z zastrzeżeniem art. 421. #
§ 2. Podział na okręgi wyborcze, ich granice i numery oraz liczbę radnych wybieranych w każdym okręgu ustala komisarz wyborczy według jednolitej normy przedstawicielstwa obliczonej przez podzielenie liczby mieszkańców gminy przez liczbę radnych wybieranych do danej rady, z uwzględnieniem art. 417 i następujących zasad: #
1) ułamki liczby mandatów wybieranych w okręgu wyborczym równe lub większe od 1/2, jakie wynikają z zastosowania normy przedstawicielstwa, zaokrągla się w górę do liczby całkowitej; #
2) jeżeli w wyniku postępowania, o którym mowa w pkt 1, liczba radnych wybieranych w okręgach przewyższa liczby wynikające z art. 373 i art. 418 § 2, mandaty nadwyżkowe odejmuje się w tych okręgach wyborczych, w których norma przedstawicielstwa jest najmniejsza; w przypadku gdy liczba mandatów jest mniejsza od wynikającej z art. 373 i art. 418 § 2, dodatkowe mandaty przydziela się tym okręgom wyborczym, w których norma przedstawicielstwa jest największa. #
§ 2a. Granice okręgów wyborczych ustala się z uwzględnieniem krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju, o którym mowa w art. 47 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej. #
§ 3. Przepisy § 2 stosuje się odpowiednio do podziału na okręgi wyborcze gminy liczącej do 20 000 mieszkańców. #
§ 4. Postanowienie komisarza wyborczego w sprawie okręgów wyborczych ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje się do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. Jeden egzemplarz postanowienia przekazuje się niezwłocznie wojewodzie, Państwowej Komisji Wyborczej, radzie gminy objętej podziałem, o którym mowa w art. 419. #
§ 5. Postanowienie komisarza wyborczego w sprawie okręgów wyborczych jest podstawą dla właściwego dyrektora delegatury Krajowego Biura Wyborczego do wprowadzenia danych o numerach i granicach okręgów wyborczych do Centralnego Rejestru Wyborców. #
Art. 419 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy Art. 419. § 1. Podział gminy na okręgi wyborcze jest stały, z zastrzeżeniem art. 421. § 2. Podział na okręgi wyborcze, ich granice i numery oraz liczbę radnych wybieranych w każdym okręgu ustala komisarz wyborczy według jednolitej normy przedstawicielstwa obliczonej przez podzielenie liczby mieszkańców gminy przez liczbę radnych wybieranych do danej rady, z uwzględnieniem art. 417 i następujących zasad: 1) ułamki liczby mandatów wybieranych w okręgu wyborczym równe lub większe od 1/2, jakie wynikają z zastosowania normy przedstawicielstwa, zaokrągla się w górę do liczby całkowitej; 2) jeżeli w wyniku postępowania, o którym mowa w pkt 1, liczba radnych wybieranych w okręgach przewyższa liczby wynikające z art. 373 i art. 418 § 2, mandaty nadwyżkowe odejmuje się w tych okręgach wyborczych, w których norma przedstawicielstwa jest najmniejsza; w przypadku gdy liczba mandatów jest mniejsza od wynikającej z art. 373 i art. 418 § 2, dodatkowe mandaty przydziela się tym okręgom wyborczym, w których norma przedstawicielstwa jest największa. § 2a. Granice okręgów wyborczych ustala się z uwzględnieniem krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju, o którym mowa w art. 47 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej. § 3. Przepisy § 2 stosuje się odpowiednio do podziału na okręgi wyborcze gminy liczącej do 20 000 mieszkańców. § 4. Postanowienie komisarza wyborczego w sprawie okręgów wyborczych ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje się do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. Jeden egzemplarz postanowienia przekazuje się niezwłocznie wojewodzie, Państwowej Komisji Wyborczej, radzie gminy objętej podziałem, o którym mowa w art. 419. § 5. Postanowienie komisarza wyborczego w sprawie okręgów wyborczych jest podstawą dla właściwego dyrektora delegatury Krajowego Biura Wyborczego do wprowadzenia danych o numerach i granicach okręgów wyborczych do Centralnego Rejestru Wyborców.
art. 419 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1261)Otwórz w aplikacji
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 2074/17
…– Kodeks wyborczy, z pominięciem owych wytycznych i wyjaśnień. W ocenie Sądu z przepisów tej ustawy, a w szczególności z art. 417, art. 418, art. 419, nie wynika, by ustawodawca wprowadził zasadę, że nie powinno się tworzyć okręgów wyborczych składających się z jednostki pomocniczej gminy i…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OKW 2/18
…błędna. Należy również podzielić argumentację Państwowej Komisji Wyborczej co do prawidłowości dokonanego podziału na okręgi wyborcze. Zgodnie z art. 419 § 1 Kw podział gminy na okręgi wyborcze jest stały. Zasada stałości nie obowiązuje jednak, jeżeli dotychczasowy podział jest niezgody z zasadami…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OKW 17/24
…niezasadna. Kwestionowane działanie Komisarza Wyborczego polegające na dokonaniu postanowieniem z 28 grudnia 2023 r., nr 225/2023 na podstawie art. 419 § 2 i § 2a k.w. podziału Gminy Skulsk na okręgi wyborcze wraz z ustaleniem nowych ich granic nie cechuje się wadliwością ważącą na ocenie…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OKW 16/24
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 2338/18
…co do nieprawidłowości podziału powiatu [...] na okręgi wyborcze dokonanego uchwałą Rady Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Zgodnie z art. 419 § 1 w związku z art. 450 Kodeksu wyborczego podział powiatu na okręgi wyborcze jest stały. Zmiany w tym podziale mogą nastąpić wyłącznie w…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OKW 6/18
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OKW 56/24
…wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 3 dni od daty podania do publicznej wiadomości postanowienia, o którym mowa w art. 419 § 4. Skargę wnosi się za pośrednictwem komisarza wyborczego. Komisarz wyborczy w terminie 2 dni przekazuje skargę Naczelnemu Sądowi…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OKW 49/24
…oddala skargę. UZASADNIENIE Komisarz Wyborczy w Ostrołęce II (Komisarz) postanowieniem z dnia 11 stycznia 2024 r., nr 11/2024, na podstawie art. 419 § 2 i § 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2023 r. poz. 2408), dokonał podziału Gminy Obryte na okręgi wyborcze,…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II OKW 39/24
…wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 3 dni od daty podania do publicznej wiadomości postanowienia, o którym mowa w art. 419 § 4.". Z kolejnych przepisów zawartych w art. 420 § 1 Kodeksu wyborczego wynika, że: "Komisarz wyborczy w terminie 2 dni przekazuje skargę…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OKW 37/24
…wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 3 dni od daty podania do publicznej wiadomości postanowienia, o którym mowa w art. 419 § 4. Skargę wnosi się za pośrednictwem komisarza wyborczego. Komisarz wyborczy w terminie 2 dni przekazuje skargę Naczelnemu Sądowi…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 419 (56)
Historia zmian
Bez zmian od 5 lutego 2025 r.