Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2017 r., I SA/Wr 1090/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2017 r., I SA/Wr 1090/17

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. S.K.A. z/s we W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozliczenia w podatku od towarów i usług za miesiące do stycznia do grudnia 2010 r. o od stycznia do kwietnia 2011 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 50.000 zł; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie

2 Skarżąca spółka komandytowo-akcyjna, zastępowana przez doradcę podatkowego, wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100.000 zł, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że od 2011 r. prowadzona była kontrola dotycząca rozliczeń w podatku od towarów i usług za lata 2009-2011, w trakcie której dokonano zabezpieczenia na całym majątku spółki, a po wydaniu decyzji wymiarowych wszczęto postępowanie egzekucyjne. Spółka zmuszona była zwolnić wszystkich pracowników i zaprzestać działalności gospodarczej od [...] r.

3 W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że kapitał zakładowy spółki wynosi 4.960.000 zł, wartość środków trwałych wynosi 540,10 zł, a wartość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosiła 2.230,90 zł. Spółka zawiesiła działalność gospodarczą i jej rachunek bankowy został zlikwidowany.

4 Do wniosku załączono kopię zeznania podatkowego za 2016 r. z zerowymi wartościami, a także bilans i rachunek zysków i strat sporządzone na dzień 31 maja 2016 r. Wynika z nich, że kapitał własny spółki był ujemny na poziomie 61.495,80 zł, należności krótkoterminowe wynosiły 2.430,60 zł, a zobowiązania krótkoterminowe 64.123,90 zł. Spółka ponosiła jedynie koszty działalności.

5 Na wezwanie przedłożono bilans oraz rachunek zysków i strat za 2014 r, komplementariusza skarżącej spółki, tj. A Sp. z o.o. oraz oświadczenie prezesa zarządu do Krajowego Rejestru Sądowego, że w latach 2015 i 2016 ww. spółka zawiesiła działalność gospodarczą i nie zaszły przesłanki z art. 12 ust. 3b ustawy o rachunkowości – spółka nie dokonywała odpisów amortyzacyjnych i umorzeniowych ani nie występowały inne zdarzenia wywołujące skutki o charakterze majątkowym i finansowym, a tym samym nie miała obowiązku zamknięcia ksiąg rachunkowych. Ostatnie deklaracje VAT-7 ww. spółka z o.o. złożyła za styczeń, luty i marzec 2015 r. z zerowymi wartościami dostaw. Rachunek bankowy komplementariusza został zamknięty [...] 2016 r.

6 Przedłożono również dokumenty potwierdzające zaległości podatkowe skarżącej spółki, które wynoszą 7.784.026 zł, a także deklaracje VAT-7 za sierpień 2014 r., luty i marzec 2015 r. z zerowymi wartościami dostaw.

7 Zgodnie z umową spółki, każdy komandytariusz odpowiada za zobowiązania skarżącej spółki do wysokości sumy komandytowej wynoszącej 25.000 zł.

8 Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, iż podstawą prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.– dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej (w tym spółek komandytowo-akcyjnych) może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

9 Na wstępie podkreślenia wymaga, iż co do zasady każdy jest obowiązany do ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie, co zostało wyartykułowane w przepisie art. 199 p.p.s.a. Tylko w wyjątkowych sytuacjach możliwe jest przyznanie prawa pomocy, zwłaszcza w takich, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej i nie ma jakichkolwiek możliwości pozyskania środków na pokrycie kosztów obrony swoich praw przed sądem.

10 Zgodzić się należy, że sytuacja majątkowa skarżącej spółki jako takiej jest zła, a możliwości płatnicze ograniczone. Wskazują na to dane wynikające z przedłożonych dokumentów finansowych oraz wyjaśnień strony, która praktycznie od kilku lat nie prowadzi działalności gospodarczej. Niemniej jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że poza stanem posiadania, dla oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy istotna też jest jego zdolność do zgromadzenia środków na pokrycie kosztów swego udziału w sprawie (przykładowo: postanowienia NSA z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II OZ 107/14, publ. LEX nr 1452885, z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 1535/13, publ. LEX 1450453 i z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 821/14, publ. LEX nr 1479183).

11 Jakkolwiek stroną w niniejszej sprawie jest spółka komandytowo-akcyjna, to jednak nie można stracić z pola widzenia jej konstrukcji i odpowiedzialności za jej zobowiązania. Nie można też pozostawić poza zainteresowaniem w toku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy możliwości płatniczych jej wspólników, to jest komplementariuszy i komandytariuszy.

12 Istotne są w związku z tym postanowienia umowy spółki dotyczące zakresu odpowiedzialności za jej zobowiązania. Zgodnie z § 6 umowy w aktualnym brzmieniu, "komplementariusz odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczeń, o ile egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Każdy z komandytariuszy odpowiada za zobowiązania spółki do wysokości sumy komandytowej, to jest do kwoty 25.000 zł".

13 Komplementariuszem skarżącej spółki jest A Sp. z o.o., która również nie posiada majątku i nie prowadzi działalności gospodarczej od 2015 r. Z kolei komandytariuszami są A. N. i M. W. Obaj wspólnicy są jednocześnie wspólnikami komplementariusza. Jednocześnie, zgodnie z ogólnodostępnymi danymi wynikającymi z Krajowego Rejestru Sądowego, ww. komandytariusze są nadto jedynymi wspólnikami w B Sp. z o.o. i komandytariuszami w B Sp. z o.o. S.K.A. (obie spółki z/s w Ś., pod tym samym adresem co spółka skarżąca, założone w 2013 r.) oraz jedynymi wspólnikami w C Sp. z o.o. i komandytariuszami w C Sp. z o.o. S.K.A. (spółki z/s w W. pod tym samym adresem, założone odpowiednio w 2016 r. i w 2017 r.).

14 Z tak ustalonych okoliczności wynika, ze obaj komandytariusze są de facto właścicielami sześciu wymienionych spółek, zajmujących się w znacznej mierze sprzedażą hurtową metali i rud metali.

15 Na tej podstawie referendarz uznał, że skarżąca spółka dysponuje możliwościami zgromadzenia środków przede wszystkim od jej komandytariuszy w granicach ich odpowiedzialności za zobowiązania spółki, to jest do wysokości sumy komandytowej, wynoszącej łącznie od obu wspólników 50.000 zł.

16 Dodatkowo o możliwości zgromadzenia środków pieniężnych może świadczyć to, że spółka jest zastępowana w niniejszej sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika. Pomimo wezwania, nie złożono oświadczenia o źródłach jego finansowania. Jednocześnie też nie można przyjąć, że pełnomocnik działa nieodpłatnie w obszernej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, w której wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 59.284.360,00 zł.

17 Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie zgromadzić środków na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Należało przy tym uwzględnić ograniczenia w odpowiedzialności wspólników za jej zobowiązania. W związku z tym postanowiono jak w sentencji postanowienia, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.