Art. 523

Pokaż w całym akcie

Art. 523 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 523. Prawomocne postanowienie orzekające co do istoty sprawy nie może być zmienione ani uchylone, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jednakże prawomocne postanowienie oddalające wniosek sąd może zmienić w razie zmiany okoliczności sprawy.

art. 523 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 523 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 12 marca 2003 r., III CZP 97/02

   …506 k.p.c. sąd może wszcząć takie postępowanie na wniosek, a z urzędu tylko w przypadkach wskazanych przez przepis szczególny. Skoro zatem w art. 523 k.p.c. nie została przewidziana kompetencja sądu do wszczęcia z urzędu postępowania o zmianę prawomocnego postanowienia oddalającego wniosek w razie…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 15 września 2011 r., II CSK 25/11

   …okoliczności sprawy, uzasadniana jedynie wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia w innej dacie, tj. w dniu 1 października 2005 roku. Zgodnie z art. 523 k.p.c. prawomocne postanowienie orzekające co do istoty sprawy nie może być zmienione ani uchylone, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej;…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 15 września 2011 r., II CSK 718/10

   …osobę A. M. (pierwotnie noszącej nazwisko O.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wnioskodawczyni oparta na naruszeniu art. 523 k.p.c. jest uzasadniona. Przepis ten stanowi w zdaniu drugim, że prawomocne postanowienie oddalające wniosek sąd może zmienić w razie zmiany…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 10 września 2009 r., V CSK 78/09

   …przedmiot orzekania w poprzednim postępowaniu. Zmiana okoliczności faktycznych otwiera przed stroną możliwość wyboru drogi przewidzianej w art. 523 k.p.c. lub wszczęcia nowego postępowania. Dualizm dopuszczalnych postępowań nie wypełnia podstawy nieważności z art. 379 pkt 3 k.p.c. Przepis ten…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 grudnia 2009 r., IV CSK 240/09

   …rozstrzygnięcie ma bezpośredni wpływ na wynik sprawy. Pierwsze, to jaki sąd jest właściwy do rozpoznania wniosku, złożonego na podstawie art. 523 k.p.c. o zmianę prawomocnego orzeczenia oddalającego pierwotne żądanie wnioskodawcy, w sytuacji, kiedy w spawie tamtej orzekał także sąd odwoławczy,…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 maja 2015 r., V CSK 516/14

   …związanie to ma charakter bezwzględny, postanowienie takie nie może być zmienione ani uchylone chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 523 zd. 1 k.p.c.). Natomiast prawomocne postanowienie oddalające wniosek sąd może zmienić w razie zmiany okoliczności sprawy. Odstępstwo od zasady…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 grudnia 2015 r., IV CZ 60/15

   …403 § 2 k.p.c.), zwłaszcza że sam wnioskodawca wskazywał w petitum swojego pisma, że wnosi o zmianę prawomocnego postanowienia na podstawie art. 523 k.p.c. Odrzucenie pisma wnioskodawcy na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. należy zatem ocenić jako nieprawidłowe. W piśmie datowanym na 3.02.2014 r.…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 listopada 2010 r., I CSK 73/10

   …art. 365 § 1 k.p.c. związanie prawomocnym postanowieniem co do istoty sprawy, zmodyfikowane w zależności od charakteru orzeczenie. Zgodnie z art. 523 k.p.c. postanowienia oddalające żądanie sąd może zmienić w razie zmiany okoliczności sprawy, a jedynie na podstawie 5 przepisów szczególnych mogą…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 19 września 2013 r., I CSK 706/12

   …Sądu Okręgowego. Pierwszym jest stwierdzenie i uzasadnienie w zaskarżonym postanowieniu, że w sprawie nie są spełnione przesłanki z art. 523 k.p.c., gdyż przepis ten odnosi się jedynie do okoliczności, które powstały już po wydaniu postanowienia, a nie do okoliczności, które występowały…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 kwietnia 2011 r., I CSK 517/10

    …uzasadnieniu podstaw skargi, uchyla się spod kontroli kasacyjnej, skoro w samych podstawach skargi nie został sformułowany zarzut naruszenia art. 523 k.p.c., przepisu regulującego tę problematykę w postępowaniu wieczystoksięgowym. Za wadliwie postawiony i sformułowany uznać należy zarzut…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 523 (91)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.