Art. 359

Pokaż w całym akcie

Art. 359 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 359.
§ 1. Postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
§ 2. Postanowienia, o których mowa w § 1, mogą być zmieniane lub uchylane także wówczas, gdy zostały wydane na podstawie aktu normatywnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą.

art. 359 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 359 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 grudnia 2014 r., III SZP 3/14

   …362 k.p.c. Do takiego zarządzenia należy więc stosować odpowiednio przepisy o postanowieniach sądu (art. 354 i następne k.p.c.), w tym art. 359 § 1 k.p.c., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy,…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 kwietnia 2008 r., II PZP 5/08

   …przez Sąd Okręgowy zażalenia. Ponadto wątpliwości nasuwa ujęcie zasadniczej przesłanki pytania w sposób, który - w odniesieniu do art. 359 k.p.c. - ma formę pytania retorycznego. Stosownie bowiem do tego przepisu postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 lutego 2012 r., V CSK 68/11

   …ustawy. Oznacza to, że pozwany po dniu 30 maja 2005 r. (data ogłoszenia orzeczenia TK) mógł już skorzystać z uprawnienia wynikającego z art. 359 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i uchylić z urzędu postanowienia z dnia 20 lipca 2004 r., jako wydane na podstawie aktu normatywnego uznanego…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 27 października 2005 r., III CZP 55/05

   …zażaleniem (art. 394 k.p.c.), w drugiej te, które wprawdzie nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu zażaleniem, ale wiążą sąd, który je wydał (art. 359 k.p.c.), natomiast do trzeciej należą te, które nie są zaskarżalne i nie wiążą sądu, w związku z czym mogą być zmienione lub uchylone „stosownie do…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05
6. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 marca 2007 r., II CSK 457/06

   …w ustawie wyjątków mogą być zmieniane lub uchylane w toku postępowania w określonej sprawie także orzeczenia formalnie prawomocne (art. 359 k.p.c.) Na gruncie stanu prawnego obowiązującego do dnia 30 czerwca 1996 r., nie ulegało wątpliwości, że z chwilą oddalenia przez sąd drugiej…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 27 czerwca 2008 r., III CZP 50/08

   …niekończące postępowania w sprawie, które mogą być zmieniane jedynie w razie zmiany okoliczności, a zatem wiążą sąd, który je wydał (art. 359 § 1 k.p.c.), a do trzeciej te, które nie są oddzielnie zaskarżalne i mogą być zmieniane stosownie do okoliczności sprawy. Jedynie do tych postanowień…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 23 sierpnia 2006 r., III CZP 56/06

   …trwania postępowania niejednokrotnie, np. na skutek ponawianych wniosków stron w tym samym przedmiocie albo w okolicznościach określonych w art. 359 k.p.c., i nie ma żadnych podstaw ani powodów ku temu, aby podlegał wyłączeniu tylko dlatego, że orzekał już w tym zakresie. Należy podkreślić, że…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 lutego 2010 r., V CSK 234/09

   …w skardze kasacyjnej uchybienie procesowe Sądu Apelacyjnego przybrało formę postanowienia dowodowego, którym Sąd Apelacyjny - zgodnie z art. 359 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. - nie był związany, a w konsekwencji stosownie do okoliczności - w tym na skutek zgłoszenia przez stronę…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 marca 2012 r., II PK 159/11

    …procesowe Sądu Apelacyjnego przybrało formę postanowienia dowodowego (oddalającego wnioski dowodowe), którym ten Sąd - zgodnie z art. 359 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. - nie był związany. Stosownie zaś do art. 162 k.p.c., strony mogą w toku posiedzenia, a jeżeli nie były…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 359 (491)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.