Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2022 r., IV SA/Wr 99/22
postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2022 r., IV SA/Wr 99/22
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na czynność Rektora Uniwersytetu Medycznego im. [...] we W. w przedmiocie nałożenia opłaty za studia postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
2 Skarżąca wniosła skargę na czynność Rektora Uniwersytetu Medycznego im. [...] we W. w przedmiocie nałożenia opłaty za studia.
3 W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o odrzucenie skargi. Wskazał, że sprawa nie należy do kognicji sądu administracyjnego, co powinno prowadzić do jej odrzucenia.
4 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
5 Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny pierwotnie bada
6 z urzędu jej dopuszczalność ustalając, czy mieści się ona w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej: p.p.s.a.).
7 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym,
8 w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
9 Stosownie do art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
10 1) decyzje administracyjne;
11 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
12 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
13 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U.
14 z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale
15 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U.
16 z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
17 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
18 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
19 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
20 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
21 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
22 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych
23 w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych
24 w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
25 Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 2a i § 3).
26 W badanej sprawie skargą zostało objęte działanie Rektora dotyczące nałożenia na skarżącą opłaty za studia.
27 Warunki wnoszenia opłat za studia a także zwrotu tych opłat określa umowa nr [...], zawarta w dniu 29 września 2021 r. pomiędzy Uniwersytetem Medycznym im. [...] we W. i skarżącą. Zapis § 10 umowy stanowi, że spory wynikłe z realizacji niniejszej umowy będą rozpatrywane przez właściwy miejscowo dla siedziby uczelni sąd powszechny.
28 W świetle powyższego źródłem roszczeń dotyczących odpłatności za studia jest umowa cywilnoprawna. Stanowisko takie wyrażono również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2010 r. (I SA/Wa 351/10, LEX nr 750792), w którym wywiedziono, że jeżeli źródłem roszczeń między studentem
29 a uczelnią wyższą jest umowa cywilnoprawna dotycząca warunków odpłatności za studia, to ewentualne spory dotyczące jej stosowania mogą być rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego. W wyroku tym stwierdzono nieważność decyzji odmawiającej umorzenia zaległości w opłatach za studia.
30 Z uwagi na istnienie właściwości sądu powszechnego w sprawach dotyczących zobowiązań studenta w zakresie odpłatności za studia, sąd administracyjny nie jest uprawniony do podejmowania jakichkolwiek działań, które nie należą do jego kognicji.
31 W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobligowany był orzec jak w sentencji postanowienia.