Art. 559

Pokaż w całym akcie

Art. 559 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 559.
§ 1. Sąd uchyli ubezwłasnowolnienie, gdy ustaną przyczyny, dla których je orzeczono; uchylenie może nastąpić także z urzędu.
§ 2. Sąd może w razie poprawy stanu psychicznego ubezwłasnowolnionego zmienić ubezwłasnowolnienie całkowite na częściowe, a w razie pogorszenia się tego stanu – zmienić ubezwłasnowolnienie częściowe na całkowite.
§ 3. Z wnioskiem o uchylenie albo zmianę ubezwłasnowolnienia może wystąpić także ubezwłasnowolniony.

art. 559 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 559 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 2 lipca 2024 r., II CSKP 2305/22

   …pozwalającego sądowi na orzekanie o ubezwłasnowolnieniu całkowitym lub częściowym mimo braku stosownego żądania. Wyjątek stanowi art. 559 §1 k.p.c., który stanowi, że sąd uchyli ubezwłasnowolnienie, gdy ustaną przyczyny, dla których je orzeczono; uchylenie może nastąpić także z urzędu.…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 maja 2018 r., I CZ 51/18

   …zmianę ubezwłasnowolnienia, jest niezgodny z art. 30 i 31 Konstytucji (Dz. U. Nr 47, poz. 319). Konsekwencją tego orzeczenia było dodanie do art. 559 k.p.c. paragrafu 3, w którym dopuszcza się wystąpienie przez samego ubezwłasnowolnionego z wnioskiem o wszczęcie postępowania o uchylenie lub zmianę…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 stycznia 2012 r., III CSK 169/11

   …ale przede wszystkim do naruszenia sfery wolności obywatelskich, co jest dopuszczalne tylko w wypadku wyraźnej regulacji ustawowej. Przepis art. 559 k.p.c. przewiduje trzy rodzaje spraw prowadzących do wzruszenia prawomocnych postanowień orzekających o ubezwłasnowolnieniu całkowitym lub…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 lipca 2002 r., IV CO 7/02

   …postanowienia o ubezwłasnowolnieniu nie stanowi przeszkody do ponowienia takiego wniosku, jeżeli przyczyny ubezwłasnowolnienia odpadną (art. 559 k.p.c.). Sąd opiekuńczy może również uwzględnić kolejny wniosek o zmianę postanowienia, jeżeli wymaga tego dobro osoby, której postępowanie dotyczy…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 22 marca 2007 r., III CSK 395/06

   …Z dniem 16 marca 2007 r., tj. z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2007 r., K 28/05, stwierdzającego, że art. 559 w zw. z art. 545 § 1 i 2 k.p.c. w zakresie, w jakim nie przyznaje osobie ubezwłasnowolnionej uprawnienia do zgłoszenia wniosku o wszczęcie…

6. Sąd Okręgowy w Suwałkach, postanowienie z 17 grudnia 2014 r., I Ns 68/14

   …albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem. W myśl art. 559 k.p.c. sąd uchyli ubezwłasnowolnienie, gdy ustaną przyczyny, dla których je orzeczono; uchylenie może nastąpić także z urzędu (§ 1). Sąd może w…

7. Sąd Apelacyjny w Krakowie, postanowienie z 6 czerwca 2025 r., I ACa 3799/24

   …choroba psychiczna pod postacią schizofrenii paranoidalnej oraz niemożność kierowania swym postępowaniem, spowodowana ta chorobą. Przepis art. 559 § 1 k.p.c. uzależnia uchylenie ubezwłasnowolnienia od ustania przyczyn, dla których je orzeczono. Natomiast w świetle art. 559 § 2 k.p.c. zmiana…

8. Sąd Apelacyjny w Krakowie, postanowienie z 8 sierpnia 2013 r., I ACa 667/13

   …sprawy. Należy się zatem w tym miejscu zastanowić czy dokonał prawidłowej subsumpcji ustaleń faktycznych z przepisami prawa. Z dyspozycji art. 559 kpc przewidującej uchylenie albo zmianę ubezwłasnowolnienia w zależności od zmian w zakresie przesłanek ubezwłasnowolnienia, zwłaszcza stanu…

9. Sąd Okręgowy w Warszawie, postanowienie z 6 listopada 2025 r., I Ns 6/25

   …lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw. W myśl art. 559 § 1 oraz 2 k.p.c. Sąd uchyli ubezwłasnowolnienie, gdy ustaną przyczyny, dla których je orzeczono; uchylenie może nastąpić także z urzędu. Sąd…

10. Sąd Okręgowy w Suwałkach, uzasadnienie z 15 lutego 2022 r., I Ns 83/21

    …do samodzielnej egzystencji przy zaburzonej zdolności do kierowania swoim postępowaniem. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 559 § 1 kpc sad uchyli ubezwłasnowolnienie, gdy ustały przyczyny dla których je orzeczono. Stosownie do treści art. 13 § 1 k.c. osoba, która…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 559 (19)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.