Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2016 r., I SA/Wr 1278/15

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2016 r., I SA/Wr 1278/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 grudnia 2015 r. w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: przywrócić termin.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2015 r. tut. Sąd oddalił skargę na wskazaną

3 w komparycji niniejszego postanowienia decyzję. Pełnomocnik reprezentujący skarżącą nie stawił się na rozprawie. Jak wynika z akt sprawy, zawiadomienie o rozprawie zostało mu doręczone w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

4 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Przesyłka z zawiadomieniem po dwukrotnym awizowaniu w dniach

5 24 listopada 2015 r. i 2 grudnia 2015 r. została zwrócona do tut. Sądu i pozostawiona

6 w aktach ze skutkiem doręczenia.

7 W dniu 3 marca 2016 r. pełnomocnik skarżącej nadał w urzędzie pocztowym wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wniósł jednocześnie

8 o przywrócenie terminu do złożenia wniosku. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podniesiono, że operator pocztowy nie doręczył pełnomocnikowi zawiadomienia o terminie rozprawy. O zapadnięciu wyroku, pełnomocnik dowiedział się dopiero w dniu 29 lutego 2016 r., przeglądając akta w siedzibie tut. Sądu.

9 Wskazał pełnomocnik, że jego kancelaria jest podmiotem obecnym na rynku doradztwa podatkowego od 1996 r. Prowadząc działalność, zdaje sobie sprawę ze skutków bezskutecznych upływów terminów sądowych. W związku z powyższym kwestia odbioru korespondencji jest traktowana z pełną uwagą, a korespondencja

10 z sądów i urzędów jest odbierana prawie codziennie. Korespondencja była odbierana także w dniu 24 listopada 2015 r. czyli dniu rzekomego awizowania, czego dowodem jest dziennik korespondencji.

11 Pełnomocnik podniósł także, że w dniach, kiedy w przedmiotowej sprawie powinna być doręczona korespondencja lub awizo, w pracy obecne były wszystkie zatrudnione w kancelarii osoby, czego dowodem jest lista obecności. Kancelaria jest czynna w dni robocze w godzinach od 8:00 do 16:00. Upoważnioną do obioru korespondencji jest sekretarka - bądź w czasie jej nieobecności inna, wskazana osoba.

12 W dniu rzekomego pozostawienia awiza, w pracy obecna była nie tylko sekretarka, ale też wszystkie inne osoby. Obowiązkiem doręczyciela było przynieść korespondencję do sekretariatu, a nie pozostawianie awiza w skrzynce oddawczej. Jeżeli jednak doręczyciel nie dostarczył korespondencji - awizo powinno być złożone w skrzynce oddawczej. Znajduje się ona na parterze i jest sprawdzana codziennie. Ani w dniu wskazanym jako termin doręczenia pierwszego, ani w dniu wskazanym jako termin drugiego awiza, ani też w dniach następnych takiego powiadomienia nie było. Nawet dopuszczając, że skrzynka nie był sprawdzana codziennie, to niemożliwym jest jej niesprawdzanie przez 14 dni. Z tego powodu należy, zdaniem pełnomocnika, przyjąć, że doręczyciel nie pojawił się w siedzibie kancelarii aby doręczyć korespondencję.

13 Pełnomocnik wskazał także, że w sprawie doręczeń do jego kancelarii osobiście interweniował u operatora pocztowego. Pracownik tegoż przyznał zaś, że wielu doręczycieli nie wywiązuje się ze swoich obowiązków i nie doręcza korespondencji ani awiza. Obecnie, po interwencji, współpraca układa się poprawnie. Pełnomocnik wskazał, że nie był to pierwszy przypadek, kiedy operator pocztowy, z którego usług korzystał wówczas tut. Sąd, nie doręczył na adres kancelarii kierowanej do niej urzędowej korespondencji.

14 Do wniosku załączono dokumenty (listę obecności pracowników oraz ewidencję odebranych przesyłek) mające świadczyć, że w dniach, w których rzekomo pozostawiono dla pełnomocnika zawiadomienia (awiza) o możliwości odebrania

15 w lokalu operatora pocztowego zawiadomienia o rozprawie - w siedzibie kancelarii pełnomocnika przebywały osoby uprawnione do odbioru korespondencji.

16 Do wniosku załączono także skierowany do sądu rejestrowego wniosek pełnomocnika o przywrócenie terminu w sprawie rejestrowej, reklamację pełnomocnika w niniejszej sprawie, w których kwestionowano prawidłowość doręczenia przesyłek sądowych przez operatora pocztowego oraz odpowiedź operatora na reklamację w niniejszej sprawie.

17 W ww. odpowiedzi na reklamację, operator pocztowy poinformował, że "przesyłka została prawidłowo przeprocesowana jako zwrot z powodu nie podjęcia przesyłki w terminie awizacji. Przesyłka została zaawizowana dnia 24 listopada 2015, II awizo pozostawiono 2 grudnia 2015 r. Do obu terminów operator posiada trasy GPS doręczycieli, potwierdzające doręczenie druków awizo".

18 W piśmie z dnia 24 marca 2016 r. skierowanym do tut. Sądu skarżąca podniosła, że odnotowanie trasy doręczyciela na odbiorniku satelitarnym nie dowodzi, że druki awiza istotnie zostały doręczone.

19 W odpowiedzi na pismo Sądu z dnia 13 kwietnia 2016 r., operator pocztowy w piśmie z dnia 13 maja 2016 r. ocenił, ze w sprawie brak jest podstaw do uznania reklamacji. Praca doręczycieli jest bowiem weryfikowana poprzez analizę jego trasy na urządzeniu GPS.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

21 Wniosek strony o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie.

22 Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

23 W ocenie Sądu, strona skarżąca uprawdopodobniła przedłożonymi dokumentami, że nie dokonała czynności sądowej bez swojej winy.

