Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 maja 2015 r., IV SA/Wr 818/14
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 maja 2015 r., IV SA/Wr 818/14
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie sędzia WSA Olga Białek, sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty stypendium doktoranckiego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Rektora Uniwersytetu W. na rzecz skarżącej kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu [...], działając na podstawie art. 200 ust. 3 i art. 207 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.), art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. dalej skrót k.p.a.), § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2013 r., poz. 1581), § 6 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich na stacjonarnych studiach doktoranckich w Uniwersytecie [...], stanowiącego załącznik do Zarządzenia Nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z [...] kwietnia 2013 r. (dalej skrót regulamin), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] wstrzymującą M. K. (dalej: strona, skarżąca) wypłatę stypendium doktoranckiego za okres od 1 maja 2014 r. do 31 maja 2014 r.
3 W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] przyznano skarżącej stypendium doktoranckie w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2014 r.
4 W dniu [...] lutego 2014 r. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Doktorantów Uniwersytetu [...] utrzymała w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów Uniwersytetu [...] dotyczące wymierzenia skarżącej (doktorantce Studiów Doktoranckich) kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia w prawie do pobierania stypendium doktoranckiego przez okres jednego miesiąca, z powodu czynów uchybiających godności doktoranta.
5 Zgodnie z treścią ślubowania doktorant wstępując do wspólnoty akademickiej Uniwersytetu [...], ślubuje uroczyście: zdobywać wiedzę i umiejętności, postępować zgodnie z prawem, tradycją i dobrymi obyczajami akademickimi oraz dbać o dobre imię Uniwersytetu [...] i godność doktoranta.
6 Na podstawie § 6 ust. 2 pkt 1 regulaminu Rektor może wstrzymać wypłatę stypendium doktoranckiego w przypadku niewywiązywania się stypendysty z obowiązków doktoranta m.in. gdy nie postępuje zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów doktoranckich.
7 Zgodnie z § 6 ust. 3 regulaminu wypłatę stypendium doktoranckiego w przypadku, gdy doktorant nie postępuje m.in. zgodnie z treścią ślubowania, wstrzymuje się z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym wystąpiła przyczyna uzasadniająca utratę prawa do stypendium doktoranckiego.
8 Ustalone okoliczności, w wyniku których Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna w dniu [...] lutego 2014 r. utrzymała w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej dotyczące wymierzenia skarżącej kary dyscyplinarnej, wypełniają przesłanki z cytowanego wyżej § 6 ust. 2 pkt 1 regulaminu.
9 W związku z tym Rektor decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] wstrzymał wypłatę skarżącej stypendium doktoranckiego za okres od 1 maja 2014 r. do 31 maja 2014 r. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 8 kwietnia 2014 r. i jej uchylenie, zwracając uwagę na naruszenie terminu zastosowania (wykonania) kary. Według skarżącej, "decyzja" (orzeczenie) Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej uzyskała przymiot prawomocności w dniu jej wydania tj. [...] lutego 2014 r., wypłata stypendium doktoranckiego winna być wstrzymana z dniem 1 marca 2014 r., a nie od 1 maja 2014 r.
10 Rektor po rozpoznaniu wniosku skarżącej decyzją z dnia [...] września 2014 r. kwietnia 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. wstrzymującą skarżącej wypłatę stypendium doktoranckiego za okres od 1 maja 2014 r. do 31 maja 2014 r.
