Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2008 r., I SA/Wr 1314/07

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2008 r., I SA/Wr 1314/07

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Halina Betta Sędziowie: Sędzia WSA – Ireneusz Dukiel Asesor WSA – Dagmara Dominik (sprawozdawca) Protokolant: Edyta Luniak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi R. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego : : I) uchyla zaskarżone postanowienie; II) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej we W. zawiesił postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), prowadzone wobec R. R. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wyrokiem z dnia 3 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wr 1030/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...], jak i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. W związku z koniecznością wydania nowych decyzji niezbędnym stało się zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

3 Na skutek wniesionego przez zobowiązanego zażalenia pismem z dnia 7 marca 2007 r. Dyrektor izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] uchylił postanowienie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że kwestionowane postanowienie obarczone jest wadą prawną, która powoduje konieczność jego derogowania z obrotu prawnego. Dyrektor Izby Celnej we W. orzekając o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego powołał w sentencji art. 56 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z którego wynika jedna z przesłanek tj. wniosek wierzyciela. Tymczasem analiza akt sprawy pokazała, że w powyższym zakresie wierzyciel nie składał wniosku. Przedstawiona okoliczność stała się przesłanką dla orzeczenia przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Celnej. W prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny winien zbadać czy nie wystąpiły również inne przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego przewidziane w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnośnie podnoszonej przez zobowiązanego kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazano, że uchylenie przez Sąd decyzji określających zobowiązanie w podatku akcyzowym wywołało jedynie skutki ex nunc, co nie oznacza automatycznie, iż zobowiązanie stało się niewymagalne i ze została przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego w myśl art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie bowiem z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2005 r. sygn. akt II FSK 351/05 uchylenie decyzji deklaratoryjnej, na podstawie której wydano tytuł wykonawczy, nie tylko nie działa wstecz, ale także nie unicestwia materialnego skutku wywołanego skutecznie dokonaną czynnością egzekucyjną.

4 Na ww. postanowienie Dyrektor Izby Celnej we W. złożył skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 1197/07 odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "p.s.a.") jako złożonej przez podmiot nieuprawniony.

5 Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu po ponownym przeanalizowaniu sprawy wydał postanowienie z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie art. 54 § 3 p.s.a., które stało się przedmiotem niniejszej skargi. Postanowieniem tym Dyrektor Izby Skarbowej we [...] uchylił swoje postanowienie Nr [...] z dnia [...] i utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...] przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu podzielił argumentację Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu wskazującą na zasadność zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. art. 56 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Jednocześnie wskazał na brak przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

6 W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego postanowienia organu egzekucyjnego pierwszej instancji. Ww. rozstrzygnięciom zarzucono naruszenie przepisów art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem strony niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy uchylone zostały decyzje, które były podstawa ich wystawienia. Zobowiązany utożsamia fakt uchylenia przez WSA decyzji wymiarowych z nieistnieniem obowiązku, to zaś stanowi przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie z powołanym wyżej artykułem.

7 W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w przedmiocie braku przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 W myśl art. 54 § 1 p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Powołany wyżej organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2.). Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (§ 3.).

10 Powołany przepis art. 54 § 3 p.s.a. reguluje instytucję autokontroli. Stosownie bowiem do tego przepisu organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Powszechnie przyjmuje się, że celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Autokontrola prowadzi w związku z tym do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a. Treść art. 54 § 3 p.s.a. wskazuje, że warunkiem skorzystania z uprawnienia do autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, a więc uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej (por. A. Kabat Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II., opubl. LEX).

11 Jednakże, aby organ mógł skorzystać z uprawnienia autokontroli to skarga powinna zostać złożona przez podmiot do tego uprawniony. W przedmiotowej zaś sprawie skarga na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...], który ww. postanowieniem uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, została złożona przez Dyrektora Izby Celnej we W. Organ ten w tym przypadku nie miał interesu prawnego w rozumieniu przepisu art. 50 § 1 i § 2 p.s.a., a dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie nadawałoby temu organowi uprawnienia z jednej strony władcze, a z drugiej uprawnienia strony, która kwestionuje rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Organ działał w niniejszej sprawie na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji, a nie jako podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 1197/07 odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.s.a.

12 Sąd podzielając stanowisko wyrażone w ww. postanowieniu stwierdza, że Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi i wydać zaskarżonego postanowienia jako, że skarga została złożona przez podmiot do tego nieuprawniony, zatem była skargę niedopuszczalną. Wobec powyższego brak było podstaw do jej uwzględnienia w całości, jak to uczynił Dyrektor Izby Skarbowej we W., na podstawie art. 54 § 3 p.s.a.

13 Z tych tez względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.s.a. Podstawę prawną orzeczenia o kosztach był art. 200 p.s.a. Na ww. koszty składają się: kwota wpisu w wysokości 100 zł, kwota opłaconego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł.