Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 12

Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 1261 [PDF]. Stan prawny na

Brzmienie zmienione z dniem

Art. 12.

§ 1. W wyborach głosowanie przeprowadza się w stałych i odrębnych obwodach głosowania utworzonych na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 14 § 1 i art. 15 § 1. #

§ 2. Podziału gminy na stałe obwody głosowania dokonuje komisarz wyborczy. #

§ 3. Stały obwód głosowania obejmuje od 200 do 4000 mieszkańców. W przypadkach uzasadnionych miejscowymi warunkami obwód może obejmować mniejszą liczbę mieszkańców. #

§ 4. Komisarz wyborczy tworzy odrębny obwód głosowania w zakładzie leczniczym, domu pomocy społecznej, zakładzie karnym i areszcie śledczym oraz w oddziale zewnętrznym takiego zakładu i aresztu, jeżeli w dniu wyborów będzie w nim przebywać co najmniej 15 wyborców. Nieutworzenie obwodu jest możliwe wyłącznie w uzasadnionych przypadkach na wniosek osoby kierującej daną jednostką. #

§ 5. W wyborach do rady gminy lub w wyborach wójta odrębny obwód głosowania w jednostce, o której mowa w § 4, położonej na obszarze gminy, w której są przeprowadzane wybory, tworzy się, jeżeli w dniu wyborów będzie w niej przebywać co najmniej 15 wyborców ujętych w Centralnym Rejestrze Wyborców w stałych obwodach głosowania na obszarze gminy, na terenie której położona jest dana jednostka. #

§ 5a. W wyborach do rady powiatu odrębny obwód głosowania w jednostce, o której mowa w § 4, położonej na obszarze powiatu, w którym są przeprowadzane wybory, tworzy się, jeżeli w dniu wyborów będzie w niej przebywać co najmniej 15 wyborców ujętych w Centralnym Rejestrze Wyborców w stałych obwodach głosowania gmin położonych na terenie tego powiatu. #

§ 5b. W wyborach do sejmiku województwa odrębny obwód głosowania w jednostce, o której mowa w § 4, położonej na obszarze województwa, w którym są przeprowadzane wybory, tworzy się, jeżeli w dniu wyborów będzie w niej przebywać co najmniej 15 wyborców ujętych w Centralnym Rejestrze Wyborców w stałych obwodach głosowania gmin położonych na terenie tego województwa. #

§ 6. Jeżeli w dniu wyborów w jednostce, o której mowa w § 4, będzie przebywać mniej niż 15 wyborców, można w niej utworzyć odrębny obwód głosowania po zasięgnięciu opinii osoby kierującej daną jednostką. #

§ 7. Można utworzyć odrębny obwód głosowania w domu studenckim lub zespołach domów studenckich prowadzonych przez uczelnie lub inne podmioty na podstawie umów zawartych z uczelniami, jeżeli co najmniej 50 osób uprawnionych do udziału w wyborach poinformuje na piśmie rektora uczelni prowadzącej dom studencki, lub uczelni z którą inny podmiot zawarł umowę o prowadzenie domu studenckiego, o zamiarze przebywania w domu studenckim w dniu głosowania. #

§ 8. Przepisu § 7 nie stosuje się w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójta. #

§ 9. Komisarz wyborczy po uzyskaniu zgody rektora uczelni, tworzy obwody głosowania, o których mowa w § 7. #

§ 10. Utworzenie odrębnych obwodów głosowania następuje najpóźniej w 34 dniu przed dniem wyborów. #

§ 11. Komisarz wyborczy, tworząc obwody głosowania, ustala ich numery, granice oraz siedziby obwodowych komisji wyborczych. Granice obwodów głosowania ustala się z uwzględnieniem krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju, o którym mowa w art. 47 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 851). #

§ 12. Postanowienie komisarza wyborczego o utworzeniu obwodów głosowania ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. Po jednym egzemplarzu postanowienia przekazuje się niezwłocznie wojewodzie i Państwowej Komisji Wyborczej. #

§ 13. Na postanowienia komisarza wyborczego, o których mowa w § 2, 4 i 9, wyborcom w liczbie co najmniej 15 przysługuje prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 3 dni od daty podania ich do publicznej wiadomości. Skargę wnosi się za pośrednictwem komisarza wyborczego. Komisarz wyborczy w terminie 2 dni przekazuje skargę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz informacją o posiadaniu praw wyborczych przez wnoszących skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów niepóźniej niż w ciągu 5 dni od dnia jej wpływu i wydaje orzeczenie, doręczając je niezwłocznie wnoszącym skargę oraz komisarzowi wyborczemu. Od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje środek prawny. Przepis art. 420 § 3 stosuje się. #

§ 14. (uchylony) #

§ 15. Postanowienie komisarza wyborczego o utworzeniu obwodów głosowania jest podstawą dla właściwego dyrektora delegatury Krajowego Biura Wyborczego do wprowadzenia danych o obwodach głosowania, o których mowa w § 11, do Centralnego Rejestru Wyborców. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Sąd Najwyższy, uchwała z , III SW 66/15
  2. Sąd Najwyższy, postanowienie z , III SW 43/11

    …Psychiatrycznym w R., w którym został utworzony odrębny obwód głosownia dla pacjentów, którzy mieli przebywać w tym Szpitalu w dniu wyborów (art. 12 § 4 w związku z art. 29 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy, Dz.U. Nr 21, poz. 112 ze zm.). Wnoszący protest był jednym z…

  3. Sąd Najwyższy, postanowienie z , III SW 44/15
  4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrok z , II SA/Sz 1114/13

    …i numerów oraz siedzib obwodowych komisji wyborczych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda podał, że uchwała została podjęta na podstawie art. 12 § 2,§ 3 i § 11 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 ze zm.) i treść tych przepisów niewątpliwie uprawnia…

  5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowienie z , III SAB/Kr 54/20

    …opubl. w Lex nr 1149320). Przepisy Kodeksu wyborczego przewidują udział sądów administracyjnych tylko w przypadkach wyjątkowych, wskazanych w art. 12 § 14, art. 384 § 1 i w art. 493 § 1, które odpowiednio dotyczą rozpatrywania skarg na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej w sprawie skarg…

  6. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II OKW 2/20
  7. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II OKW 1/20
  8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, postanowienie z , II SAB/Sz 150/18

    …opubl. w Lex nr 1149320). Przepisy Kodeksu wyborczego przewidują udział sądów administracyjnych tylko w przypadkach wyjątkowych, wskazanych w art. 12 § 14, art. 384 § 1 i w art. 493 § 1, które odpowiednio dotyczą rozpatrywania skarg na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej w sprawie skarg…

  9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowienie z , II SA/Wa 706/18

    …[...] na okręgi wyborcze do Rady Dzielnicy [...], pomimo obowiązku dokonania nowego podziału dzielnicy na okręgi wyborcze nałożonego ww. art. 12 oraz zaistnieniu przesłanek z art. 421 § 1; – art. 160 § 1 pkt 1 Kodeksu wyborczego poprzez stwierdzenie, iż uchwała LXIII/1714/2018 Rady m.st.…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 12 (9)

Historia zmian

Zmiany od 5 lutego 2025 r.

  1. : zmiana brzmienia tekst z tego dnia