11 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na tę decyzję złoży pełnomocnik skarżącej zarzucając jej:
12 I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 6 ust. 1 pkt 1 oraz § 6 ust. 3 regulaminu polegające na:
13 a) ich nieprawidłowe zastosowanie poprzez przyjęcie, że możliwe jest wstrzymanie wypłaty stypendium doktoranckiego w dowolnym terminie od rozstrzygnięcia organów dyscyplinarnych podczas, gdy na podstawie ww. przepisów organ wstrzymuje wypłatę stypendium z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła przyczyna jego wstrzymania, tj. organ obarczony jest terminem zawitym, nie podlegającym przywróceniu,
14 b) ich nieprawidłowym zastosowaniu poprzez przyjęcie, że wniesienie przez skarżącą wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2014 r. wstrzymuje bieg terminu wykonania orzeczenia podczas, gdy wniosek taki nie wstrzymuje wykonania decyzji administracyjnej organu II instancji;
15 II. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:
16 1) art. 8 w zw. z art. 35 k.p.a. polegające na braku załatwienia sprawy administracyjne zgodnie z terminem wyznaczanym treścią art. 35 k.p.a. poprzez:
17 a) nieuprawnione uzasadnianie przewlekania załatwienia sprawy administracyjnej nieobecnością pracownika organu podczas, gdy okoliczność tak nie stanowi przesłanki uzasadniającej niezałatwienie sprawy w terminie wyznaczonym treścią art. 35 k.p.a.,
18 b) nieuzasadnione żądanie dostarczenia przez stronę pełnomocnictwa w sytuacji, gdy występowała ona w sprawie w imieniu własnym, czym organ spowodował dalszą przewlekłość postępowania,
19 2) art. 7, 77 i 107 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji administracyjnej z uwagi na brak odniesienia się w jego treści do podnoszonych przez stronę zarzutów naruszenia § 6 ust. 3 regulaminu,
20 3) art. 127 § 3 w zw. z art. 130 § 1 k.p.a. polegające na braku wstrzymania wykonania postanowienia z dnia [...] kwietnia 2014r. podczas, gdy skarżąca skierowała w tym przedmiocie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
21 III. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że postanowienie z dnia [...] lipca 2014r. zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 13 sierpnia 2014r. podczas, gdy doręczenie nastąpiło w dniu 25 lipca 2014r.
22 Na podstawie tak sformułowanych zarzutów wniósł o:
23 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
24 2) dopuszczenie dowodu z:
25 a) wiadomości e-mail skarżącej z dnia 12 września 2014r.,
26 b) wiadomości e-mail Poczty Polskiej S.A. z dnia 17 września 2014r. na okoliczność rzeczywistej daty skutecznego doręczenia skarżącej postanowienia organu z dnia [...] lipca 2014r.
27 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej kosztów zastępstwa według norm przepisanych
28 W uzasadnieniu skargi wskazał, że orzekający w przedmiotowej sprawie organ dopuścił się naruszenia norm prawa materialnego polegającego na nieprawidłowym zastosowaniu obowiązujących w sprawie norm prawa materialnego. Zgodnie z treścią § 6 ust. 3 regulaminu wypłatę stypendium doktoranckiego wstrzymuje się z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym wystąpiła przyczyna uzasadniająca utratę prawa do stypendium doktoranckiego lub jego wstrzymania. Nie powinno, w ocenie skarżącej budzić wątpliwości, że ustanowiony cytowanym przepisem termin ma charakter terminu zawitego, a więc nie podlegającego przywróceniu. Taka interpretacja brzmienia cytowanej normy jest zgodna z literalną i systemową wykładnią ww. przepisu. Decydujące znaczenie dla biegu terminu na wykonanie przedmiotowej decyzji winno zatem mieć zdarzenie ją powodujące, którym w przedmiotowej sprawie jest data wydania przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną orzeczenia w postępowaniu dyscyplinarnym II instancji. Bezspornym pozostaje fakt, że ww. orzeczenie zapadło w dniu [...] lutego 2014r., a zatem w myśl cytowanych powyżej regulacji jego wykonanie winno nastąpić najpóźniej w miesiącu marcu 2014 r. Nie pozostawia również wątpliwości wielokrotnie podkreślana przez organ okoliczność przystąpienia do wykonania orzeczenia Odwoławczej Komisji dopiero w miesiącu maju 2014r., a więc po upływie omawianego terminu zawitego.
