Art. 383
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 1261 [PDF]. Stan prawny na
Art. 383.
§ 1. Wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku: #
1) śmierci; #
2) utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów; #
3) odmowy złożenia ślubowania; #
4) pisemnego zrzeczenia się mandatu; #
5) naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności; #
5a) objęcia urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej; #
6) wyboru na wójta, posła na Sejm, senatora albo posła do Parlamentu Europejskiego; #
7) niezłożenia w terminach określonych w odrębnych przepisach oświadczenia o swoim stanie majątkowym. #
§ 2. Wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 2 – z wyjątkiem powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, oraz pkt 3, 5 i 7, stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. #
§ 2a. Wygaśnięcie mandatu radnego z dniem wystąpienia przyczyny, o której mowa w § 1 pkt 1, 4, 5a i 6, stwierdza niezwłocznie komisarz wyborczy w drodze postanowienia. Postanowienie komisarza wyborczego ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje się do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej. Przepisów art. 247 § 3, art. 279 § 3 oraz art. 364 § 2 nie stosuje się. #
§ 2b. Wygaśnięcie mandatu radnego wskutek wyboru na posła na Sejm, senatora albo posła do Parlamentu Europejskiego następuje z dniem ogłoszenia obwieszczenia, o którym mowa w art. 238, art. 276 albo art. 361, albo postanowienia, o którym mowa w art. 251 § 5 albo art. 368 § 7. #
§ 3. W przypadkach określonych w § 1 pkt 2, 3, 5 i 7 przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień. #
§ 4. Uchwałę rady o wygaśnięciu mandatu radnego doręcza się niezwłocznie zainteresowanemu i przesyła wojewodzie oraz komisarzowi wyborczemu. #
§ 4a. Postanowienie komisarza wyborczego o wygaśnięciu mandatu radnego doręcza się niezwłocznie zainteresowanemu i przesyła wojewodzie oraz przewodniczącemu rady. #
§ 5. Jeżeli radny przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność, o której mowa w § 1 pkt 5, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. #
§ 6. W przypadku niezrzeczenia się funkcji lub niezaprzestania prowadzenia działalności przez radnego w terminie, o którym mowa w § 5, rada stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego, w drodze uchwały, w ciągu miesiąca od upływu tego terminu. #
§ 7. Wygaśnięcie mandatu radnego wskutek objęcia urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej następuje z chwilą złożenia wobec Zgromadzenia Narodowego przysięgi, o której mowa w art. 130 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. #
Art. 383 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy Art. 383. § 1. Wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku: 1) śmierci; 2) utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów; 3) odmowy złożenia ślubowania; 4) pisemnego zrzeczenia się mandatu; 5) naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności; 5a) objęcia urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej; 6) wyboru na wójta, posła na Sejm, senatora albo posła do Parlamentu Europejskiego; 7) niezłożenia w terminach określonych w odrębnych przepisach oświadczenia o swoim stanie majątkowym. § 2. Wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 2 – z wyjątkiem powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, oraz pkt 3, 5 i 7, stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. § 2a. Wygaśnięcie mandatu radnego z dniem wystąpienia przyczyny, o której mowa w § 1 pkt 1, 4, 5a i 6, stwierdza niezwłocznie komisarz wyborczy w drodze postanowienia. Postanowienie komisarza wyborczego ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje się do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej. Przepisów art. 247 § 3, art. 279 § 3 oraz art. 364 § 2 nie stosuje się. § 2b. Wygaśnięcie mandatu radnego wskutek wyboru na posła na Sejm, senatora albo posła do Parlamentu Europejskiego następuje z dniem ogłoszenia obwieszczenia, o którym mowa w art. 238, art. 276 albo art. 361, albo postanowienia, o którym mowa w art. 251 § 5 albo art. 368 § 7. § 3. W przypadkach określonych w § 1 pkt 2, 3, 5 i 7 przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień. § 4. Uchwałę rady o wygaśnięciu mandatu radnego doręcza się niezwłocznie zainteresowanemu i przesyła wojewodzie oraz komisarzowi wyborczemu. § 4a. Postanowienie komisarza wyborczego o wygaśnięciu mandatu radnego doręcza się niezwłocznie zainteresowanemu i przesyła wojewodzie oraz przewodniczącemu rady. § 5. Jeżeli radny przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność, o której mowa w § 1 pkt 5, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. § 6. W przypadku niezrzeczenia się funkcji lub niezaprzestania prowadzenia działalności przez radnego w terminie, o którym mowa w § 5, rada stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego, w drodze uchwały, w ciągu miesiąca od upływu tego terminu. § 7. Wygaśnięcie mandatu radnego wskutek objęcia urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej następuje z chwilą złożenia wobec Zgromadzenia Narodowego przysięgi, o której mowa w art. 130 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
art. 383 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1261)Otwórz w aplikacji
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 425/18
…nieprawidłowości konstrukcji uzasadnienia skutkującego naruszeniem art. 141 § 4 Ppsa. F. Nie jest usprawiedliwiony zarzut niewłaściwej wykładni art. 383 § 2 w zw. z art. 383 § 1 pkt 5 uKw, poprzez uznanie, że nastąpiło wygaśnięcie mandatu radnego z mocy prawa, w sytuacji gdy do wygaśnięcia mandatu…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 3007/18
…nieważności spornej Uchwały nastąpiło wskutek istotnego naruszenia prawa, tj. art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, art. 25b ust. 1 u.s.p., art. 383 § 1 pkt 5 w zw. z art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego. W takim stanie sprawy rzeczą Sądu Wojewódzkiego było dokonanie pełnej kontroli zaskarżonego…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 1269/16
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 3745/21
…lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Skutkiem naruszenia tego przepisu jest utrata mandatu – art. 383 § 1 pkt 5 Kodeks wyborczy. Stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego musi poprzedzić staranne i nie budzące wątpliwości ustalenie, że radny…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 102/17
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 689/16
…W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu [...] maja 2015 r. Rada Miejska w R., działając na podstawie art. 383 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 11 § 1 pkt 5 w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 ze zm.,…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 2759/15
…stanie faktycznym i prawnym sprawy. Rady Miejska w Cieszanowie uchwałą z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak [...], działając na podstawie art. 383 § 1 pkt 5 i § 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112 ze zm.) w zw. z art. 24f ust. 1 i 1a ustawy z…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 56/22
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 5608/21
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 3641/21
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 383 (249)
Historia zmian
Bez zmian od 5 lutego 2025 r.