24 Argumentacja wniosku skierowana jest na obalenie ustanowionego w art. 73 p.p.s.a. domniemania doręczenia w drodze tzw. podwójnego awiza. Zgodnie z art. 73

25 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie

26 o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma

27 w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3).

28 Z kolei, w myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. w razie nieodebrania pisma złożonego

29 w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej.

30 Domniemanie doręczenia polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe (w niniejszej sprawie - rozpoczęcie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku). Domniemanie doręczenia pisma nie nastąpi tylko

31 w razie niespełnienia tak ukształtowanych warunków i tylko wówczas nie wywoła skutków prawnych dla strony dokonującej czynności procesowej. Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone (tak np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2013 r. II FSK 2228/13, opubl. LEX nr 1361277 oraz CBOSA).

32 Domniemanie powyższe ma charakter domniemania usuwalnego i może zostać obalone przeciwdowodem (postanowienie NSA z 2 marca 2011 r., sygn. akt I GSK 167/2011, opubl. w LexPolonica nr 2490274 oraz CBOSA w którym Sąd przyjął, że strona może w szczególności wykazywać, iż nie zostało jej doręczone pismo w trybie zwykłym (do rąk własnych) ani też nie dotarło do niej zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym).

33 W literaturze i orzecznictwie wskazuje się, że jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej reklamacja, zgodnie z art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529 ze zm.) oraz w oparciu o zasady określone w rozporządzeniu Ministra Cyfryzacji i Administracji z 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1468), została zgłoszona w formie pisemnej, ustnej do protokołu lub innej, która ujawnia wolę reklamującego w sposób dostateczny, w tym również w formie elektronicznej (por. LEX 2013 - komentarz , stan prawny: 30 kwietnia 2013 r. , inne wydania (4) do art. 73 p.p.s.a. - Dauter Bogusław, powołujące ten komentarz postanowienie NSA z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 550/14, opubl. LEX nr 1460094 oraz CBOSA).

34 W piśmie z dnia 24 marca 2016 r. strona zauważa, że zgodnie z art. 92 ust. 2 ustawy Prawo pocztowe, formalnie kancelaria byłaby uprawniona do złożenia reklamacji, o ile z takiego uprawnienia zrzekłby się nadawca. Sąd wskazuje, że

35 w praktyce przyjęte jest jednak, iż to strona, obligowana przez art. 87 § 2 p.p.s.a. nakładający na nią ciężar dowodu, występuje do operatorów pocztowych o wyjaśnienie prawidłowości doręczenia, a operatorzy pocztowi takie pisma rozpatrują.

36 Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.).

37 W ocenie Sądu, uzasadnienie wniosku strony poparte dokumentami wskazuje, że doręczyciel zatrudniany przez operatora pocztowego, z którego usług korzystał tut. Sąd, istotnie mógł nie pozostawić w skrzynce pocztowej kancelarii zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki sądowej w lokalu operatora. Pełnomocnik strony szczegółowo opisał obowiązujące w kancelarii zasady postępowania z kierowaną do kancelarii korespondencją. Zgodnie z praktyką przyjętą w kancelarii, skrzynka odbiorcza sprawdzana jest na bieżąco, a poczta rejestrowana. W dniach rzekomego pozostawienia zawiadomień, w siedzibie kancelarii przebywali pracownicy. Okoliczności te zostały wykazane dokumentami w postaci potwierdzonych za zgodność z oryginałem list obecności oraz rejestru korespondencji. W tych okolicznościach, zważywszy także na wieloletnie profesjonalne działanie pełnomocnika, w ocenie Sądu, nie jest prawdopodobne, że pełnomocnik lub jego pracownik, dwukrotnie przeoczył lub zagubił zawiadomienie o nadejściu przesyłki sądowej. Pełnomocnik dołożył także należytej staranności w celu wyjaśnienia sprawy, kierując do operatora pocztowego pismo z żądaniem wyjaśnienia sprawy prawidłowości doręczenia. Nie bez znaczenia pozostaje także w sprawie przytoczona przez pełnomocnika treść rozmowy z pracownikiem operatora, zgodnie z którą tenże przyznał, iż zatrudniani wówczas doręczyciele, nie zawsze prawidłowo wywiązywali się ze swoich obowiązków. Okoliczność, iż w niniejszej sprawie zawinił doręczyciel, uprawdopodabnia także przedłożone przez pełnomocnika pismo skierowane do operatora w innej sprawie, w której pełnomocnik kwestionuje prawidłowość doręczenia mu korespondencji urzędowej.

38 W ocenie Sądu, we wskazanych okolicznościach, informacja przedstawiona w odpowiedzi na reklamacje strony i Sądu, iż operator monitorował i dokumentował trasy swoich doręczycieli przy pomocy urządzeń elektronicznych, nie może zapobiec obaleniu podważanej przez stronę fikcji prawnej. Przyjmując bowiem nawet, że monitoring był prawidłowy, wynika z niego jedynie, że doręczyciel mógł być

39 w określonych dniach w pobliżu siedziby kancelarii. W realiach niniejszej sprawy należy jednak, w ocenie Sądu, przyjąć, że taka okoliczność jest niewystarczająca dla podważenia twierdzeń pełnomocnika strony skarżącej popartych konkretnymi dowodami.

40 Mając powyższe na względzie, przyjąć należy, że strona uprawdopodobniła, iż nie złożyła wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie – bez swojej winy. Wniosek

41 o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, a wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonano czynności,

42 tj. złożono opłacony wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

43 Z tych względów, na podstawie art. art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak

44 w sentencji.