29 Zdaniem pełnomocnika skarżącej, nie powinno ulegać wątpliwości, że orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej z dnia [...] lutego 2014 r. stanowi decyzję administracyjną wydaną w postępowaniu II instancji. W związku z tym skarżąca dysponowała uprawnieniem do wnioskowania o wstrzymanie wykonania przedmiotowego orzeczenia z uwagi na wniesioną w stosunku do ww. decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podkreślenia wymaga jednak, że wniosek taki nie wstrzymuje w żadnym przypadku wskazanego w przepisach cytowanego powyżej regulaminu stypendiów terminu na wykonanie orzeczenia wstrzymującego jego wypłatę. Jak wskazano powyżej, ustanowiony w § 6 ust. 3 regulaminu termin ma charakter terminu zawitego, nie podlegającego przywróceniu. Nie jest zasadne twierdzenie organu jakoby wniesienie przez skarżącą wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia Komisji Odwoławczej mogło powodować wstrzymanie biegu bądź wydłużenie terminu na wykonanie tegoż orzeczenia przez organ właściwy do przyznawania stypendium doktoranckiego. Organ załatwiający przedmiotową sprawę dokonał zatem błędnej wykładni omawianych przepisów prawa materialnego. Okoliczność wpłynięcia do organu wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia w związku ze skierowaniem skargi do sądu administracyjnego nie ma wpływu na omawiany termin. Przesłanka ta nie może zatem sanować przekroczenia przez organ terminu zawitego. Bezspornie zatem organ przekroczył wskazany w cytowanej regulacji termin na wykonanie orzeczenia o wstrzymaniu skarżącej wypłaty stypendium doktoranckiego.
30 Nadto, zdaniem skarżącego, rozpoznający sprawę organ dopuścił się naruszenia art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego wyznaczającego czasowe ramy załatwienia sprawy administracyjnej poprzez nieuzasadnione żądanie doręczenia przez stronę pełnomocnictwa pomimo, że na tym etapie postępowania strona działała w imieniu własnym. Bezspornym pozostaje fakt, że strona dysponowała swobodą w wyborze adresu do korespondencji w toku postępowania administracyjnego, który to jednak wybór nie jest równoznaczny z wyznaczeniem pełnomocnika w sprawie. Postępowanie organu w tym zakresie zmierzało wprost do przewlekania merytorycznego rozpoznania sprawy.
31 Opisanym w powyższych akapitach postępowaniem, prowadzącym do przewlekłego załatwienia sprawy, organ naruszył ponadto wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji.
32 Dalej pełnomocnik podniósł, że skarżąca wielokrotnie wskazywała na naruszenie § 6 ust. 3 regulaminu ustanawiającego termin na wykonanie orzeczenia o wstrzymaniu wypłaty stypendium doktoranckiego. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest jakiegokolwiek odniesienia się przez organ do podnoszonych w tym zakresie zarzutów. Organ całkowicie pomija ten aspekt przedmiotowej sprawy choć ma on decydujące znaczenie dla jej istoty dopuszczając się tym samym naruszenia art. 7 w zw. z art. 107 k.p.a. nakładających na niego obowiązek wyczerpującego rozpoznania stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz uzasadnienia zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego. Brak odniesienia w treści uzasadnienia decyzji do sygnalizowanych przez skarżącą zarzutów naruszenia § 6 ust. 3 regulaminu powoduje jej niekompletność wobec jednoznacznej dyspozycji normy zawartej w przepisie art. 107 k.p.a.
33 Zdaniem skarżącego, organ dokonał również błędnego ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy stwierdzając, że doręczenie stronie decyzji z dnia [...] lipca 2014r. nastąpiło w dniu 13 sierpnia 2014r. podczas, gdy strona otrzymała przedmiotową decyzję w dniu 25 lipca 2014r.
34 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
35 W ocenie Rektora [...] skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wywiedzione w skardze uchybienia przepisom prawa materialnego i naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie mają usprawiedliwionych podstaw, co czyni wniosek o oddalenie skargi uzasadnionym i koniecznym.
36 Organ dowodzi, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, nie było obarczone wadami, które świadczyłyby o przewlekłości jego działania.
37 Rektor stwierdził, że nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku, w postaci zakończenia postępowania administracyjnego. Nie każda bowiem zwłoka może być przyczyną stwierdzenia przewlekłości, lecz jedynie zwłoka nieuzasadniona. Czas trwania postępowania nie może być automatycznie utożsamiany z przewlekłością postępowania. Ocena, postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru dokonywanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy.
