Art. 913

Pokaż w całym akcie

Art. 913 Kodeksu cywilnego
Art. 913.
§ 1. Jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności, sąd na żądanie jednej z nich zamieni wszystkie lub niektóre uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień.
§ 2. W wypadkach wyjątkowych sąd może na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika, jeżeli dożywotnik jest zbywcą nieruchomości, rozwiązać umowę o dożywocie.

art. 913 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 913 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 maja 2008 r., III CSK 359/07

   …233 § 1 k.p.c. W nawiązaniu do jego uzasadnienia trzeba podnieść, że w sprawie z powództwa dożywotnika o rozwiązanie umowy o dożywocie (art. 913 § 2 k.c.) sąd nie może, wbrew woli powoda, zmienić - na żądanie pozwanych – uprawnień objętych treścią tego prawa na rentę (por. wyrok Sądu…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 15 lipca 2010 r., IV CSK 32/10

   …zaskarżonego przez powódkę wyroku w zakresie podniesionych w niej, w ramach obu podstaw kasacyjnych zarzutów - poza zarzucanym uchybieniem art. 913 § 2 k.c. - które nie zawierają jakiegokolwiek uzasadnienia. Podnoszone naruszenie art. 913 § 2 k.c. przedstawia skarżąca raz to - w petitum skargi,…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 kwietnia 2005 r., IV CK 645/04

   …pozwanej, ewentualnie o uchylenie wyroku w powyższym zakresie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Rozstrzygnięcie kasacji wymaga wykładni art. 913 § 2 k.c. Zgodnie z tym przepisem, sąd może w wyjątkowych wypadkach rozwiązać umowę o dożywocie na 3 żądanie zobowiązanego lub dożywotnika, jeżeli…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 grudnia 2004 r., I CK 296/04

   …co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje stanowisko, że cechą wspólną wszystkich zdarzeń, które kwalifikują wypadek z art. 913 § 2 k.c. jako „wyjątkowy”, jest krzywdzenie dożywotnika, agresja i zła wola po stronie jego kontrahenta (por. między innymi wyrok z dnia 9 kwietnia…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 marca 2004 r., II CK 91/03

   …jego istnienia, jak również świadomość tego, że tylko w niektórych sytuacjach prawo wkracza w dziedzinę wzajemnych stosunków stron (art. 913 k.c.). Inne sytuacje, nie spełniające określonych warunków, chociaż postrzegane przez strony jako niekorzystne, muszą być przez nie znoszone. Do…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 listopada 2009 r., IV CSK 236/09

   …definitywnie te więzi i sprzeniewierzające się zasadzie lojalności, może stanowić przesłankę żądania rozwiązania umowy na podstawie art. 913 § 2 k.c. Zachowania stron umowy dożywocia podlegają zawsze ocenie zindywidualizowanej i nie należy ich traktować schematycznie, a zwłaszcza…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 marca 2016 r., III CSK 183/15

   …uwzględnienie powództwa w zakresie żądania dotyczącego rozwiązania umowy o dożywocie zawartej pomiędzy powódką a pozwanymi na podstawie art. 913 § 2 k.c. i rozwiązanie tej umowy, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego według norm (k. 438). Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 grudnia…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 stycznia 2012 r., II CSK 273/11

   …prawnego; dotyczy to przede wszystkim powództw opartych na podstawach wynikających z art. 189 k.p.c., art. 3571 k.c., art. 3581 § 3 k.c. oraz art. 913 k.c. Innymi słowy przepis art. 64 k.c. nie jest samoistną podstawą do kreowania obowiązku złożenia oświadczenia woli, a stanowi podstawę prawną do…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 maja 2008 r., II UK 283/07

   …od uczestników postępowania. Organ rentowy nie skorzystał też z możliwości złożenia wniosku o ujawnienie majątku przez dłużnika w trybie art. 913 § 2 i art. 194 § 1 k.c. w związku z art. 71 § 1, 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Sąd Apelacyjny podkreślił przy tym, że…

10. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 kwietnia 2004 r., III CZP 15/04

    …są dla nich wspólne. Okoliczność, że zachowanie jednego z małżonków zobowiązanych z umowy dożywocia stanowi wypadek wyjątkowy w rozumieniu art. 913 § 2 k.c., nie niweczy – wbrew sugestiom Sądu Apelacyjnego – wspólności praw i obowiązków małżonków zobowiązanych z umowy dożywocia. Nie można zatem…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 913 (318)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.