Art. 1103¹

Pokaż w całym akcie

Art. 1103¹ Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 1103¹.
§ 1. Sprawy małżeńskie oraz sprawy dotyczące małżeńskich stosunków majątkowych należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy:
1) oboje małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania lub ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jedno z nich nadal ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub
2) małżonek będący powodem ma co najmniej od roku bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub
3) małżonek będący powodem jest obywatelem polskim i ma co najmniej od sześciu miesięcy bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub
4) oboje małżonkowie są obywatelami polskimi.
§ 2. Jurysdykcja krajowa jest wyłączna, jeżeli oboje małżonkowie są obywatelami polskimi oraz mają miejsce zamieszkania i miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 3. Jurysdykcja krajowa w sprawie małżeńskiej obejmuje także orzekanie o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi małżonków.

art. 1103¹ ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 1103¹ k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Okręgowy w Poznaniu, postanowienie z 19 grudnia 2022 r., XIV C 1000/22

   …Niemczech jak również na terenie Niemiec zamieszkuje pozwana. W związku z tym, jeśli chodzi o jurysdykcję krajową należy wziąć pod uwagę treść art. 1103¹ § 1 kpc, w myśl którego sprawy małżeńskie oraz sprawy dotyczące małżeńskich stosunków majątkowych należą do jurysdykcji krajowej także wtedy,…

2. Sąd Okręgowy w Suwałkach, postanowienie z 26 kwietnia 2021 r., I C 150/21

   …dotycząca obywatelstwa stron. Przy czym w doktrynie prawa panuje konsensus co do stanowiska, iż dla istnienia jurysdykcji z mocy art. 1103¹ § 1 pkt 4 k.p.c. nie ma znaczenia, czy jedno z małżonków jest powodem a drugie pozwanym, czy też oboje są pozwanymi. Nie mają też znaczenia inne…

3. Sąd Apelacyjny w Łodzi, postanowienie z 8 marca 2021 r., I ACa 1196/19

   …orzeczenia sądu australijskiego za skuteczne. Z kolei w odniesieniu do pkt 2 omawianego przepisu art. 1146 § 1 k.p.c. stwierdzić należy, że art. 1103¹ k.p.c. ustanawia w sprawach małżeńskich jurysdykcję krajową wyłączną tylko w wypadku gdy małżonkowie są obywatelami polskimi oraz mają miejsce…

4. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, wyrok z 13 lutego 2017 r., VIII RC 263/16

   …iż w niniejszej sprawie, pomimo zamieszkiwania przez obie strony w Niemczech, istniała jurysdykcja sądu polskiego na podstawie art. 1103¹ § 1 pkt 4 k.p.c., albowiem obie strony nieprzerwanie posiadają obywatelstwo polskie, co nie było kwestionowane przez żadną z nich, a ponadto zostało…

5. Sąd Okręgowy w Poznaniu, postanowienie z 8 marca 2024 r., XIV C 722/22

   …albo siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej – ich wystąpienie zawsze pozwala więc na przyjęcie jurysdykcji krajowej. Dalsze przepisy tytułu III (art. 1103¹ –1103⁷) odnoszą się już do innych łączników jurysdykcyjnych, występujących w określonych rodzajach spraw cywilnych i również pozwalają na…

6. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, wyrok z 21 stycznia 2022 r., VIII GC 111/17

   …w sprawie na podstawie ogólnego przepisu art. 1103⁷pkt 1 k.p.c., zgodnie z którym sprawy rozpoznawane w procesie, inne niż wymienione w art. 1103¹ – 1103⁶ k.p.c., należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy dotyczą zobowiązania wynikającego z czynności prawnej, które zostało wykonane…

7. Sąd Rejonowy w Elblągu, wyrok z 23 maja 2018 r., III RC 25/18
8. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, wyrok z 30 kwietnia 2018 r., II C 55/16

   …rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. Stosownie do przepisu art.1103⁷ pkt 2 k.p.c., sprawy rozpoznawane w procesie, inne niż wymienione w art. 1103¹ -1103⁶ k.p.c., należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy dotyczą: zobowiązania niewynikającego z czynności prawnej, które powstało w…

9. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, uzasadnienie z 19 kwietnia 2018 r., VIII Ga 298/17

   …pozwanego. Powołał się przy tym na regulację zawartą w art. 1103⁷k.p.c. zgodnie z którą sprawy rozpoznawane w procesie, inne niż wymienione w art. 1103¹ -1103⁶ k.p.c., należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy dotyczą zobowiązania wynikającego z czynności prawnej, które zostało wykonane…

10. Sąd Okręgowy w Częstochowie, postanowienie z 3 sierpnia 2017 r., VI Cz 817/17

    …do art. 7 pkt 2 powołanego rozporządzenia zawiera art. 1103⁷pkt 2 k.p.c. Wg tego przepisu sprawy rozpoznawane w procesie, inne niż wymienione w art. 1103¹ -1103⁶, należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy dotyczą zobowiązania niewynikającego z czynności prawnej, które powstało w…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 1103¹ (22)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.