38 Zdaniem Rektora, nie stanowi przewlekłości dążenie organu do ustalenia sposobu reprezentacji strony. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 24 kwietnia 2014 r. (uruchamiającym postępowanie administracyjne) strona wskazała, że na potrzeby tego postępowania, do działania w jej imieniu ustanawia profesjonalnego pełnomocnika, załączając na tą okoliczność pełnomocnictwo z daty 24 kwietnia br. Natomiast w toku postępowania strona wskazywała już na pełnomocnika i jego siedzibę wyłącznie w kontekście adresu do doręczeń. Nieoczywisty stan reprezentacji strony wymagał od organu starannego i wnikliwego zbadania tej kwestii. Należy podkreślić, że art. 12 kpa wprowadza nie tyle zasadę szybkości, co zasadę szybkości i wnikliwości postępowania, a to z kolei nakazuje oceniać sposób jego procedowania w czasie, również przez pryzmat wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności i dążenia do poprawnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wezwanie do przedłożenia pełnomocnictwa w tym wypadku nie miało znamion czynności pozornej, a celowej istotnej dla rozstrzygnięcia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W ramach ustaleń faktycznych organ, w oparciu o informacje pochodzące z systemu operatora pocztowego - Poczty Polskiej, dokonał ustalenia daty doręczenia postanowienia z dn. [...] lipca 2014r. przyjmując, że nastąpiło ono w dacie 13 sierpnia br. Dopiero reklamacja skarżącej wskazała inną niż to przyjął organ datę odbioru korespondencji. Okoliczność powyższa nie może zatem wpływać na ocenę załatwienia sprawy przez organ.
39 Rektor podkreślił, że z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że organ prowadząc postępowanie z wniosku skarżącej nie pozostawał bierny w toku całego postępowania, lecz podejmował szereg czynności zmierzających do załatwienia sprawy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. Stąd też, zarzut braku odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania (II ppkt 2 skargi) i naruszenia przez to art. 7, 77 i art. 107 k.p.a, nie może prowadzić do uchylenia kwestionowanej decyzji. Wbrew przekonaniu skarżącej uzasadnienie decyzji spełnia wymogi stawiane przez przepis art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienie decyzji zawiera dokładną analizę rozpoznawanej sprawy oraz wykazuje, dlaczego w ustalonym stanie faktycznym niezbędne stało się wydanie takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji odzwierciedla poszczególne etapy prowadzonego postępowania administracyjnego, w tym postępowania dowodowego. Innymi słowy, uzasadnienie zawiera ocenę stanu faktycznego, wskazuje na związek pomiędzy tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Nie można tracić z pola widzenia i tej okoliczności, że zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję organu, co oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy, gdyby nawet hipotetycznie podzielić pogląd skarżącej o braku szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, a przez to uchybienia zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.), to takie uzasadnienie jednak nie dyskredytuje podjętego rozstrzygnięcia. Jeżeli bowiem motywy podjętej decyzji są w tym uzasadnieniu wystarczająco wyeksponowane (a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie), a rezultat postępowania jest zgodny z prawem, to samo formalne naruszenie ww. przepisów, powstałe w istocie na etapie redagowania jej uzasadnienia, nie może być oceniane jako istotne. W realiach rozpoznawanej sprawy brak więc wady skutkującej koniecznością uchylenia takiej decyzji. Zważyć bowiem należy, że kwestionowana decyzja nie jest decyzją reformatoryjną, ale rozstrzygnięciem utrzymującym w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Ta zaś przywoływała w osnowie materialnoprawną podstawę podjętego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji istnieje możliwość ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości motywów, którymi kierował się organ rozstrzygając w sprawie.
40 Zdaniem organu nietrafny jest również zarzut skarżącej co do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. § 6 ust. 1 pkt 1 oraz § 6 ust. 3 regulaminu. Decydujące dla oceny prawnej jest brzmienie § 6 ust. 1 regulaminu , gdzie postanowiono:
41 § 6.
42 1. Rektor wstrzymuje wypłatę stypendium doktoranckiego w drodze decyzji, w przypadkach:
43 1) skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich;
44 2) rezygnacji ze studiów doktoranckich;
45 3) rezygnacji ze stypendium doktoranckiego;
46 4) uzyskania stopnia naukowego doktora;
47 5) zawieszenia w prawach doktoranta prawomocnym orzeczeniem komisji dyscyplinarnej;
48 6) zmiany formy studiów ze stacjonarnej na niestacjonarną.
49 2. Rektor może wstrzymać wypłatę stypendium doktoranckiego w przypadku niewywiązywania się stypendysty z obowiązków doktoranta, w szczególności gdy:
50 1) nie postępuje zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów doktoranckich;
51 2) nie realizuje programu studiów doktoranckich oraz nie prowadzi badań naukowych i nie składa sprawozdań z ich przebiegu;
52 3) nie wywiązuje się z obowiązku odbywania praktyk zawodowych.
