Art. 545
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 468 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 473 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 830 [PDF]. Stan prawny na
Zapowiedziane zmiany wprowadzają: akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1003; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1046; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1296.
Art. 545.
§ 1. Wniosek o ubezwłasnowolnienie może zgłosić: #
1) małżonek osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie; #
2) jej krewni w linii prostej oraz rodzeństwo; #
3) jej przedstawiciel ustawowy. #
§ 2. Krewni osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, nie mogą zgłaszać tego wniosku, jeżeli osoba ta ma przedstawiciela ustawowego. #
§ 3. Wniosek o ubezwłasnowolnienie częściowe można zgłosić już na rok przed dojściem do pełnoletności osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie. #
§ 4. Kto zgłosił wniosek o ubezwłasnowolnienie w złej wierze lub lekkomyślnie, podlega karze grzywny. #
Art. 545 Kodeksu postępowania cywilnego Art. 545. § 1. Wniosek o ubezwłasnowolnienie może zgłosić: 1) małżonek osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie; 2) jej krewni w linii prostej oraz rodzeństwo; 3) jej przedstawiciel ustawowy. § 2. Krewni osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, nie mogą zgłaszać tego wniosku, jeżeli osoba ta ma przedstawiciela ustawowego. § 3. Wniosek o ubezwłasnowolnienie częściowe można zgłosić już na rok przed dojściem do pełnoletności osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie. § 4. Kto zgłosił wniosek o ubezwłasnowolnienie w złej wierze lub lekkomyślnie, podlega karze grzywny.
art. 545 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)
art. 545 k.p.c.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, uchwała z , III CZP 37/04
…czy omawianego uprawnienia nie da się wyprowadzić pośrednio z przepisów regulujących legitymację do złożenia wniosku o ubezwłasnowolnienie (art. 545 k.p.c.) i ustalających krąg osób, które z mocy prawa są uczestnikami postępowania o ubezwłasnowolnienie (art. 546 k.p.c.). Gdyby wykładnia tych…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , II CSKP 2305/22
…(por. np. A. Górski w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom III. Art. 506 – 729, red. T. Wiśniewski, WKP 2021, lex/el, komentarz do art. 545 k.p.c. i art. 559 k.p.c.). Podkreślenia wymaga, że rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia prawnego jest szczególnie istotne dla zapewnienia…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , I CZ 51/18
…w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2007 r., K 28/05, (t.j. z dniem 16 marca 2007 r.) stwierdzającego, że art. 559 w zw. z art. 545 § 1 i 2 k.p.c. w zakresie, w jakim nie przyznaje osobie ubezwłasnowolnionej uprawnienia do zgłoszenia wniosku o wszczęcie postępowania o…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , III CSK 395/06
…2007 r., tj. z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2007 r., K 28/05, stwierdzającego, że art. 559 w zw. z art. 545 § 1 i 2 k.p.c. w zakresie, w jakim nie przyznaje osobie ubezwłasnowolnionej uprawnienia do zgłoszenia wniosku o wszczęcie postępowania o…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , III SZP 4/17
…podmiotów uprawnionych do zainicjowania postępowania przez ich enumeratywne wskazanie, jak chociażby w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie (art. 545 § 1 k.p.c.). Do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo o zgromadzeniach (Dz.U. z 2017 r., poz. 579) nie…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , II NSNC 133/23
…lub w sposób zawężający krąg podmiotów uprawnionych do zainicjowania postępowania poprzez ich enumeratywne wskazanie (przykładowo: art. 545 § 1 k.p.c.; art. 16 ust. 4 p.o.z., gdy stwierdza, że uczestnikami postępowania są zasadniczo wnoszący odwołanie od decyzji o zakazie zgromadzenia i…
- Sąd Apelacyjny w Białymstoku, wyrok z , I ACa 596/13
…Treść zaświadczenia nie wskazuje też, by było ono wydane małżonkowi w celu wniesienia sprawy o ubezwłasnowolnienie na podstawie art. 545 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 552 k.p.c. Wprawdzie pozwany S. D. (1) podawał, że rozważał wystąpienie z takim wnioskiem, jednak jego relacja nie…
- Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z , I ACa 1288/19
…ramach porządku prawnego, tj. na podst. art. 10 ustawy z 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze, której działania były z kolei zgodne z art. 545 §1 k.p.c. w zw. z art. 7 k.p.c. oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia z 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego; - zachowanie strony pozwanej…
- Sąd Apelacyjny w Krakowie, postanowienie z , I ACa 1014/17
…Wreszcie, należy zauważyć, że przyczyny ograniczenia kręgu osób uprawnionych do złożenia wniosku o uchylenie ubezwłasnowolnienia (art.545 kc) w postaci ochrony przed skutkami nieuzasadnionych wniosków o ubezwłasnowolnienie nie występują w sytuacji, gdy dana osoba jest już…
- Sąd Okręgowy w Warszawie, postanowienie z , XX GCo 316/14
…wyłącznej. W obecnym stanie faktycznym nie sposób jednak pominąć regulację prawną obowiązującą na terenie Republiki Białorusi, zawartą w art. 545 białoruskiego kodeksu postępowania cywilnego, który to przepis jednoznacznie wskazuje, iż „Sądy mają jurysdykcję w Republice Białorusi i w…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 545 (13)
Historia zmian
Bez zmian od 24 marca 2026 r.