53 3. Wypłatę stypendium doktoranckiego w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2-6 ust. 2 wstrzymuje się z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym wystąpiła przyczyna uzasadniająca utratę prawa do stypendium doktoranckiego lub jego wstrzymania, w przypadku o którym mowa w ust. 1 pkt 1 - z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzja o skreśleniu stała się ostateczna.
54 Mając na uwadze brzmienie powyższe oraz fakt wystąpienia przez skarżącą o tymczasową ochronę prawną w postaci wniosku o wstrzymanie prawomocności Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, wskazano na okres od 1 maja do 31 maja 2014r. jako datę wstrzymania wypłaty stypendium doktoranckiego.
55 Pismem z dnia 7 maja 2015 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów (tj. wyroku z dnia 30 października 2014 r. oraz pism strony skarżącej) znajdujących się w aktach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie wszczętej pod sygnaturą akt IV SA/Wr 256/14 na okoliczności wskazane w piśmie.
56 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 30 października 2014r., w sprawie wszczętej pod sygnaturą akt IV SA/Wr 256/14, uchylił decyzję Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. W wyroku tym Sąd powołał się na szereg rażących uchybień przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia i skutkujących eliminacją z obrotu prawnego skarżonego w tymże postępowaniu rozstrzygnięcia organu administracyjnego. Rozstrzygnięcie to ma bezpośredni wpływ na wynik niniejszego postępowania.
57 Z poczynionych przez Sąd ustaleń wynika, że postępowanie administracyjne prowadzone przez Komisję Dyscyplinarną, jako organ I instancji oraz Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną, jako organ II instancji nigdy nie zostało wszczęte w sposób zgodny z powszechnie obowiązującymi przepisami. W przedmiotowej sprawie brak bowiem postanowienia Komisji Dyscyplinarnej (organu I instancji) o wszczęciu postępowania. Jedynej formalnoprocesowej podstawy do prowadzenia postępowania administracyjnego organy zdawały się upatrywać we wniosku Rzecznika Dyscyplinarnego o ukaranie, co jest postępowaniem oczywiście nieprawidłowym i sprzecznym z regulacjami zawartymi w przepisach ustawy — prawo o szkolnictwie wyższym oraz aktów wykonawczych dla tej ustawy. Brak postanowienia o wszczęciu postępowania w I instancji jest o tyle znaczący, że w instancji tej nigdy nie doszło również do wyznaczenia organu kompetentnego do jego przeprowadzenia. W tym celu, przewodniczący Komisji Dyscyplinarnej winien wydać zarządzenie o wyznaczeniu członków Komisji. Dopiero tak ukonstytuowany organ postępowania władny jest do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w rozumieniu przepisów ustawy — prawo o szkolnictwie wyższym. Co więcej, oprócz braku istnienia organu I instancji, należy podnieść również okoliczność kilkukrotnego i niedopuszczalnego zmieniania się składu "quasi-komisji" (bo tak de facto należy definiować nieumocowany do prowadzenia postępowania organ) w toku postępowania.
58 Poruszany wyrok tutejszego Sądu Administracyjnego jest prawomocny. Mając na względzie, wynikające z art. 153 p.p.s.a. związanie organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania poczynionymi przez Sąd Administracyjny należy podnieść, że skutki ustaleń zawartych w ww. orzeczeniu rozciągają się również na przedmiotowe postępowanie. Wyłączną podstawą prawną decyzji Prorektora Uniwersytetu [...] ds. Nauczania o wstrzymaniu wypłaty stypendium było orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej. Mając zatem na względzie, że decyzja ta uległą eliminacji z obrotu prawnego, a samo postępowanie administracyjne ją poprzedzające nie zostało w sposób prawidłowy wszczęte należy stwierdzić, że odpadła podstawa prawna dla istnienia skarżonej decyzji.
59 Biorąc pod uwagę postępowanie organów administracyjnych objawiające się w działaniach zmierzających do przewlekania postępowania administracyjnego oraz rażących naruszeniach szeregu norm proceduralnych skarżąca pragnie również wskazać na znaczny nakład pracy pełnomocnika uzasadniający żądanie zasądzenia na jej koszt sześciokrotności minimalnej stawki kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
60 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
61 Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ale z przyczyn innych niż w niej podniesione.
62 Przypomnieć należy, że Sąd kontrolował decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] wstrzymującą skarżącej wypłatę stypendium doktoranckiego od 1 maja 2014 r. do 31 maja 2014 r.
63 Kontrolując to orzeczenie Sąd musiał wziąć pod uwagę, że ta zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca Rektora z dnia [...] kwietnia 2014 r., jest konsekwencją wcześniejszego rozstrzygnięcia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2014 r. (bez numeru) w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej zawieszenia w prawie do pobierania stypendium doktoranckiego przez okres jednego miesiąca. Wskazana decyzja stanowiła bowiem podstawę ich wydania. Inaczej rzecz ujmując, ich wydanie nie byłoby możliwe, gdyby nie wskazana decyzja Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2014 r.
64 Tym samym orzekając w sprawie Sąd obowiązany być uwzględnić i rozważyć okoliczność związaną z uchyleniem tej ostatniej decyzji, tj. z dnia [...] lutego 2014 r. Uchylenie tej decyzji nastąpiło bowiem prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 października 2014 r. o sygn. akt IV SA/Wr 256/14.
65 W konsekwencji Sąd uznał, że tak zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja Rektora dotknięte są wadą uzasadniającą wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Przytoczony przepis reguluje sytuacje, gdy organ prowadzący postępowanie "opiera się" na innych decyzjach lub orzeczeniach, które to z kolei, na skutek albo ostatecznego aktu administracyjnego albo prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, zostają wyeliminowane z obrotu. Zauważyć należy, że po uchyleniu bądź zmianie "innej decyzji", z którą to kolejna jest związana, ta ostatnia zawisa w próżni, tracąc swoje oparcie, a usunięcie tej niespójności jest możliwe w drodze wznowienia postępowania. Uchylenie lub zmiana decyzji stanowiącej podstawę bytu dla kolejnej, musi zatem wywrzeć odpowiedni wpływ na moc obowiązującą decyzji związanej i doprowadzić do rozpatrzenia sprawy nią zakończonej w nowych warunkach prawnych. Dodać należy, że zgodnie z orzecznictwem, aby móc mówić o związku między decyzjami, o których stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., należy wykazać, że są one od siebie zależne, tzn. jedna decyzja stanowi podstawę wydania drugiej, przy czym wydanie tej drugiej decyzji nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej (wyrok NSA z dnia 27 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 935/10, Lex nr 1081961). Taki też związek, w ocenie Sądu, występuje pomiędzy ww. decyzją Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2014 r. (bez numeru), a decyzją Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...]. Ta pierwsza, stanowiła podstawę wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], a następnie decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie z dnia [...] września 2014 r. Uchylenie zatem prawomocnym wyrokiem Sądu decyzji z dnia [...] września 2014 r. musiało zostać w sprawie podniesione i rozważone.
66 W efekcie, Sąd za celowe i uzasadnione względami ekonomiki procesowej uznał uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] kwietnia 2014 r., w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., p.p.s.a.). Przypomnieć należy, że zgodnie z tym przepisem sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, przepis ten należało zastosować w niniejszej sprawie w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i wobec okoliczności powyżej przedstawionych. Orzekając w ten sposób Sąd w kontekście ww. przepisu p.p.s.a.- przyjął, że wady nakazujące usunięcie zaskarżonego aktu z obrotu prawnego mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego; mogą być to nawet okoliczności zewnętrzne wobec danego postępowania jurysdykcyjnego, w szczególności wadliwy prejudykat (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz autorstwa T. Wosia, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańskiej Wyd. Prawnicze LexisNexis W-wa 2008, str. 524-525).
67 Nadto, orzekając w sprawie Sąd wziął pod uwagę wytyczne wynikające z ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 256/14.
68 Z tych też przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 152 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji
69 Orzeczenie zawarte w pkt. II uzasadnia art. 152 tej ustawy.
70 O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art.205 § 2 ustawy p.p.s.a.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 11
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 12
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 35
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 127 (§ 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 130 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 152
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 153
- Dz. U. z 2012 r. poz. 572, art. 200